I SA/Łd 923/13

Dnia 12 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej A. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 5 lipca 2013 roku A. P. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku ustalająca skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazał, że wspólnie z dwójką małoletnich dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są jej dochody z tytułu umowy o pracę na ¼ etatu w wysokości ok. 345 zł netto alimenty na dwoje dzieci w łącznej kwocie 200 zł zasiłek rodzinny w wysokości 212 zł na dwoje dzieci oraz dochód z umowy dzierżawy w wysokości 2.500 zł miesięcznie. Skarżąca pozostaje właścicielką zakupionego na kredyt mieszkania o powierzchni ok. 124 m2, oraz współwłaścicielką stanowiącej przedmiot dzierżawy nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 179 o powierzchni 1.500 m2 Do wniosku skarżąca dołączyła dokumenty potwierdzające wysokość opłat czynszowych za posiadany lokal mieszkalny zamykające się kwotą 726 zł oraz dowody ponoszenia opłat za przedszkole w granicach 280-220 zł miesięcznie oraz opłat za zajęcia pozalekcyjne syna w wysokości 70 zł miesięcznie oraz decyzje na podatek od nieruchomości w wysokości 197 zł rocznie co stanowi wydatek rzędu ok. 17 zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2013 roku pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wyjaśnienie czy wobec wskazania jako adresu zamieszkania domu będącego własnością matki skarżącej wnioskodawczyni w dalszym ciągu wraz z dziećmi zamieszkuje w domu należącym do swojej matki i wskazanie czy partycypuje ona w kosztach jego utrzymania, wskazanie czy skarżąca w dalszym ciągu pozostaje właścicielką mieszkania położonego w Ł. przy ul B 55D m. 54, z którego najmu dochody wykazała w swoim zeznaniu podatkowym za 2012 rok, ewentualnie wskazania kiedy i za jaką kwotę zostało on zbyte, w razie zaś pozostawania w jego posiadaniu wskazania wielkości dochodów uzyskiwanych z jego najmu, ewentualnie ponoszonych przez skarżącą kosztów jego utrzymania, wykazanie wysokości oraz faktu spłaty kredytu mieszkaniowego na zakup mieszkania przy ul B 55 E m 49, na który wskazała w swoim wniosku o prawo pomocy oraz nadesłanie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za ostatnie 2 miesiące. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni oświadczyła, że nadal zamieszkuje z dziećmi w domu swojej matki nie partycypując w kosztach jego utrzymania, bowiem ponosi opłaty z tytułu swojego mieszkania. We wrześniu 2012 roku skarżąca zbyła lokal mieszkalny położony w Ł. przy ul B 55D m. 54 za kwotę 240.000 zł, oświadczyła, że pieniądze z tej transakcji przekazała mamie, która spłaca obciążający ją kredyt mieszkaniowy, którego miesięczna rata wynosi ok. 3.000 zł. Wnioskodawczyni nadesłał umowę kredytu konsolidacyjnego na kwotę 299.794 zł zawartą przez matkę skarżącej w calu spłaty dwóch wcześniej zaciągniętych kredytów mieszkaniowych oraz dowody potwierdzające ich całkowitą wcześniejszą spłatę. Nadesłane wyciągi z rachunku bankowego wnioskodawczyni obrazują, że poza opłatami czynszowymi z tytułu posiadanego mieszkania opłaca ona również abonament w Multimedia Polska w wysokości 68 zł miesięcznie, oraz składki na swoje ubezpieczenie w wysokości 1.300 zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest nie zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych dokumentów wynika, że A. P. wspólnie z dwójką małoletnich dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą ok. 3.257 zł netto. Skarżąca zamieszkuje z dziećmi w domu swojej matki nie ponosząc z tego tytułu kosztów utrzymania. Wnioskodawczyni jest właścicielką zakupionego na kredyt mieszkania o powierzchni ok. 124 m2, oraz współwłaścicielką stanowiącej przedmiot dzierżawy nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 179 o powierzchni 1.500m2. Skarżąca co miesiąc ponosi koszty utrzymania mieszkania, w którym nie mieszka gdyż łatwiej jej zorganizować opiekę nad małymi dziećmi gdy mieszka z mamą, w wysokości ok. 820 zł oraz koszty opłat za przedszkole i zajęć dodatkowych syna w wysokości ok. 350 zł miesięcznie. Podatniczka co miesiąc opłaca swoje składki na ubezpieczenie w dwóch towarzystwach ubezpieczeniowych w łącznej kwocie 1.300 zł miesięcznie. Wskazany we wniosku o prawo pomocy kredyt na mieszkanie został przejęty przez matkę skarżącej, która dokonuje jego spłaty. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (1.975 zł), oraz fakt, że we wrześniu 2012 roku skarżąca sprzedała należące do nie mieszkanie za kwotę 240.000 zł. stosownie do treści art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść niezbędnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Skarżąca dysponuje stałym co miesięcznym dochodem w kwocie 3.257 zł, w ubiegłym roku z tytułu sprzedaży mieszkania otrzymała kwotę 240.000 zł dochody te w zestawieniu z wykazanymi comiesięcznymi wydatkami, z których znaczna część (np.: na ubezpieczenie, telewizję kablową czy zajęcia pozaszkolne syna) nie stanowi wydatków niezbędnych ponoszonych przez osobę ubogą w celu zapewnienia utrzymania rodzinie, wskazują, iż jest ona wstanie ponieść koszty zainicjowanego przez nią postępowania sądowego. Zwolnienia od kosztów sądowych nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności zobowiązań prywatnoprawnych, preferencyjnie traktowanych przez skarżącą, ani nieznajdująca potwierdzenia w dostarczonych dokumentach okoliczność przekazania matce pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży mieszkania. Rozporządzając swoim majątkiem strona powinna mieć na uwadze, że w sposób świadomy pozbawia się środków umożliwiających prowadzenie postępowania sądowego mimo niekorzystnych dla niej decyzji organów podatkowych. (por. Postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 31 marca 1987 r., sygn. akt I CZ 226/87). Co więcej, z treści art. 897 zd. pierwsze kodeksu cywilnego wyraźnie wynika, iż jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Z powyższych okoliczności wynika więc, że wnioskodawczyni nie jest osobą pozostającą w ubóstwie, bez możliwości uzyskania pomocy materialnej od członków rodziny. (por. np.: postanowienie NSA z 5 lutego 2010 roku sygn. akt I FZ 479/09 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na cbois.nas.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.