I SA/Łd 90/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-11-07

Skład orzekający: Tomasz Naraziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, gdy postępowanie przed sądem drugiej instancji zostało zainicjowane po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, a jednocześnie zachodzą przesłanki do obniżenia tego wynagrodzenia?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, gdy postępowanie przed sądem drugiej instancji zostało zainicjowane po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., powinno być ustalane na podstawie tego rozporządzenia. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna jest identyczna we wszystkich czterech sprawach dotyczących tego samego podatnika, a podniesione zarzuty okazały się nietrafne i nie dotyczyły istoty sprawy, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 250 § 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M. D. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Po oddaleniu skargi, skarżąca uzyskała prawo pomocy i ustanowiono jej adwokata z urzędu. Adwokat M. S. sporządziła i wniosła skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Następnie adwokat M. S. złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano i nakazano wypłatę z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M.S. kwoty 450 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a: przyznać i nakazać wypłatę z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M.S., wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej A. z siedzibą w Ł. przy ul. A. 65A lok.3, kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej. W dniu 8 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. Wobec treści wyroku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 7 września 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. delegowała do prowadzenia sprawy adwokat K. K., a następnie adwokat M.S. (karta 104 – 106 akt). W dniu 12 listopada 2016 r. adwokat M. S. sporządziła i wniosła skargę kasacyjną od wskazanego powyżej wyroku, która w dniu 14 września 2017 r. została oddalona (wyrok NSA sygn. akt II FSK 1019/17). Wyrok zapadł na posiedzeniu niejawnym. W dniu 18 października 2017 r. adwokat M. S. złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, składając oświadczenie, zgodnie z którym koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – powoływanej dalej w skrócie jako: "P.p.s.a.", wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie natomiast z § 2 powołanego przepisu w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Z dniem 2 listopada 2016 r. szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz.1714). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Biorąc pod uwagę, że postępowanie przed sądem drugiej instancji zostało zainicjowane w dniu 12 listopada 2016 r. wysokość wynagrodzenia pełnomocnika w niniejszej sprawie winna być ustalana w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) ww. rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 27.704 zł, zatem stawka minimalna wynosi 2.400 zł (zgodnie z § 8 pkt 5 ww. rozporządzenia). Stosownie do § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej przepisów, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej adwokatowi, który nie brał udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, co do zasady przysługuje wynagrodzenie w wysokości 1.800 zł (2.400 zł x 75%). Analizując akta niniejszej sprawy i pozostałych spraw M. D. (łącznie cztery sprawy o sygn. akt I SA/Łd 87-90/16), w szczególności treść skarg kasacyjnych sporządzonych przez adwokat M. S. oraz uzasadnień wyroków NSA oddalających owe skargi, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do obniżenia wynagrodzenia na podstawie art. 250 § 2 P.p.s.a. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że kwestią sporną we wszystkich czterech sprawach było to, czy w latach 2006 i 2008-2010 skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też skarżąca wyprzedawała książki z rodzinnej kolekcji, gromadzonej przez bardzo wiele lat zarówno przeze skarżącą, jak i jej rodziców. Powyższa okoliczność rzutowała na treść skarg kasacyjnych, która jest zbliżona we wszystkich czterech sprawach. We wszystkich skargach kasacyjnych wnioskodawczyni podniosła ten sam zarzut naruszenia prawa materialnego. Zarzut ten jak wynika z uzasadnień wyroków NSA okazał się całkowicie nietrafny ponieważ nie dotyczył istoty sprawy (str. 6 uzasadnień wyroków). Ponadto, w trzech sprawach o sygnaturach akt I SA/Łd 88-90/16 identyczny jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania. W czwartej sprawie zarzut ten został zmodyfikowany o kwestię szacowania podstawy opodatkowania. Biorąc pod uwagę powyższe referendarz postanowił przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości ¼ wynagrodzenia, o którym mowa powyżej, tj. w kwocie 450 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło