I SA/Łd 904/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Świderska (spr.), Sędziowie NSA T. Porczyńska, Z. Kmieciak, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2001 roku. 1. oddala skargę; 2. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz pełnomocnika skarżącego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt)złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. określił E. F. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2001 roku w wysokości 275 złotych. Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W toku postępowania ustalono następujący stan sprawy. Podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług projektowo – budowlanych, analizy kosztów, wyceny robót budowlanych i obiektów, a także nadzoru inwestorskiego. Na podstawie dokumentów źródłowych ustalono, iż podatnik przed wykonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu nie wybrał zwolnienia od podatku od towarów i usług, a zatem stał się podatnikiem podatku od towarów i usług. Zgodnie bowiem z przepisem art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 11 poz. 50 z późn. zm.), podatnicy, którzy rozpoczynali wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu w ciągu roku podatkowego mogli wybrać zwolnienie od podatku od towarów i usług, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży towarów i usług nie przekroczyła, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty odpowiadającej równowartości 10.000 EURO. Podatnik chcący skorzystać ze zwolnienia od podatku obowiązany był przed dniem dokonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu złożyć pisemne oświadczenie o wyborze zwolnienia. Podatnik wykonał pierwszą czynność podlegającą opodatkowaniu w styczniu 2001 roku, jednakże wymaganego dla skutecznego zwolnienia od podatku oświadczenia nie złożył. Organy podatkowe ustaliły, iż w listopadzie 2001 roku podatnik świadczył usługi nadzoru technicznego w związku z czym został wystawiony w dniu 30 listopada 2001 roku rachunek na kwotę 1.530 złotych nieuwzględniający kwoty podatku. Skarżący nie prowadził jednak ewidencji sprzedaży ani nie złożył deklaracji VAT-7 za miesiąc listopad 2003 roku. Wobec powyższego organ podatkowy określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc w wysokości 275 złotych, opodatkowując dokonaną sprzedaż podatkiem od towarów i usług w wysokości 22%. Organy podatkowe nie podzieliły stanowiska skarżącego, iż czynności przez niego wykonywane podlegały opodatkowaniu według stawki 0%. Uznały także, że nadzór techniczny nie zalicza się do robót budowlano – montażowych oraz remontów związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, zatem nie znajduje zastosowania stawka podatku w wysokości 7%, W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący podniósł, iż nie był podatnikiem podatku od towarów i usług, gdyż nie spełniał podstawowego wymogu uzyskania obrotów w wysokości 39.800 złotych w roku 2001. Skarżący stwierdził, iż nie miał podstaw do obciążania klientów podatkiem, gdyż stawka podatku na świadczone przez niego usługi wynosi 0%. W aktach prawnych skarżący nie znalazł również obowiązku składania zgłoszenia rejestracyjnego. Ponadto skarżący podkreślił, iż organy podatkowe niewłaściwie klasyfikują obiekt, nad którego remontem podatnik sprawował nadzór; nazwano go Dworkiem, lecz jest to budynek, który do czasu remontu był domem małego dziecka, a po przejęciu przez prawowitego właściciela stał się budynkiem mieszkalnym stałego pobytu, stąd błędne zastosowanie stawki podstawowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą, że z uwagi na wysokość osiąganych w roku 2001 obrotów podlegał on z mocy samego prawa zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Stosownie do przepisu art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym (DZ.U.Nr 11 poz. 50 z późn. zm.) zwalnia się od podatku od towarów i usług podatników, u których wartość sprzedaży towarów, a także wartość eksportu towarów lub usług nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej kwocie 10.000 EURO. W przypadku podatników rozpoczynających wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w ciągu roku podatkowego, zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy o VAT uzyskanie zwolnienia od tego podatku wymagało dopełnienia określonego obowiązku. Podatnik mógł bowiem wybrać zwolnienie od podatku, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży towarów i usług nie przekroczyła, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży kwoty 10.000 EURO. Skarżący chcący skorzystać ze zwolnienia od podatku miał obowiązek złożyć w urzędzie skarbowym przed dniem dokonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu pisemne oświadczenie o wyborze zwolnienia. Niezłożenie przedmiotowego oświadczenia w wymaganym terminie spowodowało, że skarżący z mocy prawa stałł się podatnikiem podatku od towarów i usług, na którym ciążył obowiązek uiszczania podatku. Mając na uwadze treść cytowanych przepisów art. 14 ust. 1 i ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Sąd uznał, iż organy podatkowe zasadnie przyjęły, że na skutek niezłożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia skarżący stał się podatnikiem podatku od towarów i usług ze wszystkimi tego konsekwencjami. Skoro zatem podatnik nie skorzystał z możliwości wyboru zwolnienia od podatku, to stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy o VAT miał obowiązek złożenia w urzędzie skarbowym zgłoszenia rejestracyjnego przed dniem rozpoczęcia prowadzenia działalności. Ponadto na podatniku zgodnie z art. 10 i art. 26 ustawy o VAT spoczywał obowiązek składania miesięcznych deklaracji na podatek od towarów i usług oraz uiszczania podatku na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Tych obowiązków podatnik również nie dopełnił. Za pozbawione podstawy prawnej Sąd uznał również twierdzenia skarżącego, iż usługa polegająca na nadzorze technicznym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki w wysokości 0%. Zdaniem Sądu organy podatkowe zasadnie odmówiły prawidłowości zastosowania uprzywilejowanej stawki podatkowej bądź to w wysokości 0%, bądź 7% i przyjęły stawkę podstawową. Jak wynika z przepisu § 63 ust. 1 pkt 4 lit. b i lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 109 poz. 1245 z późn. zm.) obniżoną do wysokości 0% stawkę podatku stosuje się do robót związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, o których mowa w art. 51 ust. 2 ustawy o VAT usług geodezyjnych, mierniczych, dokumentacyjnych oraz usług projektowania budowlanego, technologicznego i urbanistycznego. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 roku Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.), do zakresu obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy: 1) reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, 2) sprawdzanie jakości wykonywanych robót, wbudowanych wyrobów budowlanych, a w szczególności zapobieganie zastosowaniu wyrobów budowlanych wadliwych i nie dopuszczonych do obrotu i stosowania w budownictwie, 3) sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegających zakryciu lub zanikających, uczestniczenie w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych oraz przygotowanie i udział w czynnościach odbioru gotowych obiektów budowlanych i przekazywanie ich do użytkowania, 4) potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usunięcia wad, a także, na żądanie inwestora, kontrolowanie rozliczeń budowy. Inspektor nadzoru inwestorskiego ma prawo wydawać kierownikowi budowy lub kierownikowi robót polecenia potwierdzone wpisem do dziennika budowy dotyczące: usunięcia nieprawidłowości lub zagrożeń, wykonania prób lub badań, także wymagających odkrycia robót lub elementów zakrytych oraz przedstawienia ekspertyz dotyczących prowadzonych robót budowlanych, dowodów dopuszczenia do obrotu i stosowania w budownictwie wyrobów budowlanych oraz urządzeń technicznych, ma prawo żądać od kierownika budowy lub kierownika robót dokonania poprawek bądź ponownego wykonania wadliwie wykonanych robót, a także wstrzymania dalszych robót budowlanych w przypadku, gdyby ich kontynuacja mogła wywołać zagrożenie bądź spowodować niedopuszczalną niezgodność z projektem lub pozwoleniem na budowę. Z powyższego wynika, że usługa polegająca na sprawowaniu nadzoru technicznego ma charakter samodzielny i odrębny w stosunku do usług wymienionych w przepisie § 63 ust. 1 pkt 4 lit. b i lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie natomiast z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym opodatkowaniu podatkiem w wysokości 7% podlega sprzedaż robót budowlano – montażowych oraz remontów związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą. Jak wynika z art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane pod pojęciem robót budowlanych rozumieć należy budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Nadzór techniczny nie mieści się zatem również w pojęciu robót budowlanych. Należy podkreślić, iż określona w art. 18 ust. 1 ustawy o VAT podstawowa stawka podatku od towarów i usług posiada charakter powszechny. Ustawodawca zawarł w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy wyjątki od tej zasady w postaci obniżonych stawek podatku VAT, jednakże zostały one wymienione taksatywnie i nie ma prawnych możliwości rozszerzającej interpretacji przepisów je wprowadzających. Organy podatkowe nie mają żadnych uprawnień prawnych do tego, by zmieniać wysokość stawki podatkowej wynikającej z owych przepisów powszechnie obowiązujących. Wobec powyższego należy stwierdzić, że usługi nadzoru technicznego jako niewymienione w żadnym załączniku, wykazie czy przepisie ustanawiającym inną niż podstawowa stawkę podatku, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podlegają opodatkowaniu według stawki podstawowej w wysokości 22%. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji.