II OZ 543/14

Dnia 5 czerwca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 marca 2014 r., IV SA/Wa 1090/13 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 września 2013 r., IV SA/Wa 1090/13 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 6 marca 2014 r., IV SA/Wa 1090/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: WSA w Warszawie) odrzucił wniosek J. K. (dalej jako: Skarżący) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 24 września 2013 r., IV SA/Wa 1090/13. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że WSA w Warszawie wyrokiem z 24 września 2013 r., IV SA/Wa 1090/13 oddalił skargę J. K. wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania właścicielom działek nr [...] i [...] w obrębie 5-10, położonych w M. przy ul. [...], przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W przedmiotowej sprawie skarżący samodzielnie wniósł do Sądu skargę, również samodzielnie złożył w ustawowym terminie wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, którego odpis wraz z uzasadnieniem skarżący otrzymał w dniu 28 października 2013 r. W dniu 8 listopada 2013 r. skarżący złożył osobiście w Biurze Podawczym tut. Sądu wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego z 29 listopada 2013 r. ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, natomiast oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z 14 stycznia 2014 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla J. K. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego złożył w dniu 28 lutego 2014 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) skargę kasacyjną od wyroku z 24 września 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego opisał przedstawiony wyżej przebieg postępowania i wskazał, że o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego dowiedział się w dniu 22 stycznia 2014 r. z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik podał, że zapoznawanie się z całym materiałem zebranym w postępowaniu zostało zakończone w dniu 21 lutego 2014 r. Zatem w ocenie pełnomocnika, należy przyjąć, że w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu, który we wskazanych okolicznościach sprawy należy uznać za zachowany. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie najdalszym terminem, w którym przyjąć można, że ustąpiła przyczyna uchybienia terminu, był dzień 22 stycznia 2014 r., kiedy to doręczono pełnomocnikowi zawiadomienie Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczeniu go z urzędu pełnomocnikiem do reprezentowania skarżącego. Zdaniem tegoż Sądu, tym samym termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu upływał z dniem 21 lutego 2014 r. Dalej wskazał, że z akt sprawy wynika, że pełnomocnik dwukrotnie zapoznawał się z aktami sprawy w czytelni akt tut. Sądu w dniach 31 stycznia 2014 r. i 11 lutego 2014 r. (dowód: informacja dopięta zszywką do tylnej, wewnętrznej strony obwoluty akt). W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że wniesiony zatem przez pełnomocnika skarżącego w dniu 28 lutego 2014 r. wniosek o przywrócenie terminu złożony został po upływie terminu do jego wniesienia. Działający w imieniu skarżącego pełnomocnik z urzędu wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, które to postanowienie zaskarżył w całości i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: 1. art. 87 § 1 P.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w przedmiotowym postępowaniu został wniesiony po terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., 2. art. 87 § 2 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nierozpoznanie merytorycznych przyczyn złożenia skargi kasacyjnej z uchybieniem terminu, 3. art. 244 § 1 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwą interpretację prowadzącą do błędnego wnioskowania, że "wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy uznać za wniesiony w terminie, o ile zostanie złożony do trzydziestu dni od dnia, w którym pełnomocnik ten został zawiadomiony przez właściwy organ samorządu zawodowego adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych lub rzeczników patentowych o wyznaczeniu go do reprezentowania określonej strony postępowania". W związku z powyższym, w imieniu skarżącego, na podstawie art. 86 P.p.s.a., pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Powyższe oznacza, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu. Pomimo, że art. 87 § 1 P.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 P.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z 8 czerwca 2006 r., I FZ 198/06, postanowienie NSA z 15 marca 2007 r., II FZ 47/07, postanowienie NSA z 11 października 2011 r., II FZ 570/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 P.p.s.a. Takie rozumienie wskazanych powyżej przepisów jest także akceptowane na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 25 lipca 2013 r., SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86). W jego uzasadnieniu wskazano m.in., że czas, jaki pozostaje pełnomocnikowi na złożenie skargi kasacyjnej, zostaje w takim przypadku uzależniony od długości trwania procedury wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i wyłącznie ta okoliczność różnicuje sytuację pełnomocników z wyboru i ustanawianych z urzędu. Podkreślono, że na skutek powyższej interpretacji przepisów dotyczących przywrócenia terminu zarówno osoba reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, która uchybiła terminowi, jak i osoba reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, która bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dysponują siedmioma dniami od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, na wystąpienie z wnioskiem o jego przywrócenie (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i jednoczesne złożenie skargi kasacyjnej (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W przeciwnym razie początkowy bieg terminu wyznaczany byłby wyłącznie przez działania podjęte przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika. W świetle akt niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie został dochowany. Z akt sprawy wynika, że 22 stycznia 2014 r. doręczono pełnomocnikowi zawiadomienie Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczeniu go z urzędu pełnomocnikiem dla strony skarżącej, czyli po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upływał z dniem 27 listopada 2013 r., natomiast z aktami sprawy zapoznał się po raz pierwszy w dniu 31 stycznia 2014 r. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. upłynął zatem bezskutecznie w dniu 7 lutego 2014 r. Pełnomocnik skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożył zaś w dniu 28 lutego 2014 r., a więc z uchybieniem ww. siedmiodniowego terminu. W konsekwencji wniosek ten jest spóźniony i na podstawie art. 88 P.p.s.a. podlegał odrzuceniu. Jakkolwiek nie można się zgodzić się z odmiennym stanowiskiem co do sposobu liczenia terminu, w którym pełnomocnik obowiązany był złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jaki wyrażony został w zaskarżonym postanowieniu, to stwierdzić należy w świetle wcześniejszych wywodów, że zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, bowiem występowały w sprawie przesłanki do odrzucenia tego wniosku jako spóźnionego. Przyjęcie zatem prezentowanego przez wnoszącego zażalenie rozumowania, że dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie, nie znajduje podstawy w okolicznościach niniejszej sprawy. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.