I SA/Łd 866/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-11-22

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od wpisu sądowego)?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie przedstawiła dowodów potwierdzających jej sytuację materialną i dochody córki, na której się utrzymuje. Brak uprawdopodobnienia tych okoliczności uniemożliwia ocenę jej możliwości płatniczych i stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie pracuje, nie ma dochodów i pozostaje na utrzymaniu córki. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i dochody córki, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej K. P. prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 listopada 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi K. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 1278/10 ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2004 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej K. P. prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. W dniu 30 września 2016 roku K. P. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 1278/10 ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2004 roku. W skardze zawarty był wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – wpisu od skargi o wznowienie postępowania W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżąca wskazała, że nie pracuje, pozostaje pod opieka lekarza psychiatry, nie ma żadnych dochodów, nie mieszka z mężem lecz z córką. Córka skarżącej samotnie wychowuje dziecko, pracuje i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.274 zł, córka spłaca kredyt na mieszkanie i posiada zajęcia komornicze. Zarządzeniem z 17 października br doręczonym skarżącej na wskazany przez nią adres do korespondencji w dniu 25 października 2016 roku została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisu zeznania podatkowego skarżącej za 2014 rok i 2015 rok, udokumentowanie wysokości dochodów z pracy uzyskiwanych przez córkę, na której utrzymaniu znajduje się wnioskodawczyni; wskazanie wysokości świadczeń alimentacyjnych uzyskiwanych przez wnuka bądź wnuczkę skarżącej od ojca lub z funduszu alimentacyjnego; udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawczyni oraz innych stałych obciążeń, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy (wysokości rat kredytowych córki oraz faktu ich spłaty, wysokości zajęcia komorniczego); wskazanie czy wnioskodawczyni w dalszym ciągu pozostaje żoną Z. P. i jeśli tak udzielenie informacji o źródłach utrzymania oraz sytuacji majątkowej męża skarżącej, w przeciwnym wypadku nadesłanie kopi wyroku rozwodowego lub orzeczenia o separacji małżonków, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe zarządzenie pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi (pkt 4.1 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła jedynie, że nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego nie posiada żadnych dochodów pozostaje na utrzymaniu córki, której źródłem dochodów jest jedynie wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.274 zł miesięcznie, z którego utrzymuje skarżącą oraz samotnie swoje dziecko i spłaca kredyt mieszkaniowy. Powyższych wskazanych we wniosku o prawo pomocy okoliczności skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła. W tym miejscu należy podkreślić, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Skarżąca mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania nie udzieliła żadnych informacji dotyczących wysokości bieżących niezbędnych kosztów utrzymania rodziny ani nie udokumentowała dochodów córki mających stanowić zgodnie z jej oświadczeniem jedynie źródło pokrycia tych wydatków. Nie udzieliła także żadnych informacji dotyczących mega ani powodów nie prowadzenia z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Postawa wnioskodawczyni uniemożliwia tym samym przeprowadzenie prawidłowej oceny jej możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie jej sytuacja odpowiada przesłankom uzasadniającym przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. Wskazać należy, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Oświadczenie wnioskodawczyni o braku dochodów umożliwiających jej pokrycie kosztów sądowych jest całkowicie gołosłowne, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku i przyznania prawa pomocy poprzez we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. E.J.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło