I SA/Łd 932/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-12-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał znaczące dochody z działalności gospodarczej w poprzednich latach, ale obecnie nie osiąga dochodów, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych, jeśli nie ujawni wysokości zgromadzonych oszczędności?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca nie wykazał swojej sytuacji majątkowej w sposób wyczerpujący i wiarygodny. Pomimo braku bieżących dochodów, wnioskodawca osiągnął w poprzednich latach wysokie dochody z działalności gospodarczej, co pozwala przypuszczać, że zgromadził oszczędności wystarczające na pokrycie wymaganej opłaty sądowej.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą zwrotu podatku VAT i obowiązku zapłaty podatku. Po określeniu wpisu od skargi na kwotę 2.000 zł, skarżący uiścił 500 zł i złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 1.500 zł. Wnioskodawca argumentował, że jego obecne dochody są niskie, a żona przebywa na urlopie wychowawczym, co znacząco obciąża budżet domowy. Wskazał na wysokie koszty utrzymania rodziny i raty kredytowe. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku, skarżący wyjaśnił, że nadwyżki wydatków pokrywane są z oszczędności z lat poprzednich, kiedy to osiągnął znaczące dochody z działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. K. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: określenia prawidłowej kwoty zwrotu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wynikającej z faktury wystawionej w październiku 2011 r. p o s t a n a w i a: odmówić P. K. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł.
Pismem z dnia 18 sierpnia 2017 r. P. K., działając przez pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie określenia prawidłowej wysokości zwrotu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. w kwocie 647 zł oraz orzekającej o obowiązku zapłaty podatku w wysokości 157.803 zł wynikającego z faktury, którą skarżący wystawił 7 października 2011 r.
W dniu 23 sierpnia 2017 r. skarżący uiścił tytułem wpisu od skargi kwotę 500 zł.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 26 października 2017 r. wpis od skargi został określony w wysokości 2.000 zł i skarżący został zobowiązany do uiszczenia wpisu uzupełniającego w wysokości 1.500 zł.
W odpowiedzi skarżący złożył, na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł.
Uzasadniając wniosek podał, że obecnie jedynym dochodem jego rodziny jest wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu w spółce transportowej, które nie jest stałe i które otrzymuje na podstawie uchwały wspólników. Wnioskodawca oświadczył, że w bieżącym roku jego żona przebywa na bezpłatnym urlopie wychowawczym, a koszty utrzymania rodziny przewyższają dochody. W następstwie wydania zaskarżonej decyzji zostały zablokowane rachunki bankowe, co zmusiło wnioskodawcę do zawieszenia działalności gospodarczej w 2015 r.
Wnioskodawca oświadczył, że opłata sądowa w wysokości 1.500 zł znacznie obciąża budżet domowy w związku z czym wnosi o zwolnienie z tej opłaty.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem i córką. W okresie od stycznia do marca 2017 r. uzyskał dochód w wysokości 4.050 zł (netto), natomiast od kwietnia 2017 r. do dnia złożenia wniosku nie uzyskał żadnego dochodu.
Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Posiada sześć udziałów o wartości nominalnej 300 zł w A. Spółka z o.o. z/s w W..
Wśród zobowiązań i wydatków stałych wnioskodawca wymienił: ratę w wysokości 1.530 zł z tytułu kredytu hipotecznego w A. Banku [...] , ratę w wysokości 700 zł z tytułu kredytu hipotecznego w B. Banku oraz opłaty za media w wysokości 600 zł.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący złożył oświadczenie, zgodnie z którym jedynym właścicielem nieruchomości wskazanej we wniosku jako miejsce zamieszkania skarżącego, jest jego żona P. K., z którą skarżący posiada rozdzielność majątkową. Ponadto skarżący wyjaśnił, że nieruchomość jest obciążona hipoteką.
Po drugie, wnioskodawca złożył oświadczenie zgodnie z którym nadwyżki wydatków nad dochodami pokrywane są z oszczędności z dochodów osiąganych w latach poprzednich. W roku 2015 skarżący osiągnął dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 140.757,45 zł. W związku z decyzjami Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. skarżący został zmuszony do zawieszenia działalności z dniem 30 listopada 2015 r.
Wnioskodawca oświadczył również, że małżonkowie dzielą się wydatkami związanymi z utrzymaniem rodziny według aktualnych potrzeb i możliwości.
Odpowiadając na wezwanie w zakresie rachunku bankowego skarżący oświadczył, że od czasu zajęcia egzekucyjnego nie używa rachunku bankowego. Ostatnie uznania i obciążenia miały miejsce w kwietniu 2016 r. i związane były z miesięcznymi opłatami za używanie karty płatniczej. Karta została zamknięta w kwietniu 2016 r. i od tej pory skarżący nie posiada rachunku bankowego i nie ma możliwości wygenerowania wyciągu.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – powoływanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu uzupełniającego od skargi w wysokości 1.500 zł.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wiarygodne i wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W ocenie referendarza wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej w sposób wyczerpujący i wiarygodny.
Po pierwsze, we wniosku złożonym na formularzu PPF oświadczył, że koszty utrzymania rodziny przewyższają dochody. Istotnie porównanie dochodów skarżącego (4.050 zł za pierwszy kwartał bieżącego roku i brak dochodów za kolejne miesiące oraz brak dochodów żony skarżącego) z wydatkami miesięcznymi w postaci rat kredytowych (łącznie 2.230 zł) oraz opłatami za media – 600 zł, wskazuje że wydatki miesięczne przewyższają wyraźnie dochody skarżącego. Podkreślić dodatkowo należy, że wnioskodawca nie wymienił we wniosku wydatków związanych z utrzymaniem czteroosobowej rodziny. W jednym z oświadczeń złożonych na wezwanie referendarza stwierdził, że nie jest w stanie określić wysokości tych wydatków, gdyż jest ona zależna od potrzeb dzieci skarżącego. Z danych zawartych we wniosku nie wynika z jakich środków pieniężnych korzysta wnioskodawca by pokryć różnicę między wydatkami a aktualnymi dochodami. We wniosku skarżący nie wykazał żadnych oszczędności (rubryka.7.2.1. wniosku). W oświadczeniu z dnia 30 listopada 2017 r. oświadczył, że nadwyżka wydatków jest pokrywana z dochodów z lat ubiegłych, czyli z oszczędności, których wysokości nie ujawnił.
W ocenie referendarza należy przyjąć, że skarżący prowadząc działalność gospodarczą do końca listopada 2015 r. zgromadził oszczędności, które pozwalają mu na spłatę zobowiązań kredytowych i utrzymanie rodziny. Świadczy o tym wysokość przychodu i dochodu wynikająca z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r., zgodnie z którym przychód wyniósł 10.005.874,50 zł zaś dochód – 140.757,45 zł. Oznacza to, że średni miesięczny dochód skarżącego przekroczył 11 tyś. zł. Można przyjąć, że prowadząc działalność gospodarczą do końca listopada 2015 r. i osiągając dochód w tej wysokości skarżący poczynił oszczędności, które w chwili obecnej pozwalają mu nie tylko spłacać zobowiązania kredytowe i ponosić koszty opłat za media, ale również uiścić wpis uzupełniający w wysokości 1.500 zł, pomimo że w roku 2016 nie osiągnął żadnych dochodów.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło