I SA/Łd 86/04

WyrokWSA w Łodzi2004-10-07

Skład orzekający: Sędzia NSA P. Janicki, Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA P. Kiss

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prowizja wypłacona spółce B z tytułu obsługi kontraktów realizowanych przez spółkę skarżącą na terenie Niemiec może zostać uznana za koszt uzyskania przychodu, jeśli brak jest dokumentów potwierdzających udział spółki B w pozyskiwaniu zleceń, reklamie, obsłudze handlowej, analizie dokumentacji architektonicznej i nadzorze nad wykonaną dokumentacją?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe zbyt powierzchownie oceniły dowody dotyczące prowizji wypłaconej spółce B. Brak dokumentów nie przekreśla możliwości udowodnienia spornej okoliczności w inny sposób. Organy powinny rzetelnie ocenić całokształt czynności związanych z pozyskiwaniem kontrahentów, negocjacjami, przygotowaniem prac, uzyskiwaniem zezwoleń i nadzorem, aby ocenić, czy spółka skarżąca była w stanie samodzielnie sprostać tym zadaniom. Dopiero uwzględnienie tych aspektów pozwoli na prawidłową ocenę materiału dowodowego w zakresie wypłaconych prowizji.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organy podatkowe zakwestionowały jako koszt uzyskania przychodów wydatki spółki A w łącznej kwocie 364.035,90 zł, w tym m.in. wydatki na energię elektryczną, wydatki detaliczne w Niemczech, refakturowane koszty eksploatacji samochodów, należność z noty obciążeniowej oraz prowizje wypłacone spółce B. Spółka A kwestionowała te decyzje, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 5.427 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Janicki (spr.), Sędziowie NSA A. Wrzesińska-Nowacka, P. Kiss, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2004 r. sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 5.427 (pięć tysięcy czterysta dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...], po trzykrotnym uchylaniu przez Izbę Skarbową w Ł. wydanych poprzednio decyzji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. Określił spółce z o.o. A z siedzibą w C., zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1998 w kwocie 91.342,40 zł, oraz odsetki od kwot zaniżonych zaliczek. W trakcie przeprowadzonego postępowania organ podatkowy ustalił, że spółka A powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa B spółki z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., oraz że pomiędzy A sp. z oo z siedzibą w C. i B Sp. z oo z siedzibą w Ł. zachodziły powiązania o charakterze rodzinnym, kapitałowym i wynikającym ze stosunku pracy i stwierdził, że jest to "związek gospodarczy", o którym mowa w art. 11 ust. 4-7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Organ podatkowy zakwestionował jako koszt uzyskania przychodów wydatki spółki A w ogólnej kwocie 364.035,90 zł, nie uznając za koszt uzyskania przychodów następujących wydatków: - 976, 91 zł dotyczących zużycia energii elektrycznej za okres od 20-28 lutego 1998r, gdyż spółka A rozpoczęła działalność od dnia l marca 1998 r, - 46.886,17 zł, będących wydatkami detalicznymi dokonywanymi w Niemczech, z uwagi ich niewłaściwe udokumentowanie. Spółka wykonywała roboty budowlane na terenie Niemiec, prowadziła tam kasę i sporządzała raporty kasowe. Zakwestionowana część paragonów i rachunków była kserokopiami i nie miała oznaczenia nabywcy. Nie jest możliwa identyfikacja podmiotu dokonującego zakupu, zaś oświadczenie organu spółki jest niewystarczające dla wykazania, kto poniósł wydatek, - 1.336,20 zł z tytułu refakturowanych przez spółkę B wydatków na cele związane z eksploatacją samochodów (paliwo i akcesoria), które były używane na podstawie różnych tytułów prawnych przez spółkę A. Zdaniem organu podatkowego brak jest podstaw do refakturowania tych kosztów. Spółka powinna dokonywać zakupów tego typu we własnym imieniu i na własny rachunek, - 6.130 zł, należność wynikająca z noty obciążeniowej nr [...] z dnia [...] wystawionej przez spółkę B w związku z zapłaceniem tej kwoty p.E. S. i p. P. S., z tytułu umów o dzieło za prace projektowe budynków mieszkalnych, - 308.706, 62 zł z tytułu wypłaconych przez spółkę A prowizji na rzecz firmy B, w zakresie pośrednictwa w sprzedaży domów. Organy podatkowe zakwestionowały wydatek w kwocie 6.130 zł, zaliczony do kosztów na podstawie noty obciążeniowej wystawionej przez spółkę B z siedzibą w Ł., ze względu na brak związku pomiędzy wynagrodzeniem wypłaconym p E. S. i P. S. a kosztami uzyskania przychodu przez skarżącą spółkę. Ustalono, że spółka B zawierała umowy o dzieło z p. E. S. i p. P. S., które dotyczyły wykonania dokumentacji warsztatowej budynków mieszkalnych budowanych następnie przez spółkę A, na podstawie umów montażu zawartych bezpośrednio przez A a spółką niemiecką C GmbH. Zlecającym wykonanie dokumentacji była spółka B a nie spółka A. Ustalono, że pomiędzy spółką A a niemiecką spółką C GmbH od dnia l czerwca 1998 r. obowiązywała umowa o współpracy w dostawie i montażu domów gotowych, natomiast umowy p. E. S. i p. P. S. były zawarte wcześniej. Umowy o dzieło z p. S. zostały zawarte przed datami podpisania przez A kontraktów na wykonanie konkretnych domów mieszkalnych przez klientów. Ponadto ustalono, że p. E i P. S. nie posiadali stosownych uprawnień budowlanych co do wykonywania dokumentacji projektowej, p. E. S. jest magistrem farmacji zaś jej syn P. S. w roku 1998 był uczniem technikum budowlanego a biorąc również pod uwagę ich zeznania stwierdzono, że wykonywali oni jedynie prace porządkowe i biurowe, oraz usługi kserograficzne. Co do kwoty 308.706, 62 zł organ podatkowy ustalił, że spółki A i B w dniu 7 sierpnia 1998 r. zawarły umowę o współpracy w zakresie pośrednictwa sprzedaży domów wg technologii A w eksporcie. Zgodnie z tą umową spółka A zobowiązała się do dostarczania, montażu i wykonania domów, na podstawie zamówienia uzyskanego przez B na rynku niemieckim (od spółki niemieckiej C GmbH). Ustalono, że spółka B za wykonanie tych czynności otrzymywać będzie prowizję w wysokości 16% od każdorazowej wpłaty dokonanej przez klienta na rachunek A. Natomiast obowiązująca od l czerwca 1998 r. umowa o współpracy pomiędzy skarżąca spółką a niemiecką C GmbH, przewidywała zobowiązanie spółki A do dostawy i montażu gotowych domów. C GmbH zobowiązała się do dostarczania środków transportu oraz niezbędnych pojazdów montażowych. Na podstawie tej ramowej umowy spółka A wykonała 17 umów montażu i dostawy domów. Zdaniem organu skarbowego, spółka A samodzielnie dokonywała wszystkich czynności związanych z zawieraniem jak i realizacją kontraktów na budowa domów a spółka B nie pośredniczyła i nie prowadziła obsługi zamówień dla spółki A. Poszczególne umowy zawierane były bezpośrednio przez A z niemiecką spółką C GmbH. Brak jest dowodów potwierdzających udział spółki B w pozyskiwaniu zleceń, brak jest dokumentów potwierdzających obsługę zamówień na rzecz spółki A. Spółka B nie wyodrębniła w ewidencji kosztów związanych z usługami w tym zakresie. Obie spółki nie posiadają dowodów na to, że dokonywane były czynności określone w umowie. Zdaniem organu podatkowego prowizje płacone na rzecz B sp. z o.o. z siedzibą w Ł. nie miały wpływu na przychód uzyskiwany przez A. W odwołaniu od powyższej decyzji spółka A wniosła o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie, kwestionując nie uznanie za koszt uzyskania przychodów poniesionych wydatków. Decyzji zarzucono istotne naruszenie przepisów prawa procesowego w szczególności art. 121§ l, art. 122, art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa a także prawa materialnego w szczególności art. 15 ust. l ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez błędną interpretację. W uzasadnieniu wskazano, że organ podatkowy nie wyjaśnił istotnych okoliczności i dokonał dowolnych ustaleń. Zdaniem odwołującej się spółki zakwestionowanie jako koszt kwoty 976, 91 zł z tytułu zużycia energii w okresie od 20 lutego do 28 lutego 1998r. jest nieprawidłowe, bowiem koszt ten należy ocenić pod względem celowości i zasadności. Wskazano, że spółka A z o.o. uzyskała osobowość prawną z dniem 17 lutego 1998 r. Nie ma znaczenia to, że spółka zadeklarowała rozpoczęcie działalności z dniem l marca 1998r i od tego dnia obowiązywała umowa najmu między spółkami A a B. Zużycie energii elektrycznej wynikało z wykonanie prac remontowych w lokalu, będącym następnie przedmiotem najmu. Co do wydatku dotyczącego umów o dzieło zawartych przez spółkę B z osobami fizycznymi - wykonawcami projektów domów, wskazano, że zasadniczym argumentem organu podatkowego jest zawarcie umów o dzieło przed datą podpisania poszczególnych kontraktów na wykonanie domów, co nie jest prawidłowe, gdyż organy podatkowe nie wzięły pod uwagę zasad działania na rynku niemieckim, w szczególności olbrzymiej konkurencyjności i co z tym jest związane koniecznością błyskawicznego działania. Podniesiono, że organy podatkowe nie zakwestionowały celowości wykonanych prac. W zakresie wydatków poniesionych na terenie Niemiec spółka w odwołaniu wskazała, że wydatki te zostały zakwestionowane, jako nie spełniające wymogów ustawy o rachunkowości. Brak jest co do tego podstaw w przepisach podatkowych , w szczególności art. 9 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wątpliwości organu co do poniesienia tych wydatków przez spółkę powinny być przez organ wyjaśnione. Spółka powołując orzeczenia NSA (wyrok z dn. 12.04.1995r. sygn. akt SA/Bk 29/95, z dn. 22.01.1997 sygn. akt SA/Gd 2980/95, z dn. 17.04.1998, sygn. akt SA/Rz 130/97, z dn. 23.09.1998 sygn. akt I SA/Gd 986/97, z dn. 18. 09.1996 sygn. akt SA/Ka 1460/95, z dn. 23.12.1996r. sygn. akt. SA/Bk 466/95) podniosła, że organ podatkowy miał obowiązek rozstrzygnięcia drogą wszelkich dowodów wątpliwości, czy wydatki faktycznie zaistniały oraz czy były poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Ponadto wskazano, że dokumenty detalicznych zakupów w Niemczech mają inną postać niż polska faktura VAT. Co do kwestionowania jako koszt wydatków w wysokości 1.336, 20 zł z tytułu użytkowania samochodów wskazano, że przepisy podatkowe nie wprowadzają jako warunku uznania za koszt, poniesienia wydatku ze środków finansowych podatnika. Zdaniem spółki, istotny dla uznania za koszt jest jedynie cel poniesienia wydatku. Na poparcie swego stanowiska spółka powołała orzecznictwo (wyrok NSA z dnia 5.02.1999 , sygn. akt I SA/Gd 500/97, uchwała SN z dnia 15.10. 1998 r. II ZP 8/98, wyrok NSA z dn. 14.09.1995r. sygn. akt SA/P 798/95). Podniesiono, że organy podatkowe niezasadnie odmówiły uznania za koszt kwoty 308.706,62 zł z tytułu płaconych przez spółkę prowizji na rzecz spółki B. Wskazano, że udziałowcy spółki skarżącej powołali spółkę B, w sytuacji, gdy spółka B miała już zawarte umowy z odbiorcami domów, a nie mogła ich zrealizować. W celu realizacji zawartych umów nowopowstała spółka A musiała korzystać z usług spółki B, A nie zatrudniał pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje. Koszty obsługi były znane i w ocenie zarządu skarżącej spółki stanowiły około 16% wartości kontraktu. Takie wynagrodzenie płacone było za obsługę kontraktów spółce B. Ponadto wskazano, że organ podatkowy całkowicie zignorował stan faktyczny, znajdujący odzwierciedlenie w postanowieniach umowy zawartej przez spółki i nie wykazał wszystkich okoliczności związanych z kwestią prowizji, poprzestając na ogólnikowych stwierdzeniach istnienia powiązań pomiędzy spółkami. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Co do wydatków na energię elektryczną wskazano, że spółka A korzystała z wynajętych pomieszczeń od l marca 1998 r, nadto z umowy najmu wynika że najemca ponosi koszty związane z używaniem przedmiotu najmu, zaś remonty wynajmowanych pomieszczeń dokonuje wynajmujący. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie nie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kwoty 6.130 zł z tytułu wynagrodzenia z umowy o dzieło, wskazując że skarżąca spółka nie zawierała tych umów, oraz że p. S. nie mogli wykonywać prac architektonicznych z uwagi na brak uprawnień jak również ze względu na późniejsze zawarcie konkretnych umów ze spółka niemiecką C GmbH. Umowy o dzieło w takich warunkach nie mogą być uznane za wiarygodne. W zakresie wydatków detalicznych poniesionych na terenie Niemiec, stwierdzono, że warunkiem koniecznym do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu jest wykazanie przez podatnika związku pomiędzy ich poniesieniem a przychodem oraz właściwe ich udokumentowanie. W sytuacji , gdy wydatki nie zostały należycie udokumentowane, na spółce spoczywał obowiązek udowodnienia faktu ich poniesienia oraz istnienia związku przyczynowego. Wskazano, że jest możliwe uzyskanie w Niemczech dowodów zakupu określających obie strony transakcji i wydatki w taki sposób udokumentowane zostały uznane za koszt uzyskania przychodu. Co do wydatków w kwocie l. 336, 20 zł, zdaniem organu odwoławczego nie stanowią one kosztu uzyskania przychodu, ze względu na ich poniesienie przez spółkę B z siedzibą w Ł. W zakresie nie uznania za koszt wydatku w kwocie 308.706, 62 zł, zapłaconego tytułem prowizji spółce B, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że spółka A samodzielnie dokonywała wszystkich czynności związanych z pozyskaniem zamówień oraz zawieraniem kontraktów na budowę domów i ich obsługą. Brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających udział spółki B w pozyskiwaniu za granicą zleceń. Spółka B nie prowadziła również reklamy wyrobów spółki A, ani obsługi handlowej zamówień z zagranicy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono błędną interpretację art.15 ust. l ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 121, art. 122, art. 180 § l, art. 187 § l, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. W skardze podtrzymano w całości stanowisko dotyczące niezaliczenia przez organy podatkowe do kosztów poniesionych w roku 1998 wydatków w kwocie 364.035,90 zł, które zostało zawarte we wniesionym w dniu 26 września 2003r. odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. Co do wydatków w kwocie 46.886,17 zł dotyczących zakupów detalicznych wynikających z paragonów i rachunków i ujętych w sporządzonych w Niemczech raportach kasowych podniesiono, że wadliwość dowodu księgowego nie niweczy wydatku jako kosztu uzyskania przychodu. Wydatki faktycznie poniesione przez skarżącą spółkę w sposób niepełny udokumentowane, nie mogą z tego powodu być pominięte przy określaniu podstawy opodatkowania, ponieważ fakt ich poniesienia został udowodniony przez spółkę innymi środkami zasługującymi na wiarę. Zarzucono organom podatkowym zbyt formalne podejście do kwestii tego wydatku. Co do kwoty 308.706,62 zł będącej wydatkiem z tytułu prowizji, skarżąca spółka zarzuciła organom podatkowym dowolność oceny, pomimo złożenia przez spółkę wyczerpujących wyjaśnień. Podkreślono, że współdziałanie spółek A i B w realizacji kontraktów w Niemczech wynikało ze specyficznej sytuacji polskich firm i tych spółek na tym rynku i widoczny jest efekt zawartych umów i poniesionych wydatków. Wskazano, że spółka A była zakładem produkcyjnym, natomiast cała logistyka i obsługa inżyniersko - kontraktowa wykonywana była przez spółkę B, jednak oficjalnie na dokumentach i projektach nie mogło być śladów działalności spółki B. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zasadny okazał się zarzut dotyczący odmowy uznania za koszty uzyskania przychodu prowizji wypłacanej na rzecz B spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu obsługi kontraktów realizowanych przez spółkę skarżącą na terenie Niemiec. Podstawą tego rodzaju rozstrzygnięcia organów podatkowych stała się konstatacja, iż z braku jakichkolwiek dowodów nie został potwierdzony udział B Sp. z o.o. w pozyskiwaniu za granicą zleceń dla spółki skarżącej, reklamy jej działalności, w prowadzeniu przez nią obsługi handlowej zamówień, w dokonywaniu analizy dokumentacji architektonicznej otrzymanej od kontrahenta niemieckiego oraz w prowadzeniu nadzoru nad wykonaną dokumentacją wykonawczą. Powyższe ustalenia doprowadziły organy do wniosku, że wydatki z tytułu prowizji zapłaconych przez spółkę skarżącą na rzecz spółki B nie miały związku z osiągnięciem przychodu. W tej sytuacji w pierwszym rzędzie wypada zauważyć, że przedstawiona wyżej ocena wydaje się powierzchowna i w istocie nieuprawniona. Rzecz bowiem w tym, że strona skarżąca składała w toku postępowania podatkowego cały szereg oświadczeń dotyczących sposobu wywiązywania się przez spółkę B z postanowień umowy z dnia 3 sierpnia 1998r. Wyjaśnienia te nie zostały rzetelnie ocenione, lecz w zasadzie pominięte lub uznane za niewiarygodne w szczególności dlatego, że żadna z wymienionych spółek nie posiadała dokumentów świadczących o prowadzonej współpracy a spółka B nie wyodrębniła w ewidencji kosztów związanych z usługami w tym zakresie. W ocenie sądu tego rodzaju teza stanowi swego rodzaju odstępstwo od zasady swobodnej oceny dowodów i przejaw nieuprawnionej tzw. formalnej oceny tychże dowodów. Ordynacja podatkowa nie zawiera (z wyjątkiem art. 193 i art. 194, które nie mają zastosowania w sprawie) przepisu, który różnicowałby wartość dowodów w zależności od rodzaju faktu, który miałby zostać ustalony lub w zależności od jakiegokolwiek innego kryterium. Innymi słowy uprawnione jest twierdzenie, że w postępowaniu podatkowym przyjmuje się zasadę równej mocy środków dowodowych, bez ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu danego faktu. Przyjęcie powyższego stanowiska oznacza, że brak stosownych dowodów w postaci dokumentu nie przekreśla możliwości udowodnienia spornej okoliczności w inny dostępny i dopuszczony przez przepisy sposób - art. 180 o.p. Nie to jest zresztą najistotniejsze. Gdyby bowiem choćby hipotetycznie założyć, że ocena dowodów w rozpoznawanej sprawie została przeprowadzona w sposób należyty to i tak jej rezultaty w postaci decyzji organów podatkowych i ich uzasadnień nie uwzględniają całości sfery faktów ustalonej w sprawie. W istocie bowiem organy te winny przeprowadzić rzetelną analizę całokształtu czynności składających się na: pozyskiwanie kontrahentów w Niemczech, prowadzenie z nimi rozmów i negocjacji handlowych, przygotowanie prac architektonicznych i projektów wykonawczych, uzyskiwanie stosownych zezwoleń na rynkach polskim i niemieckim, nadzór nad montażem konstrukcji itp. i ocenić, czy spółka skarżąca była w stanie, przy zaangażowaniu własnego personelu, przeprowadzić powyższe czynności na tyle profesjonalnie aby realizować kolejne kontrakty na rynku niemieckim. Gdyby zaś po dokonanej ocenie organy podatkowe doszły do przekonania, że skarżąca nie była w stanie sprostać przedstawionym wyżej zadaniom, wówczas winny ponownie rozważyć treść oświadczeń złożonych przez stronę skarżącą w toku postępowania podatkowego, w tym także co do samego celu powołania spółki A i uwarunkowań gospodarczo prawnych związanych z jej funkcjonowaniem. Nie sposób też wyobrazić sobie aby mogły umknąć z pola widzenia organów podatkowych i te okoliczności, które dotycząc korzystania przez spółkę skarżącą z wykwalifikowanej kadry spółki B. Dopiero zatem uwzględnienie powyższych aspektów, które nie znalazły należytego odzwierciedlenia w toku dotychczasowego postępowania pozwoli na prawidłową ocenę materiału dowodowego w sprawie w zakresie wypłaconych prowizji. Niejako na marginesie godzi się podnieść, że organy nie kwestionowały, jak się wydaje samego poniesienia wydatku negując jego związek z celem w postaci osiągnięcia przychodu. W takim razie organy te winny postawić narzucające się pytanie jakiż inny cel mogła realizować spółka skarżąca wypłacając spółce B prowizję. Nie sposób też tracić z pola rozważań i tej okoliczności, że zgodnie z cytowaną umową z dnia 3 sierpnia 1998r. spółka skarżąca miała wypłacać prowizję za wykonanie czynności określonych w umowie tj. pośrednictwa w sprzedaży domów według technologii B. W zaskarżonej decyzji brak jest konstatacji potwierdzających, że organ odwoławczy w ogóle wziął pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności faktyczne związane z realizacją przez spółkę skarżącą zamówień poza granicami kraju. Oznacza to, że w tym zakresie postępowanie wymaga ponowienia a ujawnieniu istotnej okoliczności winno towarzyszyć jej rozważenie i danie mu wyrazu w ewentualnym uzasadnieniu decyzji podatkowej. Nie nasuwają zaś zastrzeżeń spostrzeżenia organów podatkowych w pozostałym kwestionowanym w skardze zakresie. I tak odmowa uznania za koszty uzyskania przychodu w postaci wydatków z tytułu energii elektrycznej w lokalu, w którym prowadzona był działalność gospodarcza znajduje uzasadnienie w twierdzeniu, że strona skarżąca uzyskała tytuł prawny do tego lokalu dopiero w dniu l marca 1998r. Oznacza to, że przedmiotowe wydatki poniesione były bez tytułu prawnego. Uprawniało to organy podatkowe do przyjęcia, że wydatki te nie mogą być uznane za poniesione w celu osiągnięcia przychodu przez spółkę skarżącą. Z kolei co do należności wynikającej z noty obciążeniowej z dnia [...] ocena zaprezentowana przez organy podatkowe nie wykracza poza granice zasady swobodnej oceny dowodów. Nieuznanie tego wydatku za koszt uzyskania przychodu znajduje oparcie w trafnie rozważonych okolicznościach jak fakt, iż sami zleceniobiorcy (państwo S.) przyznali, że nie posiadają uprawnień do sporządzania prac projektowych oraz, że. wykonywali tylko prace porządkujące dokumentację a nie architektoniczne. Trudno też nie przyznać racji organowi odwoławczemu kwestionującemu możliwość uznania za koszty wydatków poniesionych przez spółkę skarżącą podczas realizacji kontraktów w Niemczech. W zakresie kosztów uzyskania przychodu ciężar (obowiązek) dowodzenia spoczywa niewątpliwie na podatniku. Nie można zatem nie podzielić stanowiska organów co do tego, że poniesienie przedmiotowych wydatków nie zostało udowodnione, jeśli dowodami ich poniesienia są rachunki i paragony (a w zasadzie ich kserokopie), z których nie wynika nawet, kto je poniósł. Na marginesie jedynie godzi się zauważyć, że powoływane przez organy podatkowe naruszenia przez podatnika przepisów ustawy o rachunkowości nie mają decydującego znaczenia dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu. Na ich podstawie można w ramach decyzji podatkowej stwierdzić, jedynie, czy przepisy ustawy o rachunkowości były przestrzegane, czy nie. Ocena charakteru danego wydatku nie zależy zaś od tego, czy został on prawidłowo zaewidencjonowany oraz od tego, czy dokumentujący go rachunek (paragon, faktura) jest zgodny z wymogami formalnymi. Wreszcie uzasadnione jest stanowisko organów podatkowych w zakresie tzw. refakturowania kosztów eksploatacji samochodów, do których tytuł prawny ma spółka skarżąca. Skoro bowiem w 1998r. wydatki te poniósł inny podmiot, to znaczy to, iż to właśnie ten podmiot (jeśli jest w stanie udowodnić charakter poniesionych wydatków) jest uprawniony do potraktowania poniesionych wydatków za koszty uzyskania przychodu. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 par. l pkt 3 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło