I SA/Łd 90/22
WyrokWSA w Łodzi2022-06-14
Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Paweł Janicki, Grzegorz Potiopa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest samoistnym posiadaczem nieruchomości, od której stan prawny jest nieuregulowany, podlega obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Samoistny posiadacz nieruchomości, od której stan prawny jest nieuregulowany, podlega obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku od nieruchomości. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wyprzedza obowiązek właściciela, wyłączając konieczność poszukiwania właściciela przez organ podatkowy. Sąd w pełni podzielił ocenę prawną organów obu instancji.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Wolborza ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za 2021 r. Skarżąca była uznana za samoistnego posiadacza nieruchomości, której stan prawny był nieuregulowany. Organy podatkowe ustaliły podatek na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz informacji złożonej przez skarżącą w 2004 r. Skarżąca zarzuciła bezprzedmiotowość decyzji i żądała jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Janicki Asesor WSA Grzegorz Potiopa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi B. E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 września 2021 roku nr KO.400.433.2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. oddala skargę.
Burmistrz Wolborza (dalej jako: "organ I instancji") decyzją z dnia 24 maja 2021 r. ustalił wobec B. N. (dalej jako: "skarżąca") wymiar podatku od nieruchomości na 2021 r. w kwocie 741 zł, jako posiadaczowi samoistnemu zabudowanej nieruchomości - działki o nr ewid [...] w obrębie [...] miasto W., przy ul. [...].
Wysokość podatku ustalono na podstawie złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Przedmiot opodatkowania stanowiły: - budynki mieszkalne o pow. użytkowej 74 m2, stawka podatku 0,60 zł/m2, podatek w kwocie 44,40 zł; grunty pozostałe do 1.000 m2 o pow. 1.000 m2, stawka podatku 0,25 zł/m2, podatek w kwocie 250,00 zł; grunty pozostałe od 1.001 m2 do 5.000 m2 o pow. 2.129 m2, stawka podatku 0,21 zł, podatek w kwocie 447,09 zł. Następnie zaskarżoną decyzją z dnia 3 września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej jako: "organ odwoławczy", "SKO"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm., dalej jako: "O.p.") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że stan prawny nieruchomości od której ustalono podatek jest nieuregulowany, w ewidencji gruntów i budynków ww. działka figuruje we władaniu samoistnym spadkobierców nieżyjącego J. B.. Organ wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca jest posiadaczem samoistnym ww. nieruchomości, mieszka tam na stałe i jest zameldowana wraz z synem, córką i wnuczką. W dniu 24 marca 2021 r. organ uzyskał informację od K. Spółki z o.o. w W., że nieruchomość jest podłączona do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, a dnia 4 marca 2021 r. zawarto ze skarżącą umowę na podłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej. Wcześniej skarżąca korzystała z przyłącza wody od sąsiadki. Ponadto skarżąca jest stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji dla punktu poboru w W. przy ul. [...], ponosi koszty utrzymania mieszkań swojego oraz syna. Ponadto w dniu 23 lutego 2004 r. złożyła informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Skarżącej naliczono podatek od nieruchomości na 2021 r. od gruntów pozostałych - 3.129 m2, budynku mieszkalnego o pow. użytkowej - 74 m2 według stawek określonych w uchwale Nr II/20/2018 Rady Miejskiej w Wolborzu z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Łodzk. z 2018 r., poz. 6630 ze zm.). Natomiast od budynku pozostałego o pow. użytkowej - 132 m2 nie naliczono podatku od nieruchomości uwzględniając fakt, że budynek ten nie posiada dachu i jest w trakcie rozbiórki. W ocenie SKO zgromadzony materiał dowodowy potwierdza samoistne posiadanie przez skarżącą przedmiotowej nieruchomości. Pomimo kwestionowania decyzji z lat ubiegłych, skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów, że nie jest posiadaczem samoistnym nieruchomości.
W skardze na ww. decyzję skarżąca wskazała, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem w całości, uważa je za bezprzedmiotowe i żąda jego uchylenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Materialną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. 2019 r., poz. 1170, dalej jako: "u.p.o.l."). Stosownie do jego treści podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne są obowiązane do złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania tym podatkiem w trakcie roku podatkowego. Zgodnie dalej z art. 21 § 5 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (zeznania, wykazu informacji), wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba, że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalania wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 2052) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę między innymi wymiaru podatków i świadczeń. Stosownie do art. 3 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Obowiązek podatkowy posiadacza samoistnego wyprzedza zatem obowiązek podatkowy właściciela nieruchomości oraz wyłącza konieczność poszukiwania przez organ podatkowy właściciela w razie, gdy stan prawny danej nieruchomości jest nieuregulowany.
Poza sporem pozostaje fakt, że stan prawny nieruchomości jest nieregulowany - w ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] figuruje jako pozostająca we władaniu samoistnym spadkobierców J. B.. Zgodnie z danymi ewidencji gruntów powierzchnia działki wynosi obecnie (po modernizacji) 0,3129 ha (tereny mieszkaniowe B - 0,1848 ha i zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy Bp - 0,1281 ha). Na terenie działki znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek niemieszkalny (pozostały), który nie ma dachu.
Z pisma P. T. z 28 lipca 2016 r. wynika, że skarżąca jest stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji dla punktu poboru w W., ul. [...]. Z zaświadczeń o zameldowaniu wystawionych przez Urząd Miasta w W. wynika, że skarżąca zameldowana jest pod tym adresem na pobyt stały podobnie jak jej syn S. oraz córka S. K. i wnuczka S.. S. K. nie zamieszkuje od lat 10 na ww. nieruchomości i jest tam jedynie zameldowana (co wyjaśniła w toku postępowania za 2015 r.) W dalszej kolejności z pisma K. sp. z o.o. z dnia 26 marca 2021 r. wynika, że posesja położona przy ul. [...] jest podłączona do sieci wodociągowej od dnia 3 marca 2021 r. – skarżąca zawarła umowę w dniu 4 marca 2021 r., wcześniej skarżąca korzystała z przyłącza sąsiadki i ze zużytej wody rozliczała się bezpośrednio z nią. Okoliczność ta potwierdzona została przez J. O. oświadczeniem. Na okoliczność sposobu korzystania z ww. nieruchomości wskazują także informacje wypływające z pisma MOPS w W. z 5 października 2016 r. W trakcie wizyt pracowników ośrodka w miejscu zamieszkania syna skarżącej, w budynku przy ul. [...], potwierdzono, że zamieszkuje tam także skarżąca, korzystając z odrębnego mieszkania. Ustalono również, że podatniczka pokrywa koszty utrzymania mieszkań (także syna). W dniu 23 lutego 2004 r. skarżąca złożyła informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której wprost wymieniła poszczególne przedmioty opodatkowania - budynek mieszkalny o pow. użytkowej 74 m2 i budynek pozostały o pow. użytkowej 132 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 3.342 m2.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ doszedł do słusznego przekonania, że skarżąca jest posiadaczem samoistnym ww. nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Pojęcie posiadacza samoistnego nie jest wyjaśnione w u.p.o.l., ale zostało zdefiniowane na gruncie art. 336 kodeksu cywilnego. Posiadacz samoistny wykonuje uprawnienia składające się na treść prawa własności, czyli korzysta z rzeczy z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią (postanowienie SN z 17 czerwca 2015 r., I CSK 309/14). Z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca włada rzeczą jak właściciel, co stanowi posiadanie samoistne na które składają się dwa elementy: fizyczny – wyrażający się we władaniu rzeczą oraz psychiczny wyrażający się w psychicznym nastawieniu do wykonywanego władztwa. Skarżąca sprawuje władztwo nad nieruchomością dla siebie niezależnie od woli innych osób. O posiadaniu samoistnym skarżącej świadczą zawarcie umowy o podłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej, umowy na dostawę energii i ponoszenie związanych z tym opłat, zameldowanie i stałe zamieszkanie, odbieranie korespondencji kierowanej pod ten adres i ponoszenie kosztów utrzymania, a także złożenie informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych położonych na nieruchomości.
Dodatkowo należy również podkreślić, że w analogicznych sprawach, dotyczących opodatkowania tej samej nieruchomości za 2015 r., 2018 r., 2019 r., 2020 r. skargi skarżącej na decyzje SKO zostały oddalone wyrokami tut. Sądu (wyroki z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 659/17, z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 804/18 i z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 699/19, z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 125/21). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela ocenę prawną i argumenty podniesione w tych orzeczeniach.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
db
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło