I SA/Łd 929/16
WyrokWSA w Łodzi2017-02-01
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Bogusław Klimowicz, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zbycia udziałów spółki nabywającej, uzyskanych w drodze wymiany w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji spółki akcyjnej, kosztem uzyskania przychodu jest wartość nominalna tych udziałów, czy też wysokość wydatków faktycznie poniesionych na nabycie akcji spółki akcyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał stanowisko organu za trafne. Wymiana udziałów przeprowadzona według art. 24 ust. 8a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.) jest neutralna podatkowo w momencie jej dokonania. Jednakże, w przypadku późniejszego odpłatnego zbycia udziałów spółki nabywającej, koszty uzyskania przychodu ustala się na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. w wysokości faktycznie poniesionych wydatków na nabycie lub objęcie akcji przekazywanych spółce nabywającej (tzw. koszt historyczny), a nie wartości nominalnej uzyskanych udziałów.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wnioski o wydanie indywidualnych interpretacji podatkowych w zakresie kosztów uzyskania przychodów z tytułu zbycia udziałów spółki nabywającej, które uzyskali w drodze wymiany w zamian za aport akcji spółki akcyjnej. Wnioskodawcy stali na stanowisku, że kosztem uzyskania przychodu będzie wartość nominalna uzyskanych udziałów. Dyrektor Izby Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, wskazując, że kosztem uzyskania przychodu są wydatki faktycznie poniesione na nabycie akcji spółki akcyjnej. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wnioskodawcy złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2017 roku sprawy ze skarg: 1) H. W. na indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] oraz 2) M. W. na indywidualną interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodów z tytułu zbycia udziałów spółki nabywającej oddala skargi.
W dniu 25 marca 2016 r. M. W. złożył wniosek (uzupełniony w dniu 21 kwietnia 2016 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, przedstawiając następujące zdarzenie przyszłe:
Wnioskodawca jest osobą fizyczną podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, tzn. podlega w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania. Wnioskodawca jest akcjonariuszem w spółce akcyjnej, w której posiada akcje dające wnioskodawcy bezwzględną większość praw głosów.
Spółka akcyjna ma siedzibę w Polsce i podlega w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.
Wnioskodawca planuje dokonanie restrukturyzacji swoich aktywów. W ramach planowanego scenariusza działania, wnioskodawca wniesie wszystkie posiadane przez siebie akcje spółki akcyjnej do istniejącej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce, która podlega w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania. Wnioskodawca w chwili wniesienia akcji do spółki nabywającej, będzie już uprzednio udziałowcem spółki nabywającej. Akcje spółki akcyjnej zostaną wniesione przez wnioskodawcę aportem do spółki nabywającej w celu objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki nabywającej, czyli innymi słowy akcje będą stanowiły wkład niepieniężny przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego spółki nabywającej.
Na skutek nabycia przedmiotu aportu (akcji) spółka nabywająca będzie posiadała liczbę akcji w spółce akcyjnej, dającą jej bezwzględną większość praw głosu w spółce akcyjnej. Spółka nabywająca zamierza podjąć w formie aktu notarialnego uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki nabywającej poprzez utworzenie nowych, równych i niepodzielnych udziałów w kapitale zakładowym spółki nabywającej (dalej jako: "podwyższenie kapitału zakładowego"). Wnioskodawca w zamian za aport otrzyma wyłącznie nowe udziały spółki nabywającej, wyemitowane przez spółkę nabywającą w związku z podwyższeniem jej kapitału zakładowego.
Wnioskodawca otrzyma od spółki nabywającej udziały tej spółki o wartości nominalnej odpowiadającej wartości rynkowej przekazywanych przez wnioskodawcę akcji w spółce akcyjnej. Powyższe udziały w spółce nabywającej wnioskodawca obejmie na mocy oświadczenia o objęciu udziałów sporządzonego w formie odrębnego aktu notarialnego. Podwyższenie kapitału zakładowego spółki nabywającej oraz zmiany umowy spółki nabywającej zostaną zarejestrowane (wpisane) w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzonego przez właściwy dla spółki nabywającej sąd rejestrowy. Wnioskodawca nie otrzyma od spółki nabywającej żadnej (w tym częściowej) zapłaty w gotówce w zamian za akcje spółki akcyjnej. Spółka nabywająca nie otrzyma od wnioskodawcy żadnej (w tym częściowej) zapłaty w gotówce w zamian za udziały spółki nabywającej. Wnioskodawca nie wyklucza, że w przyszłości będzie chciał zbyć udziały posiadane w spółce nabywającej nabyte w drodze wymiany udziałów.
W uzupełnieniu wniosku wnioskodawca stwierdził, że wniesienie przez wnioskodawcę wkładu niepieniężnego w postaci akcji spółki akcyjnej do spółki nabywającej nastąpi w ramach jednorazowej transakcji. Zatem w tej samej chwili zostaną wniesione aportem wszystkie posiadane przez wnioskodawcę akcje spółki akcyjnej do spółki nabywającej. Wnioskodawca wskazał ponadto, że posiadane akcje mające być przedmiotem aportu do spółki nabywającej zostały przez wnioskodawcę objęte albo nabyte tj.: część tych akcji została objęta za wkład niepieniężny, część za wkład pieniężny, a część akcji została nabyta w ramach umowy sprzedaży.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
1. Czy w uwarunkowaniach zaprezentowanego zdarzenia przyszłego, w związku z objęciem przez wnioskodawcę nowych udziałów w spółce nabywającej (w ramach podwyższenia kapitału zakładowego) w zamian za wkład niepieniężny (aport) w postaci wszystkich posiadanych akcji w spółce akcyjnej, po stronie wnioskodawcy powstanie przychód podatkowy na gruncie u.p.d.o.f.?
2. Czy w uwarunkowaniach zaprezentowanego zdarzenia przyszłego, w przypadku zbycia w przyszłości nabytych drodze wymiany udziałów spółki nabywającej przez wnioskodawcę w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji spółki akcyjnej, to w jakiej wysokości, na dzień zbycia tych udziałów, wnioskodawca będzie mógł rozpoznać koszty uzyskania przychodów zbycia udziałów spółki nabywającej?
Analogiczne pytania zadała H. W., składając wniosek o wydanie interpretacji dniu 1 kwietnia 2016 r. (uzupełniony w dniu 23 maja 2016 r.). Różnica w stanie faktycznym podanym przez M. W. (wyżej opisanym) polega na tym, że H. W. posiada pakiet mniejszościowy akcji spółki akcyjnej i przystąpi do restrukturyzacji swoich aktywów, kiedy akcjonariusz posiadający w spółce akcyjnej liczbę akcji dającą mu bezwzględną większość praw głosów, wniesie wszystkie posiadane przez niego akcje spółki akcyjnej do w.w. spółki ograniczoną odpowiedzialnością.
Przedmiotem kontrolowanych interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 2, natomiast w zakresie pytania nr 1 organ poinformował, że zostały wydane odrębne interpretacje.
Zdaniem wnioskodawców w przypadku zbycia przez nich udziałów w spółce nabywającej, nabytych/objętych w drodze wymiany udziałów, kosztem uzyskania przychodów będzie wartość nominalna udziałów w spółce nabywającej z dnia objęcia tych udziałów i w tym zakresie nieistotne są kwestie rozpatrywania na poziomie kosztów okoliczności w jaki sposób wnioskodawca wszedł w posiadanie akcji spółki akcyjnej.
Interpretacjami z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działający z upoważnienia Ministra Finansów uznał, że stanowisko wnioskodawców jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ odwołując się do treści art. 24 ust. 8a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.), dalej: "u.p.d.o.f.", stwierdził, iż przepis ten wyraźnie wskazuje, że "do przychodów nie zalicza się wartości udziałów (akcji) przekazanych udziałowcom (akcjonariuszom) tej innej spółki". Zatem objęcie udziałów (akcji) w drodze wymiany w zamian za wkład niepieniężny w postaci udziałów (akcji) nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że przychodu odpowiadającego wartości nominalnej nabytych udziałów (akcji) dla celów podatkowych nie określa się.
W przypadku sprzedaży udziałów (akcji) otrzymanych w następstwie wymiany, przy zaistnieniu okoliczności określonych w art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f. opodatkowaniu podlegał będzie dochód obliczony według zasad wynikających z art. 30b ust. 2 pkt 4, tj. jako różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia udziałów (akcji) a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38c ustawy.
Jednakże w przypadku udziałów (akcji) nabytych w sposób określony w art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f., gdzie nie następuje uprzednie zaliczenie do przychodów wartości nominalnej otrzymanych udziałów lub akcji - ustalanie kosztów uzyskania przychodu z tytułu zbycia otrzymanych w wyniku wymiany udziałów (akcji) należy odnosić do wymienianych udziałów (akcji), co wynika z art. 23 ust. 1 pkt 38c, a nie udziałów (akcji) otrzymanych w drodze wymiany. Wobec powyższego w ocenie organu kosztami uzyskania przychodów ze zbycia udziałów (akcji) otrzymanych od spółki nabywającej w drodze wymiany, są wydatki poniesione przez udziałowca (akcjonariusza) na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) w spółce, której udziały (akcje) są przekazywane spółce nabywającej, ustalone zgodnie z art. 22 ust. 1e lub art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. Nabycie udziałów (akcji) w drodze wymiany udziałów o jakiej mowa w art. 24 ust. 8a ustawy skutkujące brakiem obowiązku podatkowego z tytułu objęcia udziałów (akcji) powoduje, że traci rację bytu przyznawanie uprawnienia do pomniejszenia przychodu z tytułu zbycia o nominalną wartość zbywanych udziałów. Prowadziłoby to bowiem do zaliczania w koszty wartości, które uprzednio nie stanowiły podlegającego opodatkowaniu przychodu z racji wyłączenia o jakim mowa w art. 24 ust. 8a ustawy.
Skoro w omawianej sprawie udziały w spółce nabywającej zostaną nabyte w drodze wymiany udziałów, to przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów w przypadku zbycia udziałów w spółce nabywającej, jako koszt uzyskania przychodów należy przyjąć wydatki jakie poniósł wnioskodawca na objęcie akcji w spółce akcyjnej, które zostaną wniesione w drodze wymiany do spółki nabywającej, co wynika wprost z art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. Wobec powyższego organ wydający interpretację nie zgodził się z wnioskodawcami, że kosztem uzyskania przychodów w przypadku zbycia przez nich udziałów w spółce nabywającej, będzie wartość nominalna udziałów w spółce nabywającej z dnia objęcia tych udziałów.
Organ uznał, że w zależności od tego w jaki sposób zostały nabyte akcje w spółce akcyjnej, w przypadku zbycia udziałów w spółce z o.o., koszt uzyskania przychodów należy ustalić w wysokości faktycznie poniesionych wydatków na nabycie akcji w spółce akcyjnej, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. - w przypadku nabycia przez wnioskodawców akcji w zamian za wkład pieniężny albo w wysokości określonej zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 albo 9a - jeżeli te akcje zostały nabyte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, w tym również za wkład w postaci komercjalizowanej własności intelektualnej, zgodnie z art. 22 ust. 1f ww. ustawy - w przypadku nabycia przez wnioskodawców akcji spółki akcyjnej w zamian za wkład niepieniężny.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, M. W. i H. W. złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się uchylenia zaskarżonych interpretacji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kwestionowanym rozstrzygnięciom zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
- art. 24 ust. 8a w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 38c i 38 w zw. z art. 22 ust. 1f pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 9 i 9a u.p.d.o.f. poprzez dopuszczenie się błędu wykładni oraz niewłaściwej oceny co do zastosowania w/w przepisów i przyjęcie, że kosztem uzyskania przychodów ze sprzedaży udziałów w spółce nabywającej w niniejszym opisanym w interpretacji stanie faktycznym będzie "koszt historyczny" nabycia akcji spółki akcyjnej wymienionych na udziały w spółce nabywającej, w sytuacji gdy zgodnie z wykładnią językową art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. ustawodawca wyraźnie odsyła w tym zakresie m.in. do stosowania art. 22 ust. 1f pkt 1 u.p.d.o.f., który odsyła do ustalania poziomu kosztów uzyskania przychodów nie do "kosztów historycznych", ale do poziomu kosztów ustalonych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. (w wysokości nominalnej wartości udziałów objętych w zamian za wkład niepieniężny, tj. w wysokości nominalnej udziałów w spółce nabywającej objętych w drodze wymiany udziałów/akcji w zamian za akcje spółki akcyjnej).
