I SA/Łd 903/04
WyrokWSA w Łodzi2005-04-19
Skład orzekający: A. Świderska, T. Porczyńska, Z. Kmieciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nie złożył pisemnego oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku VAT przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu, staje się podatnikiem VAT z obowiązkiem rozliczenia podatku, oraz czy usługi projektowania garaży podlegają preferencyjnej stawce VAT 0% lub 7%?Ratio decidendi
Podatnik, który nie złożył przed pierwszą czynnością podlegającą opodatkowaniu pisemnego oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku VAT, z mocy prawa staje się podatnikiem VAT i ma obowiązek rozliczenia podatku. Usługi projektowania garaży nie podlegają preferencyjnej stawce VAT 0% ani 7%, gdyż garaże nie są obiektami budownictwa mieszkaniowego ani infrastrukturą towarzyszącą, do których stosuje się te stawki.Stan faktyczny
Podatnik prowadził działalność usług projektowo-budowlanych i wykonał dokumentację garaży na terenie osiedla mieszkaniowego. Organy podatkowe ustaliły, że podatnik nie złożył pisemnego oświadczenia o wyborze zwolnienia od VAT przed pierwszą czynnością, nie prowadził ewidencji sprzedaży ani nie złożył deklaracji VAT-7 za styczeń 2001 roku. W efekcie organ podatkowy określił zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za styczeń 2001 roku, stosując stawkę 22%. Podatnik kwestionował obowiązek podatkowy i stosowanie stawki 0%.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę i nakazał wypłacić pełnomocnikowi skarżącego kwotę 60 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Świderska (spr.), Sędziowie NSA T. Porczyńska, Z. Kmieciak, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 roku 1. oddala skargę; 2. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz pełnomocnika skarżącego kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. określił E. F. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 roku w wysokości 1.352 złotych. Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W toku postępowania ustalono następujący stan sprawy.
Podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług projektowo – budowlanych, analizy kosztów, wyceny robót budowlanych i obiektów, a także nadzoru inwestorskiego. Na podstawie dokumentów źródłowych organy podatkowe ustaliły, iż pierwsza czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług miała miejsce w miesiącu styczniu 2001 roku. Polegała ona na wykonaniu dokumentacji na budowę garaży na terenie S.M. A w Ł., co zostało udokumentowane rachunkiem nr [...] wystawionym dla B S.A. w dniu 3 stycznia 2001 roku na wartość 7.500 złotych. Organy stwierdziły jednak, że podatnik przed dokonaniem pierwszej czynności nie wybrał zwolnienia od podatku od towarów i usług, a zatem stał się podatnikiem podatku od towarów i usług. Zgodnie bowiem z przepisem art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 11 poz. 50 z późn. zm.), podatnicy, którzy rozpoczynają wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu w ciągu roku podatkowego mogli wybrać zwolnienie od podatku od towarów i usług, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży towarów i usług nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty odpowiadającej równowartości 10.000 EURO. Podatnik chcący skorzystać ze zwolnienia od podatku obowiązany był przed dniem dokonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu złożyć pisemne oświadczenie o wyborze zwolnienia. Zdaniem organów podatkowych, skarżący nie dopełnił powyższego obowiązku, a ponadto nie prowadził ewidencji sprzedaży ani nie złożył deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2003 roku. W związku z powyższym organy podatkowe określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc w wysokości 1.352 złotych, opodatkowując dokonaną sprzedaż podatkiem od towarów i usług w wysokości 22%. Tym samym organy podatkowe nie podzieliły stanowiska skarżącego, iż czynność polegająca na wykonaniu dokumentacji na budowę garaży podlega opodatkowaniu według stawki 0%. Stwierdzono bowiem, że obniżona stawka podatku znajduje zastosowanie do usług projektowania budowlanego, technologicznego i urbanistycznego związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, o której mowa w art. 51 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie zaś z przywołanym przepisem ustawy, przez roboty związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą rozumie się roboty budowlane dotyczące inwestycji w zakresie obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej oraz remontów obiektów budownictwa mieszkaniowego. Przez obiekty budownictwa mieszkaniowego, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c rozumie się natomiast budynki mieszkalne rodzinne stałego zamieszkania, sklasyfikowane w Klasyfikacji obiektów budowlanych (symbol 11). Definicja obiektu infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu znalazła się w ust. 4 art. 51 ustawy. W ocenie organów podatkowych do wykonanej przez skarżącego usługi projektowania nie można zastosować stawki w wysokości 0 %, gdyż czynność ta nie jest związana ani z budownictwem mieszkaniowym, ani z infrastrukturą towarzyszącą. Wykonanej usługi nie można również opodatkować stawką podatku w wysokości 7% na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, gdyż usługi projektowe występują jedynie na etapie postępowania poprzedzającego rozpoczęcie robót budowlanych, a nie w samym procesie budowy, nie mogą być więc traktowane jako usługi ogólnobudowlane.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący podniósł, iż nie był podatnikiem podatku od towarów i usług, gdyż nie spełniał podstawowego wymogu uzyskania obrotów w wysokości 39.800 złotych w roku 2001. Skarżący stwierdził, iż nie miał podstaw do obciążania klientów podatkiem, gdyż stawka podatku na świadczone przez niego usługi wynosiła 0%. W aktach prawnych skarżący nie znalazł również przepisu nakładającego obowiązek składania zgłoszenia rejestracyjnego. Ponadto skarżący podkreślił, iż projektowane garaże są obiektami ściśle związanymi z budownictwem mieszkaniowym; nie były to garaże na samochody dostawcze czy ciężarowe, lecz tylko i wyłącznie na samochody osobowe dla mieszkańców osiedla.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.
Przede wszystkim Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą, że z uwagi na wysokość osiąganych w roku 2001 obrotów podlegał on z mocy samego prawa zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Stosownie do przepisu art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym (DZ.U.Nr 11 poz. 50 z późn. zm.) zwalnia się od podatku od towarów i usług podatników, u których wartość sprzedaży towarów, a także wartość eksportu towarów lub usług nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej kwocie 10.000 EURO. W przypadku podatników rozpoczynających wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w ciągu roku podatkowego, zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy o VAT uzyskanie zwolnienia od tego podatku wymagało dopełnienia określonego obowiązku. Podatnik mógł bowiem wybrać zwolnienie od podatku, jeżeli przewidywana przez skarżącego wartość sprzedaży towarów i usług nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży kwoty 10.000 EURO. Podatnik chcący skorzystać ze zwolnienia od podatku miał obowiązek złożyć w urzędzie skarbowym pisemne oświadczenie o wyborze zwolnienia. Niezłożenie przedmiotowego oświadczenia w wymaganym terminie – przed wykonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu – powoduje, że podatnik z mocy prawa staje się podatnikiem podatku od towarów i usług, na którym ciąży obowiązek uiszczania podatku.
Mając na uwadze treść cytowanych przepisów art. 14 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Sąd uznał, iż organy podatkowe zasadnie przyjęły, że na skutek niezłożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia skarżący stał się podatnikiem podatku od towarów i usług ze wszystkimi tego konsekwencjami. Skoro zatem podatnik nie skorzystał z możliwości wyboru zwolnienia od podatku, stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy o VAT miał obowiązek złożenia w urzędzie skarbowym zgłoszenia rejestracyjnego przed dniem dokonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu. Ponadto na zgodnie z art. 10 i art. 26 ustawy o VAT spoczywał na nim obowiązek składania miesięcznych deklaracji na podatek od towarów i usług oraz uiszczania podatku na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Tych obowiązków podatnik również nie dopełnił.
Za pozbawione podstawy prawnej Sąd uznał również twierdzenia skarżącego, iż usługa polegająca na wykonaniu projektu garaży objęta jest preferencyjną stawką podatku od towarów i usług w wysokości 0%. Jak wynika z przepisu § 63 1 pkt 4 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109 poz. 1245 z późn. zm.) obniżoną do wysokości 0% stawkę podatku stosuje się do usług związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, o których mowa w art. 51 ust. 2 ustawy o VAT usług projektowania budowlanego, technologicznego i urbanistycznego. Na gruncie art. 51 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, należy stwierdzić, że poprzez obiekty budownictwa mieszkaniowego rozumie się budynki mieszkalne rodzinne stałego zamieszkania, sklasyfikowane w Klasyfikacji obiektów budowlanych (symbol 11). Natomiast na infrastrukturę towarzyszącą budownictwu mieszkaniowymi składają się:
1. sieci rozprowadzające wraz z urządzeniami, obiektami i przyłączami do budynków mieszkalnych,
2. urządzenia i zagospodarowanie terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego, w szczególności drogi, dojścia, dojazdy, zieleń i małą architekturę,
3. urządzenia i ujęcia wody, stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków, kotłownie oraz sieci wodociągowe, kanalizacyjne, cieplne, elektroenergetyczne, gazowe i telekomunikacyjne,
- jeżeli związane są one z obiektami budownictwa mieszkaniowego.
Jak zatem wynika z powyższego, brak jest podstawy prawnej do zastosowania do usług projektowania garaży stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0%. Sprawą niepodlegającą dyskusji jest fakt, iż garaże nie stanowią obiektów budownictwa mieszkaniowego. Nie można również uznać ich za obiekty infrastruktury towarzyszącej, gdyż nie są żadnym z wymienionych w art. 51 ust. 4 ustawy o VAT obiektem ani nawet obiektem o zbliżonym charakterze.
Zdaniem Sądu z analogicznych względów brak jest również podstaw prawnych do zastosowania w stosunku do usług projektowania garaży stawki podatku od towarów i usług w wysokości 7%. Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o VAT preferencyjna stawka w tej wysokości dotyczyła robót budowlano – montażowych oraz remontów związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło