I SA/Łd 863/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Brolik (spr.), Sędzia NSA Piotr Kiss, Protokolant: Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia nakazu płatniczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł, tytułem zwrotu uiszczenia wpisu sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło w całości nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne Nr 447 Prezydenta Miasta S. z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2004 rok od nieruchomości położonej w S. przy ul. A oznaczonej nr ewid. [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując jako podstawę prawna rozstrzygnięcia art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Uzasadniając podjętą decyzję Kolegium wskazało, iż jedną z kwestii spornych w sprawie jest powierzchnia opodatkowanej działki. Kolegium stwierdziło, że z danych z ewidencji gruntów i budynków, które są podstawą wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości nie wynika czy skarżąca Z. C. jest samoistnym posiadaczem całej działki o nr ewid. [...] (o powierzchni 2613 m kw.), gdyż strona przyznaje się do posiadania gruntu o powierzchni 0,25 ha. Nie jest więc wykluczone, że granice posiadania działki przez Z. C. i A. W. nie pokrywają się z granicami działek wchodzących w skład nieruchomości przy ul. A, tj. działki o nr ewid. [...] i 158. Powyższa ocena jest zbieżna z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 2472/02 wyrażonym w wyroku wydanym w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2002. Kierując się stanowiskiem wyrażonym w przywołanym orzeczeniu organ odwoławczy podjął decyzję o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W skardze na powyższą decyzję Z. C. podniosła szereg zarzutów odnoszących się do merytorycznych aspektów sprawy: tytułu prawnego do posiadanej działki, jej powierzchni, w sposób obszerny opisała przebieg postępowania i nieprawidłowe – jej zdaniem - działanie pracowników organów podatkowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło, o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podniesione w niej zarzuty, przestawione przez skarżącą fakty dotyczące wskazanej nieruchomości, jej powierzchni i tytułu prawnego na postawie którego skarżąca ją zajmuje itd. nie odnoszą się dostatecznie do podstawy prawnej i procesowego rodzaju zaskarżonego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Formułując skargę skarżąca w istocie nie dostrzega, iż zaskarżona decyzja jest tzw. decyzją kasacyjną tj. uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia temuż organowi. Jest to zatem decyzja wyłącznie o charakterze procesowym, która nie rozstrzyga o meritum sprawy – powierzchni działki i wysokości podatku. W konsekwencji podniesione w skardze zarzuty należy uznać za nietrafne. Pomimo owej nietrafności skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, doszedł do przekonania, iż zaskarżoną decyzję należy uchylić jako wydaną z naruszeniem art. 233 § 2 ww. ustawy Ordynacja podatkowa przywołanego jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji. Stosownie do powołanego przepisu organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z cytowanego przepisu wynika, iż znajduje on zastosowanie jeśli postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w całości lub znacznej części. Dostrzec również należy, że ustawodawca zastrzegł w zdaniu drugim, iż organ odwoławczy ma wskazać jakie okoliczności faktyczne należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ustawa nie precyzuje co należy rozumieć przez uzupełnienie postępowania w całości lub znacznej części, zwłaszcza określenie "znaczna część" jest nieostre i wymaga analizy w odniesieniu do kompletności materiału dowodowego w konkretnej sprawie. Rozważając zasadność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w oparciu o omawiany przepis art. 233 § 2 Ordynacji organ odwoławczy winien uwzględnić m. in. treść art. 229 ww. ustawy, z którego wynika, że uzupełnienie postępowania dowodowego może nastąpić w postępowaniu odwoławczym bez konieczności kasacji decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe zarówno samodzielnie jak również zlecić jego uzupełnienie organowi pierwszej instancji. Podejmując decyzję opartą o art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy winien zatem uzasadnić dlaczego odstąpił od przeprowadzenia postępowania uzupełniającego we własnym zakresie stosownie do art. 229 ww. ustawy i wykazać, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w co najmniej znacznej części. Powyższych rozważań pozbawione jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co stanowi naruszenie art. 233 § 2 w związku z art. 210 § 4 in fine Ordynacji podatkowej. Znamienne jest, iż w końcowej jego części Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się do oceny, iż konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie nie precyzując czy ma ono być uzupełnione w całości czy znacznej części. Zasadnicza treść uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowi powtórzenie rozważań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2004r., co samo w sobie nie stanowi błędu jednakże zważyć należy, iż przywołany wyrok rozstrzyga inną sprawę (dotyczącą wprawdzie podatku od nieruchomości, której stroną była również Z. C.) co oznacza, iż organ podatkowy nie był nim związany w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto ocena prawna wynikająca z uzasadnienia tego orzeczenia nie wskazywała na konieczność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Wskazując na braki w materiale dowodowym Sąd nie przesądził o tym, iż postępowanie dowodowe należy przeprowadzić w całości lub znacznej części. W tym stanie rzeczy rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że ograniczając uzasadnienie zaskarżonej decyzji do odwołania się i przytoczenia treści wskazanego powyżej wyroku, przez brak dostatecznego wykazania przesłanek uzasadniających wydanie decyzji kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 233 § 2 w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą (możliwości, dopuszczalności) zastosowania przez podatkowy organ odwoławczy unormowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej jest niezbędność ponowienia postępowania dowodowego w całości lub znacznej części, które bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i art. 229 Ordynacji podatkowej nie może zostać zrealizowane w postępowaniu odwoławczym. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie zapłaconego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy uwzględniając przyznane stronie postanowieniem z dnia 26 stycznia 2005r. prawo pomocy polegające na częściowym zwolnieniu skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.