Tym samym – zdaniem skarżących – brak jest jakichkolwiek podstaw do pomijania wykładni językowej przepisów i stosowania bliżej nieokreślonej wykładni art. 23 ust. 1 pkt 38 i 38c u.p.d.o.f. sprzecznej z treścią tych przepisów, do których ten przepisów odsyła. Odejście od językowej wykładni prawa w prawie podatkowym jest możliwe wyłącznie w sytuacji gdy przepis jest niejasny, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca, gdyż ustawodawca poprzez odesłania do innych przepisów wyraźnie wskazuje poziom kosztów stosowany w takim przypadku. Organ nie wskazał, jakie to czynniki miałyby wpłynąć na odejście od wykładni językowej w/w przepisów prawa i ustalenie poziomu kosztów w inny sposób niż wskazuje na to ustawodawca w treści w/w przepisów. Wpłynęło to na treść rozstrzygnięcia zaskarżonej interpretacji.
- art. 23 ust. 1 pkt 38c i 38 w zw. z art. 22 ust. 1f pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 9 i 9a u.p.d.o.f. poprzez dopuszczenie się błędnej wykładni oraz niewłaściwej oceny co do zastosowania w/w przepisów i przyjęcie, że w niniejszej sprawie art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. odsyła wyłącznie do treści art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., w sytuacji gdy użyty spójnik "i" w art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. nakazuje stosować w niniejszej sprawie również art. 22 ust. 1f pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., co spowodowało niewłaściwą ocenę co do zastosowania w/w przepisów prawa materialnego tj. zastosowanie w niniejszej sprawie wyłącznie art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. oraz niezastosowanie art. 22 ust. 1f pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., a w konsekwencji wpłynęło na treść rozstrzygnięcia interpretacji i uznania za nieprawidłowe stanowisko skarżącego w zakresie pkt 2 interpretacji.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "P.p.s.a.") Sąd połączył sprawy I SA/Łd 929/16 i I SA/Łd 930/16 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, uznając, że pozostają one ze sobą w związku zarówno faktycznym, jak i prawnym. Związek faktyczny dotyczy okoliczności faktycznych, natomiast związek prawny – treści stosunków prawnych łączących różne podmioty. W omawianych sprawach, mimo jednej różnicy dotyczącej stanu faktycznego, nieistotnej dla rozstrzygnięcia sprawy (w zakresie ilości akcji posiadanych przez skarżących w spółce akcyjnej), w obu przypadkach mają zastosowanie te same przepisy dotyczące tego samego pytania objętego wnioskami o udzielenie interpretacji.
W myśl art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiot sporu w rozpoznawanych sprawach sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku zbycia udziałów spółki nabywającej, które wnioskodawcy uzyskali w drodze wymiany w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji spółki akcyjnej, kosztem uzyskania przychodów będzie wartość nominalna udziałów w spółce nabywającej (spółce z o.o.), czy też wysokość wydatków faktycznie poniesionych przez skarżących na nabycie akcji. Wnioskodawcy opowiedzieli się za pierwszym rozwiązaniem, zaś organ za drugim. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że wymiana udziałów przeprowadzona według reguł z art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f. jest zdarzeniami neutralnym podatkowo, ale w przypadku późniejszego odpłatnego zbycia udziałów spółki nabywającej, koszty uzyskania przychodu ustala się w oparciu o art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. w wysokości faktycznie poniesionej.
Stanowisko organu Sąd uznał za trafne.
Art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f. reguluje skutki prawne nabycia udziałów/akcji w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji/udziałów w innych spółkach. Tego rodzaju transakcje co do zasady powodują po stronie obejmującego udziały/akcje powstanie przychodu, gdyż w myśl art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się nominalną wartość udziałów/akcji w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny. Art. 24 ust. 8 a u.p.d.o.f. stanowi jednak lex specialis w stosunku do art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., określając przypadki, w których wniesienie akcji/udziałów do spółki kapitałowej w formie aportu, w zamian za akcje/udziały, nie powoduje powstania przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.
Zgodnie z art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f., od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. Dochodem, o którym mowa powyżej - zgodnie z ust. 2 pkt 4 art. 30b - jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia udziałów (akcji), a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 i 38c u.p.d.o.f.
Stosownie do pierwszego w tych przepisów (tj. art. 22 ust. 1f u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosków i wydania zaskarżonych interpretacji) w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień zbycia tych udziałów (akcji), koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:
1) określonej zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 albo 9a - jeżeli przedmiotem wkładu są udziały (akcje) objęte w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część;
2) przyjętej dla celów podatkowych wartości składników przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej z ksiąg i ewidencji, o których mowa w art. 24a ust. 1, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji), nie wyższej jednak niż wartość tych udziałów (akcji) z dnia ich objęcia, określona zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 albo 9a.
Z kolei art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. stanowi, że za koszty uzyskania przychodów nie uważa się wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e.
Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2015 r. (która ma zastosowanie w sprawie), za koszty uzyskania przychodów nie uważa się wydatków poniesionych przez wspólnika na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) przekazywanych spółce nabywającej w drodze wymiany udziałów; wydatki te stanowią koszt uzyskania przychodów w przypadku odpłatnego zbycia lub umorzenia otrzymanych za nie udziałów (akcji) spółki nabywającej, ustalony zgodnie z pkt 38 i art. 22 ust. 1f.
Należy zauważyć, że do końca 2014 r. art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. nie miał zastosowania do ustalania kosztów uzyskania przychodów w przypadku umorzenia udziałów (akcji) spółki nabywającej, gdyż nie zawierał zwrotu "lub umorzenia", dodanego z dniem 1 stycznia 2015 r. do ostatniej części tego przepisu po średniku. Natomiast wyroki sądów administracyjnych, na które powołuje się strona skarżąca dotyczą właśnie umorzenia udziałów (akcji) w okresie przed tą datą. Zasadnie zatem stwierdził organ na końcu zaskarżonej interpretacji, że wyroki te nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, chociaż organ nie wyjaśnił z jakiego powodu.
Na zmianę treści art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. od 1 stycznia 2015 r. zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 grudnia 2016 r., II FSK 3284/14, wskazując, że sytuacja prawna wnioskodawcy (w odniesieniu do którego w tamtej sprawie rozważano sytuację umorzenia udziałów nabytych w drodze wymiany) w zakresie określenia kosztów uzyskania przychodów zmieni się dopiero od 1 stycznia 2015 r.
Od tej daty bowiem cytowany przepis nakazuje ustalenie kosztów uzyskania przychodu w wysokości wydatków faktycznie poniesionych przez wspólnika na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) przekazywanych spółce nabywającej w drodze wymiany udziałów (koszty historyczne), zarówno w przypadku zbycia, jak i umorzenia udziałów (akcji) spółki nabywającej.
Odnosząc się natomiast do argumentu skarżących, zwracających uwagę na spójnik "i" użyty w końcowej części art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. (nakazującego, aby w przypadku odpłatnego zbycia lub umorzenia udziałów/akcji spółki nabywającej, koszt uzyskania przychodów został ustalony zgodnie z pkt 38 i art. 22 ust. 1f) - należy zauważyć po pierwsze, że zarówno art. 23 ust. 1 pkt 38, jak i art. 23 ust. 1 pkt 38c u.p.d.o.f. pozwalają na odliczenie jedynie wydatków poniesionych na nabycie udziałów/akcji. Skoro więc ustawodawca używa tam określenia "wydatki", to oznacza, kosztem uzyskania przychodów mogą być jedynie środki pieniężne stanowiące faktyczne zmniejszenie aktywów podatnika. Po drugie - art. 22 ust. 1f u.p.d.o.f. zobowiązywał w pkt. 1 do ustalenia kosztów uzyskania przychodu w wysokości nominalnej wartości objętych udziałów (akcji) albo wkładów z dnia ich objęcia – tylko do 31 grudnia 2013 r. Natomiast w dniu złożenia wniosków i udzielenia pisemnych interpretacji, przepis ten – jak wskazano wyżej – dla ustalenia kosztów uzyskania przychodu odsyłał do art. 17 ust. 1 pkt 9 albo 9a u.p.d.o.f., zaś te ostatnie przepisy dotyczyły jedynie przychodu z kapitałów pieniężnych.
W ocenie Sądu niezasadne zatem są zarzuty skarg, że organ naruszył art. 24 ust. 8a w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 38c i 38 w zw. z art. 22 ust. 1f pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 9 i 9a u.p.d.o.f. poprzez dopuszczenie się błędu wykładni oraz niewłaściwej oceny co do zastosowania w/w przepisów i przyjęcie, że kosztem uzyskania przychodów ze sprzedaży udziałów w spółce nabywającej w niniejszym opisanym w interpretacji stanie faktycznym będzie "koszt historyczny".
Z powyższych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
E.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło