I SA/Łd 937/03
WyrokWSA w Łodzi2004-04-15
Skład orzekający: P. Janicki, A. Świderska, B. Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Izba Skarbowa w Ł. była właściwa do rozpatrzenia odwołania od swojej własnej decyzji, jeśli odwołanie zostało nadane przed wejściem w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej, ale wpłynęło do organu po tej dacie?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Izba Skarbowa w Ł. nie była właściwa do rozpatrzenia odwołania. Zgodnie z przepisami intertemporalnymi ustawy nowelizującej Ordynację podatkową, odwołania wniesione przed dniem wejścia w życie nowej ustawy podlegały rozpatrzeniu na podstawie przepisów w poprzednim brzmieniu. Termin wniesienia pisma uważa się za zachowany, jeśli zostało ono nadane w polskiej placówce pocztowej przed upływem terminu. W związku z tym, odwołanie powinno być rozpatrzone przez Ministra Finansów, a nie przez Izbę Skarbową.Stan faktyczny
Podatniczka I. S. zakupiła samochód, który początkowo nie posiadał homologacji na samochód ciężarowy. Po uzyskaniu homologacji i dowodu rejestracyjnego określającego samochód jako osobowy, organ podatkowy wznowił postępowanie i wydał decyzję określającą zaległość w podatku VAT. Podatniczka wniosła odwołanie, które zostało rozpatrzone przez Izbę Skarbową w Ł., mimo że nadano je przed wejściem w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej, a wpłynęło do organu po tej dacie. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów dotyczących właściwości organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA, P. Janicki, Sędziowie NSA, A. Świderska (spr.), B. Klimowicz, Protokolant A. Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 1452,50 (tysiąc czterysta pięćdziesiąt dwa 50/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. w wyniku postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] uchyliła decyzję własną z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] oraz określiła I. S. zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1999 roku w kwocie 8.415,00 złotych.
Na skutek odwołania wniesionego przez podatniczkę Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W toku postępowania ustalono następujący stan sprawy.
Podatniczka w dniu 27 września 1999 roku dokonała zakupu samochodu Toyota Corolla 1.4 nieposiadającego homologacji na samochód ciężarowy. Podatek naliczony związany z tym zakupem nie został odliczony. W dniu 25 listopada 1999 roku strona wystąpiła do Urzędu Skarbowego w P. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień 1999 roku w kwocie 8.415 złotych.
Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty, jednak Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. w wyniku przeprowadzonego postępowania w przedmiocie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem samochodu przerabianego bez homologacji decyzją z dnia [...] orzekła nadpłatę w podatku od towarów i usług.
W toku kontroli przeprowadzonej w maju 2002 roku u podatniczki stwierdzono, że strona w grudniu 2001 roku uzyskała homologację, z której wynika, że nabyty samochód jest samochodem osobowym, w styczniu 2002 roku zaś został wydany dowód rejestracyjny, w którym również określono rodzaj samochodu jako osobowy.
W związku z powyższym Izba Skarbowa w dniu [...] uznała za konieczne wznowienie postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za wrzesień 1999 roku. Uchylając poprzednią decyzję oraz określając zaległość podatkową za miesiąc wrzesień 1999 roku Izba Skarbowa uznała, ze w świetle nowego dowodu, tj. wydania nowego dowodu rejestracyjnego należy uznać, że nabycie samochodu jako ciężarowo – specjalizowanego nastąpiło w celu ominięcia przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Organ podatkowy stanął na stanowisku, że skuteczność czynności cywilnoprawnych na gruncie prawa podatkowego uzależniona jest od tego, czy nie stanowią one działań zmierzających do obejścia przepisów celem uzyskania nieuzasadnionych korzyści finansowych. Zgodnie zaś z przepisem § 54 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym faktury potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie:
- art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie nastąpiły nowe okoliczności i dowody istotne dla sprawy uzasadniające wznowienie postępowania – trudno uznać za istotną okoliczność zmiana rodzaju samochodu dwa i pół roku po zakupie;
- art. 58 i art. 83 Kodeksu cywilnego przez ich bezpodstawne zastosowanie do czynności polegającej na zakupie przez podatniczkę we wrześniu 1999 oku samochodu marki Toyota Corolla jako samochodu specjalizowanego,
- art. 19 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez niezasadne przyjęcie, że samochód podatniczki był w dniu zakupu samochodem osobowym, a nie samochodem ciężarowym o ładowności powyżej 500 kg i tym samym uniemożliwienie podatniczce obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego
- art. 220 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (...) przez rozpoznanie odwołania przez ten sam organ, który wydał zaskarżoną decyzję.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. wniosła o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Izba Skarbowa stwierdziła, że dowody takie jak homologacja i dowód rejestracyjny są istotnymi dowodami dla sprawy. Faktem bezspornym jest, że podatniczka dokonała zmian w dowodzie rejestracyjnym samochodu, mimo że parametry pojazdu tj. dopuszczalna masa całkowita, pojemność silnika nie zmieniły się. Organ odwoławczy uznał także za bezzasadny zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 23 ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (...) podnosząc, że wprawdzie odwołanie zostało nadane w dniu 30 grudnia 2002 roku, ale do organu wpłynęło w dniu 2 stycznia 2003 roku, czyli w dniu, w którym obowiązywał już art. 221 ustawy Ordynacja podatkowa w nowym brzmieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Skład orzekający uznał na tym etapie postępowania za decydującą dla rozstrzygnięcia sprawy kwestię interpretacji przepisów intertemporalnych wynikających z ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.Nr 169 poz. 1387). Jak wynika z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych pismem z dnia [...] (data stempla pocztowego) podatniczka wniosła odwołanie od decyzji Izby Skarbowej w Ł. Ośrodka Zamiejscowego w P. Odwołanie to wpłynęło do Izby Skarbowej w dniu [...]. Skarżąca skierowała odwołanie do Ministra Finansów za pośrednictwem Izby Skarbowej, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji wydanej w wyniku postępowania pierwszoinstancyjnego. Minister Finansów przy piśmie z dnia 17 kwietnia 2003 roku przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy do załatwienia według właściwości do Izby Skarbowej, powołując się na datę wpływu odwołania do organu podatkowego oraz treść przepisów art. 22, art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Jednakże w ocenie Sądu powołany przepis art. 23 w/w ustawy nie uprawniał Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji. Stosownie bowiem do treści tego przepisu odwołania od decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy zmienianej wniesione przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu na podstawie ustawy zmienianej, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Zdaniem składu orzekającego w rozpatrywanej sprawie w przypadku, gdy pismo jest doręczane za pośrednictwem poczty za datę wniesienia odwołania należy rozumieć datę złożenia go w placówce pocztowej, a nie datę wpływu do organu podatkowego.
Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa zarówno w brzmieniu obowiązującym w roku 2002 (art. 161 § 5), jak i po 1 stycznia 2003 roku (art. 12 § 6) stanowiły, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej. W konsekwencji przyjęcia zasady wynikającej z cytowanego przepisu, należy uznać, że złożenie pisma w placówce pocztowej jest równoznaczne z jego wniesieniem do organu podatkowego. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt, iż odwołanie podatnika faktycznie wpłynęło do Izby Skarbowej w dniu [...]. Data doręczenia pisma organowi podatkowemu określa jedynie moment wszczęcia postępowania, od którego zaczynają biec wiążące organ podatkowy terminy do załatwienia sprawy.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie uznając, iż odwołanie od decyzji Izby Skarbowej w Ł. Ośrodka Zamiejscowego w P. zostało wniesione przed 1 stycznia 2003 roku, należy stwierdzić, że zastosowanie w sprawie znajdują przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 roku, stosownie do których w rozpatrywanej sprawie organem właściwym dla rozpatrzenia odwołania jest Minister Finansów, a nie Izba Skarbowa w Ł. Zgodnie bowiem z przepisem art. 13 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w przypadku, gdy izba skarbowa jest organem pierwszej instancji, organem odwoławczym jest minister właściwy do spraw finansów publicznych. Ponadto jak wynika z treści art. 220 ustawy, od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji, a właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ podatkowy wyższego stopnia, którym w przypadku izby skarbowej jest minister właściwy do spraw finansów publicznych.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję wyłącznie ze względu na naruszenie przepisów dotyczących postępowania administracyjnego bez dokonywania oceny meritum sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło