I SA/Łd 908/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-09-05

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która mimo nierentownej działalności gospodarczej pozostaje w obrocie gospodarczym i jest finansowana pożyczkami od udziałowców, może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, pomimo wcześniejszego prawomocnego postanowienia odmawiającego całkowitego zwolnienia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu, nawet jeśli wcześniej odmówiono całkowitego zwolnienia, pod warunkiem wykazania istotnej zmiany okoliczności materialnych strony od czasu wydania prawomocnego postanowienia. Nierentowna działalność gospodarcza, finansowanie pożyczkami od udziałowców i brak środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, przy jednoczesnym pozostawaniu w obrocie gospodarczym i generowaniu pewnych przychodów, uzasadniają częściowe zwolnienie, ale nie całkowite.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. Wcześniej referendarz sądowy przyznał częściowe zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 850 zł, odmawiając całkowitego zwolnienia. Spółka prowadzi nierentowną działalność gospodarczą, jest finansowana pożyczkami od udziałowców, nie posiada środków trwałych ani znaczących środków finansowych na rachunkach bankowych. Mimo to, sąd uznał, że spółka powinna częściowo partycypować w kosztach procesu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.000 zł i oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 września 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP [...] w przedmiocie: określenia za poszczególne miesiące 2010 roku zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy i orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku p o s t a n a w i a: 1. przyznać A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.000 zł (tysiąc złotych) 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z 29 grudnia 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 850 zł i oddalił jej wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie określenia za poszczególne miesiące 2010 roku zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy i orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku. W uzasadnieniu wskazano, że spółka od kilku lat prowadzi nierentowną działalność gospodarczą i dlatego źródłem jej finansowania jest pożyczka udziałowców. W okresie od lipca do października br. uzyskiwała co miesiąc przychody wysokości 407 zł i ponosiła koszty zakupu towarów i usług w granicach 1.500- 2.000 zł. Nie posiada żadnych środków trwałych. Zadeklarowała także brak środków finansowych na rachunkach bankowych i w kasie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu sądowego w sprawie niniejszej (8.489 zł) oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 850 zł, stanowiącej 1/10 część należnego wpisu od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznano za niezasadny. Spółka cały czas prowadzi działalność przynoszącą przychody, mimo braku rentowności pozostaje w obrocie gospodarczym, źródłem jej finansowania jest pożyczka wspólników, co miesiąc wydatkuje kwoty trzy a nawet czterokrotnie przewyższające jej przychody na zakup towarów i usług, jest wiec w stanie częściowo partycypować w kosztach procesu. Wyrokiem z 12 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku. Podatniczka wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 4.245 zł pełnomocnik skarżącej wystąpił z ponownym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie robót ogólnobudowlanych. Skarżąca nie posiada żadnych środków trwałych ani środków finansowych na rachunkach bankowych, zaś w kasie dysponuje kwotą ok. 295 zł. Kapitał zakładowy spółki wynosi 464.992 zł. Z nadesłanych rachunków zysków i strat oraz kopi deklaracji podatkowych wynika, że w 2016 roku spółka odnotowała stratę bilansową w wysokości 101.999 zł zaś stratę podatkową w wysokości 88.909 zł. Nadesłane na wezwanie referendarza sądowego kopie deklaracji podatkowych VAT-7 za miesiące od marca do czerwca 2017 roku wskazują, że jedynie w marcu spółka odnotował przychody w wysokości 10.000 zł i co miesiąc ponosi koszty zakupu towarów i usług w granicach 2.000 zł, zaś jej zakupy w marcu przekroczyły kwotę 10.000 zł. W formularzu PPPr wskazała, że źródłem jej finansowania są środki pieniężne z pożyczki udziałowców w wysokości 113.865 zł. Z bilansu za pierwsze półrocze 2017 roku wynika, że spółka odniosła stratę w wysokości 38.871 zł, przy przychodach w wysokości 20.813 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 29 grudnia 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 850 zł i odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ) – dalej "p.p.s.a.", dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). Ze złożonego obecnie wniosku o przyznanie prawa pomocy i dodatkowych informacji udzielonych przez spółkę wynika, że spółka nadal prowadzi nierentowną działalność gospodarczą i dlatego źródłem jej finansowania jest pożyczka udziałowców w wysokości 113.865 zł. W okresie od marca do czerwca br. jedynie w marcu uzyskała przychody w wysokości 10.000 zł i ponosiła koszty zakupu towarów i usług przekraczające wartość uzyskanych przychodów, zaś jej comiesięczne zakupy wynoszą ok. 2.000 zł. Spółka nadal nie posiada żadnych środków trwałych. Zadeklarowała także brak środków finansowych na rachunkach bankowych oraz kwotę ok. 300 zł w kasie. Okoliczności tych jednak nie potwierdziła wyciągami z rachunków bakowych mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania. Bilans spółki za pierwsze półrocze 2017 roku jest ujemny i wynosi – 38.871 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej (4.245 zł) stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, a jej trudna sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie jej ponownie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.000 zł, stanowiącej ułamek należnego wpisu od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za niezasadny. Spółka cały czas prowadzi nierentowną działalność gospodarczą i pozostaje w obrocie gospodarczym, źródłem jej finansowania jest cały czas pożyczka wspólników, co miesiąc wydatkuje kwoty ok. 2000 zł na zakup towarów i usług, a jej przychody za pierwsze półrocze br przekroczyły zdecydowanie kwotę przychodów za cały ubiegły rok powyższe przesądza o jej obowiązku częściowej partycypacji w kosztach procesu . Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło