I SA/Łd 899/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Klimowicz (spr.), Sędziowie NSA P. Janicki, W. Jarzębowski, Protokolant D. Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 223,30 (dwieście dwadzieścia trzy 30/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w P. skorygował B. K. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc czerwiec 2001 r. z kwoty 17.161 zł wynikającej z deklaracji podatkowej VAT-7 do kwoty 16.080 zł. Izba Skarbowa w Ł. po rozpoznaniu odwołania podatnika decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatnik prowadzi działalność gospodarczą m. in. w zakresie produkcji opraw oświetleniowych. W odpowiedzi na pismo podatnika z dnia 25 sierpnia 1993 r. Wojewódzki Urząd Statystyczny w P. dokonał klasyfikacji wytwarzanych opraw świetlnych ściennych do kodu SWW 1133-400. Klasyfikacja ta nie była przez organy podatkowe kwestionowana i zgodnie z nią wytwarzane oprawy podlegały opodatkowaniu 7% stawką podatku VAT. Na podstawie pisma Urzędu Statystycznego w Ł. z dnia 4 listopada 1999 r. organy podatkowe uznały, że w przypadku sprzedaży zestawów oświetleniowych opodatkowaniu nie podlega cały zestaw jako jeden produkt, lecz wchodzące w jego skład elementy – osobno oprawy do żarówek (według stawki podatkowej 7%) i osobno lustra (według stawki 22%). Izba Skarbowa przyznała, że w sprawie istnieją rozbieżne opinie kwalifikacyjne organów statystycznych. Organ odwoławczy wskazał jednak, że przy określeniu wysokości zaniżenia podatku od towarów i usług posłużono się aktualną opinią statystyczną. Zmiana stanowiska organów podatkowych, będąca następstwem odmiennej klasyfikacji wytwarzanych wyrobów nie narusza zasady zaufania obywateli do organów państwa, albowiem tej zasady nie można rozumieć jako konieczności wydawania opinii sprzecznych z obowiązującym prawem, powielających poprzednie błędy. W skardze do Sądu B. K. wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w Ł. podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego a w szczególności, że postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone bez jego udziału. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia pominięto przepis art. 54 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wyrokiem z dnia 14 października 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zaliczenie określonego wyrobu do właściwego grupowania SWW należy do obowiązków jego producenta (sprzedawcy). W wypadku trudności w ustaleniu właściwego grupowania statystycznego, producent (sprzedawca) może zwrócić się do właściwej jednostki organizacyjne statystyki. Skarżący stosował stawkę podatkową 7% zgodnie z informacją organu statystki o grupowaniu opraw oświetleniowych montowanych do lustra. Sąd podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, przywołanym przez skarżącego, że uchybienia interpretacyjne organów statystycznych czy też działających na ich zlecenie jednostek autorskich nie mogą powodować ujemnych skutków finansowych dla podatnika w okresie, gdy działał on w zaufaniu do wiedzy tego organu i prawidłowości otrzymanej opinii kwalifikacyjnej SWW. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z błędem interpretacyjnym czy też z błędną informacją lecz ze zmianą wcześniejszej opinii kwalifikacyjnej uznanej za prawidłową przez właściwy -organ statystyczny. Skarżący działał w zaufaniu do otrzymanej opinii kwalifikacyjnej. Zmiana tej opinii może wywierać skutki prawne w zakresie obowiązków podatkowych od momentu zaistnienia możliwości zapoznania się przez skarżącego ze zmienionym stanowiskiem właściwego organu statystycznego, przy dołożeniu przez tegoż skarżącego należytej staranności. Wymaganie od podatnika w państwie prawa stosowania się do - ogólnie rzecz ujmując - unormowań, z którymi nie mógł się zapoznać, narusza zasadę zaufania do organów podatkowych (art. l21§l Ordynacji podatkowej) w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy pozwalały, w ocenie Sądu, przyjąć, że sprawie niniejszej skarżący mógł przy dołożeniu należytej staranności zapoznać się ze zmienionym stanowiskiem organu statystycznego już w listopadzie 1999 r. Urząd Skarbowy podjął w tym okresie - z udziałem skarżącego - czynności zmierzające do określenia prawidłowego symbolu SWW na oprawy oświetleniowe montowane do lustra, zwracając się z pytaniem w tym przedmiocie do Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego w Ł. pismem z dnia 18 października 1999 r. Zdaniem Sądu o udziale w tych ustaleniach skarżącego świadczy fakt, że w dniu 10 listopada 1999 r. wpłynęło do wskazanego Urzędu Skarbowego pismo skarżącego informujące o dokonanej w 1993 r. przez Wojewódzki Urząd Statystyczny w P. klasyfikacji tych wyrobów wraz z załączoną opinią tego organu z dnia 28 sierpnia 1993 r. W dniu 8 listopada 1999 r. wpłynęła do Urzędu Skarbowego w P. opinia Urzędu Statystycznego z dnia 22 sierpnia 20.01 r., o której wydanie organ podatkowy wystąpił ponownie z uwagi na dwa rozbieżne stanowiska. Zakwalifikowanie zatem wyrobu składającego się z lustra z wmontowanymi oprawami oświetleniowymi - dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2001 r. - do grupowań SWW w sposób zgodny z opiniami Urzędu Statystycznego w Ł. z dnia 4 listopada 1999 r. i z dnia 22 sierpnia 2001 r. nie może być ocenione jako naruszające wyrażoną w ąrtl21 Ordynacji podatkowej zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych. Sąd stwierdził, że organy podatkowe rozstrzygające kwestię prawidłowej klasyfikacji wytwarzanych przez skarżącego wyrobów i zastosowania w związku z tą klasyfikacją właściwej stawki podatku od towarów i usług, a w konsekwencji kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu oraz do przeniesienia na następny miesiąc, nie naruszyły powszechnie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Urząd Skarbowy zwrócił się do jednostki uprawnionej do wydania opinii klasyfikacyjnej SWW, która to jednostka potraktowała oprawy oświetleniowe montowane do lustra nie jako jeden wyrób - oprawy oświetleniowe - lecz jako zestaw, oprawy oświetleniowe i lustra. Dodatkowo prawidłowość tej klasyfikacji potwierdza przedstawione przez skarżącego pismo Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] Sąd uznał za niezasadne stanowisko skarżącego, że do dnia otrzymania pisma GUS z dnia [...] miał prawo stosować klasyfikację wynikającą z opinii z 1993 r., skoro już w 1999 r. uprawniony organ przedstawił zmienione stanowisko w tym przedmiocie, a jak stwierdzono skarżący mógł przy dołożeniu należytej staranności zapoznać się z opinią statystyczną z 1999 r. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. K. wniósł o uchylenie wyroku NSA OZ w Łodzi z dnia 14 października 2003 r. podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez brak wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia na skutek nie ustosunkowania do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organy podatkowe zasady zaufania a nadto art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej – przez niewłaściwe zinterpretowanie treści zasady zaufania obywatela do organów podatkowych, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT) przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że produkowane przez skarżącego oprawy oświetleniowe powinny być opodatkowane częściowo stawką 22% oraz 7%. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie podzielając zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej wyrokiem z dnia 10 maja 2004 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. uznał skargę. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uznanie skargi znajduje uzasadnienie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest klasyfikacja wytwarzanych przez podatnika w miesiącu czerwcu 2001 r. zestawów oświetleniowych (luster do których są montowane oprawy oświetleniowe i wsporniki) do właściwego grupowania SWW (Systematycznego Wykazu Wyrobów). Jest poza sporem, że skarżący był w posiadaniu pisma Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego w P. z dnia 25 sierpnia 1993 r., w którym podano, że oprawy oświetleniowe ścienne należy klasyfikować w grupowaniu SWW 1133-400 i oprawy oświetleniowe mieszkaniowe. Jak wynika z treści tego pisma stanowiło ono odpowiedź na pismo podatnika z dnia 25 sierpnia 1993 r. Zebrany materiał dowodowy nie przeczy tezie skarżącego, iż organ podatkowy do 2001 r. nie kwestionował uiszczania podatku od towarów i usług od sprzedawanych zestawów oświetleniowych według jednolitej stawki 7 %. Wprawdzie Urząd Skarbowy w P. pismem z dnia 18 października 1999 r. wystąpił do Urzędu Statystycznego w Ł. o określenie symbolu SWW dla wyrobu składającego się z podstawy w postaci tafli szklanej lub lustrzanej oraz z oprawy oświetleniowej, lecz odpowiedź organu statystyki z dnia 4 listopada 1999 r. odmienna w swej treści od stanowiska zajętego w powołanym piśmie z dnia 25 sierpnia 1993 r. nie spowodowała bezpośredniej reakcji organu podatkowego. Nastąpiło to dopiero w grudniu 2001 r., kiedy wszczęto postępowanie w sprawie rozliczenia przez skarżącego podatku od towarów i usług. Podatnik działał w zaufaniu do prawidłowości otrzymanej w 1993 r. opinii klasyfikacyjnej SWW i nie miał możliwości zapoznania się ze zmienionym stanowiskiem organu statystycznego co do klasyfikacji statystycznej sprzedawanych przez niego wyrobów przy dołożeniu należytej staranności. Zmiana tej opinii może wywierać skutki prawne w zakresie obowiązków podatkowych od momentu zaistnienia możliwości zapoznania się przez skarżącego ze zmienionym stanowiskiem właściwego organu statystycznego. Podatnik w miesiącu czerwcu 2001 r. (jak i w miesiącu następnym) nie miał możliwości zapoznania się ze zmienionym stanowiskiem organu statystycznego i w tej sytuacji przyjęcie, że w tym okresie miał obowiązek dokonywać opodatkowania spornych wyrobów według różnych stawek (7% i 22%) narusza zasadę zaufania do organów podatkowych wyrażoną w przepisie art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.. 926 ze zm.). Naruszenie tej zasady przez organy podatkowe w toku postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.