I SA/Łd 931/05
WyrokWSA w Łodzi2005-11-23
Skład orzekający: Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA B. Klimowicz, Asesor C. Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług ma charakter konstytutywny, a jej wydanie podlega dwuletniemu ograniczeniu biegu terminu przedawnienia wynikającemu z art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej, czy też ma charakter deklaratywny i podlega pięcioletniemu terminowi przedawnienia z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, który może być przerwany czynnościami egzekucyjnymi?Ratio decidendi
Decyzja określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług ma charakter deklaratywny, a zobowiązanie powstaje z mocy prawa. W związku z tym nie stosuje się do niej dwuletniego ograniczenia biegu terminu przedawnienia wynikającego z art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej. Zobowiązanie podatkowe w VAT przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, a bieg terminu przedawnienia może zostać przerwany pierwszą czynnością egzekucyjną, o której podatnik został powiadomiony.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od maja do września 1997 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, wskazując na nieprawidłowe podjęcie zawieszonego postępowania po upływie dwuletniego terminu. Organy podatkowe ustaliły obowiązek podatkowy w VAT w związku z otrzymanymi zaliczkami i wykonanymi usługami budowlanymi, a także prawidłowo określiły powstanie obowiązku podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA B. Klimowicz (spr.), Asesor C. Koziński, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. określił A Spółce z o.o. w Ł. wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące maj, czerwiec, sierpień i wrzesień 1997 r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc kwiecień 1997 r., zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiące maj, czerwiec, sierpień i wrzesień 1997 r. w łącznej kwocie 15.037 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za powyższe miesiące w kwocie 4.511 złotych.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzja z dnia [...] uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe i umorzył postępowanie w tym zakresie utrzymując w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w pozostałej części.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że spółka A otrzymała zaliczki w łącznej kwocie 60.530,51 zł za wykonanie 50% robót posadzkarskich i w dniu 15 maja 1997 r. wystawiła na powyższą kwotę fakturę VAT Nr 1/V/97 na rzecz B.
W dniu 22 maja 1997 r. B przekazało spółce kolejna zaliczkę w kwocie 27.000 zł. W dniu 2 lipca 1997 r. Spółka wystawiła za wykonane usługi fakturę końcową Nr 1/VII/97 na kwotę netto 72.090,63 zł, której jednak nie umieściła w ewidencji sprzedaży. B odesłało powyższą fakturę w dniu 24 lipca 1997 r. wraz z pismem zarzucającym uchybienia techniczne w wykonanej usłudze. Spółka A umieściła zwrócona fakturę w dokumentacji z adnotacją "anulowano".
Dniu 3 września 1997 r. A zwróciło się do spółki z żądaniem zwrotu całości przekazanych zaliczek w łącznej kwocie 87.530,51 zł z powodu złej jakości prac, niedotrzymanie terminu oddania prac oraz usunięcia usterek. Spółka A uznając zarzuty za częściowo zasadne wystawiła w dniu 29 września 1997 r. kolejną fakturę VAT na kwotę 67,959,67 zł, która również nie została umieszczona w ewidencji sprzedaży i odesłana przez zleceniodawcę. Nadto Spółka A w miesiącu kwietniu 1997 r. odliczyła podatek naliczony w kwocie 88 zł z faktury z dnia 28 marca 1997 r., który to wydatek nie został uznany za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Na podstawie powyższych ustaleń Inspektor Kontroli Skarbowej w UKS w Ł. wydał decyzję z dnia [...] Stwierdzone uchybienia stały się również podstawą do wydania w tym dniu 21 sierpnia 2000 r. wyniku kontroli w zakresie rzetelności podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wypłacania podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1997. Wynik kontroli został zaskarżony przez spółkę do NSA OZ w Łodzi a Izba Skarbowa w Ł. postanowienie z dnia [...] zawiesiła postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA OZ w Łodzi postanowieniem z dnia [...] odrzucił skargę Spółki A na wynik kontroli a Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowienie z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy wskazał, że Spółka w dniu 22 maja 1997 r. otrzymała kolejna zaliczkę w wysokości 27.000 zł na poczet wykonanych robót budowlanych i w tym miesiącu winna odprowadzić należny podatek od towarów i usług w wysokości 4.868 zł (art. 6 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym). W dniu 22 maja 1997 r. Spółka wykonała całość robót wystawiając w dniu 2 lipca 1997 r. fakturę końcową 1/VII/97. Zleceniodawca nie wpłacił całej kwoty wynikającej z powyższej faktury i zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.) obowiązek podatkowy powstał w dniu 21 czerwca 1997 r. (najpóźniej 30 dni od dnia wykonania usług).
Organ II instancji podzielił pogląd, że obowiązek podatkowy z tytułu wykonanych przez spółkę A na rzecz B usług budowlanych powstał w miesiącu czerwcu 1997 r. w kwocie wynikającej z faktury 1/VII/97 wystawionej w dniu 2 lipca 1997 r. Za podstawę opodatkowania należało przyjąć wartość usługi netto (72.090,63 zł) pomniejszoną o wartość netto (22.131,90 zł) otrzymanej w dniu 22 maja 1997 r. zaliczki w kwocie 27.000 zł. Ponieważ B zakwestionowało jakość wykonanych robót a spółka uznając reklamację wystawiła w dniu 2 września 1997 r. kolejną fakturę 5/IX/97 należało dokonać odpowiedniej korekty podatku VAT w miesiącu wrześniu 1997 r.
Mając na uwadze przepis art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, gdyż termin do wydania decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za miesiące maj, czerwiec, sierpień i wrzesień 1997 r. upłynął w dniu 31 grudnia 2000 r. (decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej została wydana i doręczona spółce w dniu [...]).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Spółka z o.o. A wniosła o jej uchylenie w części określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz zaległość podatkową. Strona skarżąca podnosi, że w przedmiotowej sprawie postępowanie podatkowe zostało zawieszone w dniu 20 czerwca 2001 r. Zgodnie z art. 65 § 5 ustawy Ordynacja podatkowa (prawidłowo 68 § 5) zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa nie dłużej niż przez dwa lata. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podjął zawieszone postępowanie w dniu 25 marca 2004 r. tj. prawie po trzech latach, czym naruszył powyższy przepis. Wszystkie zawiadomienia w niniejszej sprawie wskazywały na zależność wydania decyzji od wyroku NSA i decyzji Izby Skarbowej rozpatrujących odwołania spółki w sprawie określenia straty w podatku od osób prawnych za rok 1997 a zaskarżona decyzja określa odmienne podejście do sprawy. Zdaniem strony skarżącej zobowiązania podatkowe określone w zaskarżonej decyzji uległy przedawnieniu i powinna zostać wydana decyzja umarzająca postępowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Bezzasadny jest podnoszony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia art. 68 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Przepisy tego artykułu mają jedynie zastosowanie do decyzji określonych w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej tj. decyzji konstytutywnych, a więc takich, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje w drodze wydania decyzji. Tymczasem strona skarżąca odnosi zastosowanie tego przepisu do decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Nie ulega wątpliwości, że decyzja określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług ma charakter deklaratywny, zobowiązanie bowiem w tym podatku powstaje z mocy prawa. Właśnie z uwagi na treść art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, które to rozstrzygnięcie miało charakter decyzji konstytutywnej.
Nie jest też trafny pogląd, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1997 r. uległo przedawnieniu. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony (art. 70 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa).
W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że czynności egzekucyjne zostały podjęte już w kwietniu 2001 r. a podatnik został o nich powiadomiony najpóźniej w miesiącu lipcu 2001 r. a więc przed upływem terminu przedawnienia.
Organy podatkowe również prawidłowo, z uwzględnieniem treści art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz § ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.) określiły powstanie obowiązku podatkowego w związku z otrzymaniem kolejnej zaliczki na poczet usług budowlanych i wykonaniem tych usług.
Z powyższych przyczyn, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło