I SA/Łd 876/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2009 r. p o s t a n a w i a: przywrócić stronie skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 29 czerwca 2015 r. T. S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2009 r. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (karta 23). Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. delegowała jako pełnomocnika z urzędu adwokat M. L. (karta 30). W dniu 26 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę i przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie (karta 53). Pełnomocnik skarżącego wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie w dniu 1 lutego 2016 r. złożyła do akt pismo oznaczone jako zawiadomienie o odmowie sporządzenia skargi kasacyjnej wraz z opinią o braku podstaw do jej wniesienia (karty 66 i kolejne). W dniu 10 lutego 2016 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. zawierające informację o zmianie pełnomocnika skarżącego. Do reprezentowania skarżącego została wyznaczona adwokat A. G. (karta 75). W dniu 3 marca 2016 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (karta 80-81). Do wniosku dołączono skargę kasacyjną podpisaną przez adwokat A. G.. W uzasadnieniu wniosku oświadczył m.in., że z przyczyn niezawinionych nie mógł złożyć skarga kasacyjnej w terminie. Wyjaśnił, że w dniu 26 stycznia 2016 r. został poinformowany przez swojego ówczesnego pełnomocnika adwokat M. L., iż odmawia wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego powyżej wyroku i w związku z tym złożyła do tutejszego sądu opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Tego samego dnia skarżący, odebrał od pełnomocnika, w jej kancelarii kopie ww. pism oraz kopię odpisu wyroku. Oświadczył, że podczas tego spotkania został pouczony przez pełnomocnika, iż zgodnie z art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, termin 30 dni do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoczyna swój bieg od daty doręczenia mi opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący poinformował pełnomocnika, że w jego ocenie istnieją podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej, dlatego rezygnuje z jej usług i wystąpi do Okręgowej Radzie Adwokackiej w Ł. o przyznanie mi nowego pełnomocnika, wskazując adwokat A. G. (kopię pisma załączył do wniosku – karta 84). Skarżący oświadczył, że w dniu 3 lutego 2016 r. otrzymał od adwokat M. L. list elektroniczny, zawierający pouczenie, iż zgodnie z art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, termin 30 dni do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do NSA rozpoczyna bieg od daty doręczenia mi przez sąd sporządzonej przez nią opinii prawnej. Informację tę skarżący potwierdził telefonicznie w Wydziale Informacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. O wyznaczeniu nowego pełnomocnika skarżący został poinformowany w dniu 10 lutego 2016 r. Oświadczył, że działając w dobrej wierze do uzyskanych informacji o terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, przystąpił wraz z nowym pełnomocnikiem do jej sporządzenia. Wnioskodawca oświadczył, że w dniu 1 marca 2016 r. w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Wydziału Informacji Sądowej dowiedział się, iż termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął dnia 3 lutego 2016 r., ponieważ wielokrotnie powoływany przepis art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma zastosowania w jego sprawie. Skarżący podkreślił, że niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie nastąpiło z jego winy. Stwierdził, że dochował należytej staranności zasięgając kilkukrotnie informacji w tej sprawie od byłego pełnomocnika oraz dzwoniąc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podkreślił, że nowy pełnomocnik. został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką już po upływie terminu do złożenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). W świetle przywołanych przepisów uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki, a mianowicie strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Po analizie treści wniosku oraz akt sprawy sąd doszedł do przekonania, że wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 177 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Wymieniony przepis został dodany do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Zgodnie art. 2 ustawy nowelizującej przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Nowelizacja weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Ponieważ art. 1 pkt 50 nowelizacji nie został wymieniony w grupie przepisów mających zastosowanie do spraw wszczętych przed dniem wejścia ustawy w życie, to ma on zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu wniesienia skargi tj. w dniu 29 czerwca 2015 r., zatem art. 177 § 4 P.p.s.a. nie ma do niej zastosowania. To zaś oznacza, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 3 lutego 2016 r. Na gruncie art. 177 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który podziela sąd rozpoznający niniejszą sprawę, iż w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu należy przyjąć, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od momentu kiedy strona dowiedziała się o fakcie jego ustanowienia (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II OZ 543/14 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt SK 17/12). Z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika, że skarżący został poinformowany o wyznaczeniu nowego pełnomocnika (który uznał za celowe złożenie skargi kasacyjnej) w dniu 10 lutego 2016 r. Zaś z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł., które wpłynęło do akt w dniu 17 marca 2016 r., wynika, że ów pełnomocnik został poinformowany o tym fakcie w dniu 25 lutego 2016 r. W tym stanie sąd uznał że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie i jest usprawiedliwiony. Skarżący nie ma bowiem wpływu na to kiedy organ samorządu adwokackiego wyznaczy osobę pełnomocnika i kiedy ów pełnomocnik zostanie o tym fakcie powiadomiony. Biorąc zaś pod uwagę, że w świetle obowiązujących przepisów skarżący nie mógł samodzielnie sporządzić skargi kasacyjnej z uwagi na tzw. przymus adwokacko-radcowski, a bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie ulega zwieszeniu na czas wyznaczenia osoby pełnomocnika z urzędu, stwierdzić należy, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Mając na uwadze, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okazał się zasadny, sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Ake.