I SA/Łd 839/15

PostanowienieWSA w Łodzi2016-06-13

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku, może zostać uwzględniony, jeśli nie wykazano zasadniczej zmiany okoliczności majątkowych strony?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku, może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania zasadniczej zmiany okoliczności majątkowych strony, które nastąpiły po wydaniu prawomocnego postanowienia. W sytuacji, gdy strona nie udokumentowała swojej sytuacji materialnej, a przedstawione nowe okoliczności nie wskazują na radykalne pogorszenie sytuacji materialnej, wniosek taki podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Wcześniej referendarz sądowy odmówił mu przyznania prawa pomocy z uwagi na brak udokumentowania sytuacji majątkowej. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył skargę kasacyjną i ponownie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W nowym wniosku przedstawił zmienioną sytuację materialną, jednak nie udokumentował jej w sposób wystarczający, a dochody gospodarstwa domowego faktycznie wzrosły. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, strona nie zareagowała.
Rozstrzygnięcie
Oddalono ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 czerwca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. W dniu 24 czerwca 2015 roku R. G. wstąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. Postanowieniem z 6 listopada 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawca wspólnie z żoną i dwójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę na ¼ etatu w wysokości 600 zł oraz dochody uzyskiwane przez jego żonę z gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie. Jedyny majątek skarżącego stanowi nieruchomości rolna o powierzchni 5 ha. Skarżący, mimo przedłużenia terminu do wykonania zarzadzania referendarza sądowego w żaden sposób nie udokumentowała ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania, ani nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych, które ewentualnie mogły posłużyć zobrazowaniu ponoszonych kosztów utrzymania, nie udokumentował wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów z umowy o pracę i gospodarstwa rolnego ani wysokości ewentualnych dopłat do rolnictwa. Postawa wnioskodawcy uniemożliwiła tym samym przeprowadzenie całościowej oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oświadczenie podatnika o braku dochodów umożliwiających pokrycie kosztów sądowych jest całkowicie gołosłowne oraz budzi uzasadnione wątpliwości w kontekście posiadania w sprawie fachowego pełnomocnika z wyboru. Wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wyrokiem z 24 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku. W dniu 20 kwietnia 2016 roku strona wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.618 zł skarżący ponownie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący ponownie wskazał, że wspólnie z żoną ą i dwójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego wynagrodzenie za pracę na w wysokości 2.000 zł netto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że jego żona nie pracuje. W złożonym oświadczeniu nie wykazał żadnego majątku w tym posiadanego wcześniej gospodarstwa rolnego o powierzchni 5 ha. Stałe wydatki rodziny oszacował na kwotę 600 zł. Wobec zmian w zakresie sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz lakoniczności informacji wskazanych w formularzu PPF pełnomocnika skarżącego zobowiązany został do uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez :nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony za 2015 rok, udokumentowania wysokości dochodu wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę (zaświadczenie pracodawcy, ewentualnie wyciąg z rachunku bankowego), wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania skarżącego i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy; wskazanie czy wnioskodawca w dalszym ciągu pozostaje właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 5 ha, które wykazywał w poprzednim formularzu PPF ewentualnie wskazanie kiedy i za jaką kwotę zostało ono zbyte, jeżeli zaś nieruchomość rolna pozostaje jego własnością nadesłanie zaświadczenia z właściwego Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych dopłat bezpośrednich do rolnictwa ze środków UE, bądź o niewystępowaniu z wnioskiem o ich otrzymanie, nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych wnioskodawcy oraz jego żony za ostatnie 2 miesiące, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 maja 2016 roku i pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 )- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 6 listopada 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych argumentując, że gołosłowność oświadczeń złożonych na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy nie pozwala na ocenę spełnienia przesłanej warunkujących przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca ponownie wskazał, że wspólnie z żoną i dwójka dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest aktualnie jego wynagrodzenie za pracę na w wysokości 2.000 zł netto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że jego żona nie pracuje. W złożonym oświadczeniu nie wykazał żadnego majątku w tym posiadanego wcześniej gospodarstwa rolnego o powierzchni 5 ha. Stałe wydatki rodziny oszacował na kwotę 600 zł. Nowe okoliczności przedstawione w formularzu PPF same w sobie nie wskazuje na radykalne pogorszenie sytuacji materialnej rodziny wnioskodawcy. Dotychczas źródłem utrzymania rodziny było wynagrodzenie za prace wnioskodawcy w wysokości 600 zł miesięcznie i dochody z gospodarstwa rolnego prowadzonego przez żonę skarżącego w wysokości ok. 1.000 zł. Wobec powyższego obiektywnie dochody gospodarstwa domowego skarżącego wzrosły o 400 zł netto miesięcznie. Ponadto w związku z tym, że zarówno kwota posiadanych na utrzymanie dochodów ani wysokość zadeklarowanych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny nie została w żadne sposób udokumentowana, oświadczenia wnioskodawcy o braku środków na pokrycie kosztów procesu pozostają w dalszym ciągu gołosłowne. Mimo wezwanie wnioskodawca nie wyjaśnił także czy zbył posiadane uprzednio gospodarstwo rolne, czy w dalszym ciągu stanowi ono dodatkowe źródło utrzymania rodziny. W żaden sposób nieudokumentowane, a tym samym niewiarygodne oświadczenia skarżącego dotyczące źródeł utrzymania jego rodziny w dalszym ciągu uznać należy za niewystarczające dla oceny, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie niniejszej. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku skarżącego i przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło