I SA/Łd 941/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik, Sędziowie NSA P. Janicki (spr.), , A. Cudak, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi B. i S. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w T. określił państwu B. i S. B. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994r. Na podstawie tej decyzji organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wystawił dwa tytuły wykonawcze, obejmujące podatek dochodowy za rok 1994 oraz odsetki od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy za 1994r. W dniu [..] Sąd Rejonowy w T. dokonał wpisu hipoteki na nieruchomości stanowiącej odrębną własność Pana S. B. Pismem z dnia [...] Państwo B. wystąpili z zarzutem, iż zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego za 1994r. przedawniło się i postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. odmówił umorzenia postępowania. Po rozpoznaniu wniesionego przez skarżących zażalenia. Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P., postanowieniem z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego podatek dochodowy od osób fizycznych oraz uchyliła postanowienie w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania obejmującego odsetki od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy. Izba Skarbowa stwierdziła, podobnie jak organ egzekucyjny, że zobowiązanie podatkowe zgodnie z art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa przedawnia się z upływem lat 5, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Decyzja wymiarowa Urzędu Skarbowego została doręczona podatnikom przed upływem okresu przedawnienia, a zatem wywołała skutki określone w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa czyli powstanie hipoteki ustawowej. Zgodnie z art. 70 § 6 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu. Na powyższe postanowienie Izby Skarbowej w dniu [...] została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, w której skarżący wskazali, że ich zdaniem egzekucja jest niezasadna z uwagi na to, że należności podatkowe B. B. przedawniły się z końcem 2000r gdyż nie zostały zabezpieczone. Hipotekę ustawową wpisano na nieruchomości stanowiącej odrębną własność S. B. Wywodząc, że przepis art. 70 ust. 6 Ordynacji podatkowej nie dotyczy hipoteki ustawowej skarżący stwierdzili, że przedawnieniu uległo także zobowiązanie S. B. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wydał w sprawie o sygn. akt. I SA/Łd 725/01, w dniu 17 grudnia 2002r. wyrok, w którym uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej, nakazując organom podatkowym w ponowionym postępowaniu ustalenie, czyim zobowiązaniem było zobowiązanie egzekwowane z nieruchomości stanowiącej odrębną własność S. B. Postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Skarbowej ponownie rozpatrując zażalenie, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1994, stwierdzając brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący małżonkowie B. złożyli wspólne zeznanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1994. Z zeznania tego wynika, że dochody w roku 1994 uzyskiwał jedynie pan S. B. i pochodziły one z prowadzonej działalności gospodarczej. Decyzja określająca wymiar podatku dochodowego została skierowana do pana S. B. oraz do pani B. B., każdy z małżonków odpowiadał za całość podatku. Należność z tytułu podatku dochodowego będąca przedmiotem egzekucji stanowi zobowiązanie małżonków B. Z uwagi na treść art. 29 ustawy Ordynacja podatkowa, Izba Skarbowa stwierdziła, że jeżeli za zobowiązanie podatkowe odpowiedzialni są oboje małżonkowie, ich odpowiedzialność obejmuje zarówno majątek wspólny jak też majątek odrębny każdego z nich. Zatem z chwilą doręczenia decyzji określającej wysokość podatku na nieruchomości stanowiącej własność pana S. B. powstała hipoteka ustawowa i z nieruchomości tej może być prowadzona egzekucja. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Ł. skarżący małżonkowie B. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przez nieuwzględnienie przez Izbę Skarbową opinii prawnej zawartej w przedmiotowej sprawie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego , Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 17 grudnia 2002r, sygn akt. I SA/Łd 725/01 oraz naruszenie art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa przez uznanie za zgodną z prawem egzekucje przedawnionego zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wydanie zaskarżonego postanowienie nie poprzedziło wyjaśnienie okoliczności wskazanych przez Sąd w wyroku z dnia 17 grudnia 2002r. Zdaniem skarżących z żadnego przepisu nie wynika odpowiedzialność każdego z małżonków za całość ustalonego podatku. Nawet w przepadku wspólnego rozliczania się małżonków istnieją dwa zobowiązania – B. B. i S. B.. Skoro zobowiązanie podatkowe B. B. wygasło (Izba Skarbowa nie stwierdziła, aby miało miejsce zdarzenie skutkujące przerwaniem biegu przedawnienia), w związku z tym prowadzenie egzekucji wobec B. B. jest niezasadne. Egzekucji z przedmiotu hipoteki może podlegać jedynie zobowiązanie podatkowe S. B.. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dz.u. nr 153, póz. 1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W pierwszym rzędzie podnieść należy, że z treści skargi wynika, iż skarżący błędnie odczytują zapatrywanie prawne przedstawione przez NSA w wyroku z dnia 17 grudnia 2002r. sygn. akt I S.A./Łd 725/01. Otóż w stanie sprawy, w którym sąd ów przystąpił do wyrokowania brak było ustaleń co do tego, czyje (z dwojga małżonków B.) zobowiązanie podatkowe było egzekwowane z nieruchomości stanowiącej odrębną własność S. B.. Dlatego pogląd prawny wyrażony w cytowanym wyroku, iż obciążenie nieruchomości S. B. zobowiązaniem podatkowym jego żony stanowi naruszenie art. 26 i 29 ordynacji podatkowej jest nie tylko legalny erga omnes, lecz przede wszystkim ma walor procesowy nakazując organom podatkowym w ponowionym postępowaniu ustalenie czyim zobowiązaniem było zobowiązanie egzekwowane z nieruchomości S. B.. Organy te w toku ponowionego postępowania sprostały postawionemu zadaniu i ustaliły okoliczność o kluczowym znaczeniu tj. stwierdziły, że egzekwowane zobowiązanie było zobowiązaniem podatkowym S. B.. Organy te ustaliły także na podstawie stosownego zeznania podatkowego PIT 31, iż jego żona B. B. nie osiągnęła w 1994r. żadnego dochodu. Wreszcie, ujawniono i tę istotną okoliczność, że w związku ze stosownym wnioskiem złożonym w zeznaniu rocznym małżonkowie B. zostali opodatkowani wspólnie za 1994r. Dlatego też niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, póz. 368 ze zmianami), gdyż organ odwoławczy nie uchybił zaleceniom sądu. Nie narusza prawa egzekwowanie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994r. z nieruchomości stanowiącej odrębną własność S. B.. Po pierwsze, bowiem zgodnie z art. 6 ust.2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych małżonkowie B. zostali opodatkowani wspólnie, lecz zaległość egzekwowana z nieruchomości jest zaległością wynikającą z zobowiązania podatkowego S. B.. W stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy nie jest więc egzekwowane zobowiązanie podatkowe B. B., lecz jej męża - podatnika S. B.. Ona sama stała się adresatem decyzji wymiarowej w związku ze złożeniem stosownego wniosku, zgodnie z którym przyjęto korzystny sposób rozliczania małżonków za dany rok podatkowy. Jak trafnie zauważono w skardze nawet w przypadku wspólnego zobowiązania małżonków nie istnieje zobowiązanie B. i S. B., lecz zobowiązanie każdego z nich lub jak w rozpoznawanej sprawie tylko jednego spośród małżonków. Po drugie odnosząc się do zarzutu zawartego w skardze podnieść należy, że zgodnie z art. 70 par.6 o.p. zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, przy czym ich egzekucja, po upływie tego terminu, jest ograniczona jedynie do przedmiotu hipoteki, wobec czego brak jest podstaw do uznania zobowiązania za przedawnione. Jak wyjaśniono w toku poprzedniego postępowania sądowego zobowiązanie S. B. nie uległo przedawnieniu z uwagi na brzmienie art. 70 par.6 o.p. oraz fakt, iż hipoteka ustawowa z tytułu zobowiązania S. B. powstała z dniem 12 grudnia 2000r. a więc przed upływem terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania. Po trzecie nie może być mowy o naruszeniu art. 29 par. l o.p. gdyż zaległość jest egzekwowana z majątku odrębnego podatnika a nie jego małżonka, przy czym nie sposób tracić z pola widzenia tej okoliczności, która umknęła organowi odwoławczemu, co słusznie zostało zauważone w skardze, a mianowicie, że małżonek podatnika nie odpowiada swym majątkiem odrębnym za zobowiązania podatkowe podatnika. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.