I SA/Łd 87/22

Dnia 13 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w W. na uchwałę Rady Gminy Konopnica z dnia 30 grudnia 2019 roku nr XIV/82/19 w przedmiocie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe wykorzystywanych jedynie przez część roku stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 4. W dniu 30 grudnia 2019 r. Rada Gminy K., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.) oraz art. 6j ust. 3b, art. 6k ust. 1 i ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r. poz. 2010) podjęła uchwałę nr XIV/82/19 w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Prokurator Rejonowy w W. zakwestionował ww. uchwałę w części, tj. w zakresie § 4 wskazując, że została wydana z istotnym naruszeniem prawa tj. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483 ze zm., dalej: Konstytucja RP) oraz art. 6j ust. 3b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, albowiem rada gminy - działając na podstawie ww. przepisu ustawowego nie była uprawniona do wprowadzenia w trakcie roku kalendarzowego jakiejkolwiek stawki ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe odnoszącej się do roku, w którym uchwała została opublikowana z uwagi na roczny charakter tej opłaty. W konsekwencji na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej: "p.p.s.a.") prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy K. wniosła o jej oddalenie. W ocenie organu stawka opłaty ryczałtowej określona zaskarżoną uchwałą jest ustalana po pierwsze za cały rok, a po drugie od domku letniskowego lub innej nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowej. Jej wysokość nie zależy ani od ilości osób przebywających w różnym czasie na takiej nieruchomości, ani od czasu tego przebywania. Jest ona uśredniona dla wszystkich nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowych na terenie gminy. A przede wszystkim, zdaniem gminy, odmiennie niż to ma miejsce w przypadku podatków, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest świadczeniem ekwiwalentnym i wytwórca odpadów winien ponosić rzeczywisty koszt. Stąd też, aby zasadę tę można było urzeczywistnić, niezbędne było podjęcie uchwały wchodzącej w życie z początkiem 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W związku z brakiem oświadczenia strony skarżącej o możliwości uczestniczenia w rozprawie zdalnej, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżona uchwała dotyczy ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, położonych na terenie gminy. Skierowana jest więc do wszystkich jej mieszkańców zobowiązanych do ponoszenia tego rodzaju opłat - jest aktem prawa miejscowego. Dlatego nie ma przeszkód, aby w razie stwierdzenia naruszenia prawa — stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.; dalej: u.s.g.) — Sąd mógł stwierdzić nieważność uchwały, mimo że od daty podjęcia aktu upłynął ponad rok. Należy wskazać, że zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g., gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach. W § 4 uchwały Nr XIV/820/19 Rada Gminy K. postanowiła, iż podlega ona ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] i wchodzi w życie 1 lutego 2020 r. Zdaniem sądu rację ma skarżący stwierdzając, że w zakresie § 4 zaskarżona uchwała jest sprzeczna z art. 6j ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z tym przepisem stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustala się za rok od nieruchomości wykorzystywanej na cale rekreacyjno-wypoczynkowe. Zatem opłata ta ma charakter roczny niezależnie od długości okresu korzystania z nieruchomości – vide także art. 6i ust. 1 punkt 3 cytowanej ustawy. Utrwalony jest przy tym pogląd, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian obciążeń podatkowych w trakcie roku podatkowego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 1994r. sygn. akt K 13/93). Zakaz dokonywania zmian prawnych w czasie trwania roku podatkowego dotyczy nie tylko zobowiązań podatkowych, lecz także innych danin publicznoprawnych, do których, bez wątpienia, należy zaliczyć opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podzielając w całości powyższe stanowisko orzecznicze sąd I instancji podnosi, że zgodnie z § 4 zaskarżonej uchwały przepis wskazujący wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zaczął obowiązywać po upływie 14 dni od opublikowania uchwały (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 16 stycznia 2020 r., poz. 241)., to jest od 1 lutego 2020 r. a więc w trakcie roku podatkowego W ocenie sądu taka regulacja jest nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa, gdy chodzi o przepisy prawa miejscowego. Nie ulega wątpliwości, że § 4 kwestionowanej uchwały pozostaje w sprzeczności z powołanymi przepisami. W myśl art. 88 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa wspomniana ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych aktów prawnych. Z treści powołanego art. 88 ust. 1 Konstytucji wynika, że data ogłoszenia przepisu prawnego, w tym m.in. uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, jest datą początkową, od której może on wejść w życie. Powtórzeniem przepisu konstytucyjnego jest art. 42 u.s.g., zgodnie z którym zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa przytaczana wyżej ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i innych aktów prawnych, a w szczególności treść cytowanego wyżej art. 4 ust. 1 wymienionej ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę sąd podziela argumentację skargi, że treść § 4 kwestionowanej uchwały narusza cytowany wyżej art. 2 Konstytucji RP oraz art 6j ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W konsekwencji zaskarżoną regulację — jako sprzeczną z prawem — należy usunąć z obrotu prawnego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. DCh.