I SA/Łd 87/09

Dnia 30 marca 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o odpowiedzialności za zaległości spółki akcyjnej w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – J. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J. T. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o odpowiedzialności za zaległości spółki akcyjnej w podatku od towarów i usług. We wniosku tym skarżący podał jedynie, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną K. i 18-letnim synem Ł.. Wskazał przy tym, że uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.080 zł brutto. Nie posiada żadnego majątku. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 25 lutego 2009 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do podania tytułu prawnego do nieruchomości oznaczonej adresem podanym we wniosku, wyjaśnienia kwestii braku osiągania dochodu przez żonę K., wskazania kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i podstawowe świadczenia oraz nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma procesowego z dnia 13 marca 2009 roku wyjaśnił, że wskazana we wniosku nieruchomość należy do jego żony K., z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej. Żona osiąga dochód w kwocie 1.900 zł brutto. Kwota przeznaczana na utrzymanie rodziny wynosi 800 zł. Ponadto skarżący oświadczył, że nie ma żadnych wpływów na posiadanym rachunku bankowym i z tego względu nie otrzymuje żadnych wyciągów. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.) Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz pisma z dnia 13 marca 2009 r. wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną K. i 18-letnim synem Ł. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1080 zł brutto, jego żona zaś w kwocie 1900 zł brutto. Małżonkowie wydatkują na utrzymanie rodziny kwotę 800 zł. Pozostają przy tym w ustroju rozdzielności majątkowej. Nieruchomość wskazana we wniosku należy do żony skarżącego. Rodzina nie posiada innego majątku. W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący wykazał dostatecznie jedynie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym zwłaszcza wpisu sądowego od wniesionej skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie, z uwagi na kwotę dochodu rodziny oraz fakt, że przyszłe, ewentualne, koszty postępowania rozłożone zostaną w czasie, należało odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie. Podkreślić przy tym należy, że powyższej oceny możliwości płatniczych skarżącego nie zmienia akcentowana we wniosku okoliczność, iż małżonkowie pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej. Zgodnie bowiem z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zobowiązani są do oni wzajemnej pomocy, w tym pomocy w zakresie prowadzonych procesów sądowych, poprzez choćby udostępnienie środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.