I SA/Łd 856/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 856/17 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu, na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r., sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis, oddalił skargę. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, w dniu 11 grudnia 2017 r., pełnomocnikowi strony skarżącej – na wskazany w skardze adres do korespondencji – doręczono odpis wyroku z dnia 7 listopada 2017 r. wraz z uzasadnieniem. Od opisanego wyroku skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik skarżącego pismem nadanym w dniu 15 stycznia 2018 r. Wraz ze skargą kasacyjną wpłynął do sądu należny wpis sądowy. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną strony skarżącej jako złożoną po upływie ustawowego terminu. Odpis przedmiotowego postanowienia pełnomocnik strony skarżącej odebrał w dniu 5 lutego 2018 r. W dniu 12 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, załączając odpis skargi kasacyjnej z załącznikami. Wskazując na zasadność wniosku pełnomocnik wyjaśnił, iż dopiero po lekturze uzasadnienia doręczonego w dniu 5 lutego 2018 r. postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej dowiedział się, iż odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony został w dniu 11 grudnia 2017 r., co za tym termin do wniesienia skargi kasacyjnej mijał w dniu 10 stycznia 2018 r. Wskazując na datę odbioru postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej pełnomocnik zauważył, iż zachował 7 dniowy termin określony w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Jednocześnie dopełni czynności, której uchybił załączając do wniosku odpis skargi kasacyjnej wraz z załącznikami. W ocenie pełnomocnika nie budzi wątpliwości ustalenie, iż spełniona została przesłanka uzasadniająca pozytywne rozpatrzenie wniosku w postaci uprawdopodobnienia braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu. Wyjaśnił, iż jako adres do doręczeń już w skardze wskazany został adres strony skarżącej. Tam też kierowana była wszelka korespondencja z Sąd, która była rejestrowana w siedzibie a za którą to czynność odpowiedzialny jest pracownik Spółki. W dniu 14 grudnia 2017 r. pełnomocnik strony odebrał z sekretariatu Spółki odpis wyroku zarejestrowany w Spółce z datą wpływu – 14 grudnia 2017 r., pod numerem 134/2017. Dysponując opisanymi danymi pełnomocnik przyjął, iż od dnia 14 grudnia 2017 r. należy liczyć termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Podkreślił, iż nie ma wpływu na organizację pracy sekretariatu Spółki, zaniedbania pracownika mocodawcy polegające na błędnym oznaczeniu daty odbioru korespondencji nie można utożsamiać z winą podmiotu go zatrudniającego, tym bardziej z winą pełnomocnika procesowego. Pełnomocnik podkreślił, iż dochował należytej staranności w wypełnieniu swoich obowiązków zawodowych, przygotował bowiem skargę kasacyjną w terminie – liczonym od dnia 14 grudnia 2017 r., omyłka została zaś popełniona przez pracownika mocodawcy na pierwszym etapie tj. błędnym określeniu daty wpływu pisma procesowego. W ocenie pełnomocnika zaistniały ciąg zdarzeń wskazuje, iż uchybienie terminu nie miało charakteru zawinionego, w szczególności w rozumieniu winy, jako przesłanki przypisania danego czynu określonemu podmiotowi, co podkreśla się w nauce o winie. Końcowo pełnomocnik zaznaczył, iż ze swej strony dołożył wszelkich starań dla prawidłowego dokonania czynności i z uwagi na to, wniosek o przywrócenie terminu powinien podlegać uwzględnieniu jako uzasadniony. Pełnomocnik załączył kserokopię pisma, przy którym stronie doręczono odpis wyroku z uzasadnieniem, na którym widnieje odręczna adnotacja "Odebrano 14.12.2017" i pieczątka pełnomocnika, jak również pieczątka Spółki z numerem korespondencji 135/2017 i datą wpływu 14 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej zwana P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl jednak przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli uchybienie terminowi nie było zawinione Sąd na wniosek strony postanowi o jego przywróceniu. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Natomiast w myśl § 3, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu analiza akt sprawy uzasadnia ocenę, iż spełnione zostały dwie pierwsze przesłanki. Niemniej jednak, w świetle ugruntowanej linii orzeczniczej, nie sposób podzielić oceny pełnomocnika, iż uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15 – dostępne, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Należy dodać, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego wystarczy natomiast nawet lekkie niedbalstwo. To pełnomocnik jest osobą, która dokonuje czynności procesowych za reprezentowaną stronę postępowania. Pełnomocnictwo z mocy prawa obejmuje umocowanie do dokonywania wszystkich, łączących się ze sprawą, czynności procesowych. Czynności te wywołują skutki prawne bezpośrednio dla mocodawcy, niezależnie od tego czy wykonane zostały dobrze, czy źle. Pełnomocnik zobowiązany jest do starannego działania i za takie działania ponosi odpowiedzialność wobec mocodawcy. Tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę, a zatem nie można przyjąć, że skarżący uchybił terminowi bez swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09; postanowienie SN z dnia 15 grudnia 1999 r., sygn. akt II UKN 678/99 OSNAPiUS 2001/11 poz. 402). W niniejszej sprawie strona skarżąca udzieliła prawa do reprezentacji w toku postępowania przed sądami administracyjnymi profesjonalnemu pełnomocnikowi, który sporządził i wniósł w imieniu strony skargę. Jednocześnie w skardze pełnomocnik wskazał jako adres do korespondencji adres Spółki. Pełnomocnik nie podał innego adresu do korespondencji, jak również nigdy nie kwestionował prawidłowości doręczeń korespondencji sądowej kierowanej na adres podany w skardze, a kwitowanych przez pracownika Spółki. Ponieważ pełnomocnik nie wskazał innego alternatywnego adresu do doręczeń, adres wskazany przez niego uznać należało za jedyny prawidłowy. Co za tym, w ocenie Sądu skoro odbioru korespondencji skierowanej na adres podany przez pełnomocnika, dokonała osoba zatrudniona w Spółce, posługująca się pieczątką Spółki, należy przyjąć, że była to osoba uprawniona do obioru korespondencji kierowanej na ten adres. A skoro tak, to ryzyko skutków wynikających z odbioru przez osoby trzecie korespondencji na adres wskazany przez profesjonalnego pełnomocnika obciąża zawodowego pełnomocnika. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje organizacja wewnętrznego obiegu korespondencji w ramach sekretariatu Spółki. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem widnieje pieczątka Spółki, podpis osoby uprawnionej do odbioru korespondencji i data "11.12.17" i od tej daty należało liczyć termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu, postawa pełnomocnika skarżącego, wyrażająca się przyzwoleniu, iż korespondencję będą odbierały osoby trzecie, świadczyć może jedynie o braku dochowania należytej staranności przy prowadzeniu sprawy, co bezpośrednio obciąża stronę skarżącą. Okoliczności podnoszone we wniosku nie stanowią zatem uprawdopodobnienia winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, iż wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, czemu dał wyraz w sentencji postanowienia, stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a. Ake.