I SA/Łd 841/16
PostanowienieWSA w Łodzi2017-11-14
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, jeśli nie nastąpiła zasadnicza zmiana okoliczności materialnych strony od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku?Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w przypadku wystąpienia nowych okoliczności, które zasadniczo zmieniły sytuację materialną strony od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku. Samo złożenie kolejnego wniosku bez wykazania takiej zmiany nie uzasadnia ponownego rozpatrzenia sprawy, gdyż prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże sąd.Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług. Wniosek ten został częściowo uwzględniony przez referendarza sądowego, który zwolnił go od wpisu sądowego ponad kwotę 700 zł, oddalając wniosek o całkowite zwolnienie. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył skargę kasacyjną i ponownie wystąpił o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, jednak referendarz sądowy uznał ten wniosek za niezasadny z uwagi na brak wykazania zasadniczej zmiany sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 listopada 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.(obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: orzeczenia obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług z faktur VAT wystawionych w miesiącach marzec, maj-czerwiec, sierpień- październik 2009 roku p o s t a n a w i a: oddalić wniosek.
Postanowieniem z 29 grudnia 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał K. B. prawo pomocy jedynie poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 700 zł i oddalił jego wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku orzekającą o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług z faktur VAT wystawionych w miesiącach marzec, maj-czerwiec, sierpień- październik 2009 roku.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżący wspólnie z 17 letnią córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza wnioskodawcy. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni 129 m2. Nieruchomość wnioskodawcy obciążona jest hipoteką na rzecz banku w wysokości 200.000 zł. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania skarżącego zamykają się kwotą ok. 1.000 zł (czynsz, prąd, internet). Wnioskodawca obciążony jest obowiązkiem spłaty dwóch kredytów, których miesięczna rata wynosi ok. 2.500 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za okres od marca do października br. wynika, że miesięczne przychody z działalności gospodarczej wnioskodawcy wahają się w granicach od 4.700 zł do 10.400 zł, zaś zakupy towarów i usług w granicach 434-2.328 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (1.500 zł), fakt, że przed tutejszym sądem równocześnie ze skargi wnioskodawcy zawisła druga sprawa z wpisem sądowym w wysokości 2.042 zł oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczania wpisu od skargi ponad kwotę 700 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznano za niezasadny bowiem wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów w postaci działalności gospodarczej. Wielkość obrotów z prowadzonej działalności gospodarczej przeczy twierdzeniom strony o braku jakichkolwiek środków z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Prawdziwość twierdzeń strony w tym zakresie podważa także fakt nie przedstawienie wyciągów z rachunków bakowych i jej oświadczenie o prowadzeniu rozliczeń przez pocztę w sytuacji gdy czynsz za mieszkania jest płacony z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego w A. Bank. Nadto skarżący reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu kredytów, których comiesięczna rata wynosi blisko 2.500 zł, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez stronę
Wyrokiem z 20 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. B..
Podatnik wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł pełnomocnik skarżącego wystąpił z ponownym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący nadal wspólnie z 19 letnią córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza wnioskodawcy, z której dochód zadeklarował na poziomie 5.100 zł netto. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni 129 m2. Nieruchomość wnioskodawcy obciążona jest hipoteką na rzecz banku w wysokości 200.000 zł Miesięczne koszty utrzymania mieszkania skarżącego zamykają się kwotą ok. 530 zł (czynsz, prąd), dodatkowo skarżący ponosi koszty utrzymania lokalu w którym prowadzi działalność gospodarczą w wysokości 627 zł (czynsz i gaz), koszty ubezpieczenia społecznego ZUS w wysokości 480 zł oraz rachunki za telefon 354 zł. Wnioskodawca spłaca w ratach po 840 zł koszty sądowe obciążające go w sprawie karnej. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 oraz rozliczenia ryczałtu za pierwsze półrocze br. wynika, że miesięczne przychody z działalności gospodarczej wnioskodawcy wahają się w granicach od 2.400 zł do 10.000 zł. Wnioskodawca mimo wezwania nie nadesłał wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, a jedynie z rachunku w A Banku za pośrednictwem którego nie dokonywał żadnych operacji. Dodatkowo wskazał, że poniósł w sierpniu br. koszty postępowania kasacyjnego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w wysokości 3.600 zł
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 29 grudnia 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał K. B. prawo pomocy jedynie poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 700 zł i oddalił jego wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ) – dalej "p.p.s.a.", dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy.
W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08).
W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca nie wskazał na żadną nową okoliczność świadczącą o pogorszeniu jego sytuacji materialnej, która wpływałaby w sposób zasadniczy na możliwości poniesienia kosztów postępowania przez stronę. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprawie nie zmieniły się w żaden sposób na niekorzyść okoliczności dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy, która jest wyłącznym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy. Z ponownego wniosku wynika, że jego dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej utrzymują się na zbliżonym poziomie ok. 5.100 netto miesięcznie, skarżący nie wykazał także aby był obciążony w dalszym ciągu obowiązkiem spłaty rat kredytowych w wysokości 2.500 zł co wskazuje na poprawę kondycji finansowej gospodarstwa domowego wnioskodawcy, o uwolnione z tego tytułu środki. Skarżący mimo wezwanie ponownie nie nadesłał wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych (tym razem brak wyciągu z rachunku w Banku B. ) z którego reguluje płatności związane z utrzymaniem mieszkania oraz prowadzoną działalnością gospodarczą. O pogorszeniu się sytuacji materialnego wnioskodawcy nie może świadczyć fakt jednorazowego uregulowania należności sądowych w wysokości 3.600 zł, ani okoliczności zapłaty ubezpieczenia za samochód, którego skarżący nie wykazała w składnikach posiadanego majątku. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie wnioskowanego prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło