I SA/Łd 945/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk- Drozda Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T. Sz. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji podatkowej VAT-7 za listopad 2012 r.. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 945/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w związku z prowadzoną kontrolą podatkową przedłużył T. S. termin zwrotu podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT za miesiąc listopad 2012 r. w wysokości 139.189,00 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w dniu 14.01.2013 r. wszczęto wobec podatnika kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług, zasadności zwrotu podatku VAT za listopad 2012 r. oraz ustalenia przebiegu transakcji wewnątrzwspólnotowych dokonanych w okresie od kwietnia 2012 r. do czerwca 2012 r. z kontrahentem A s.r.o. W dniu 27.05.2013 r. postępowanie kontrolne zostało rozszerzone na podstawie upoważnienia z dnia 23.05.2013 r., obejmując okres od 1.01.2009 r. do 30.11.2012 r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia czynności sprawdzających i kontrolnych u kontrahentów, konieczność przeprowadzenia analizy obszernego materiału dowodowego oraz złożoność sprawy. Organ wskazał na art.87 ust.2 zd.2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, dalej "u.p.t.u." (tekst jedn. Dz.U.2011.177.1054 ze zm.) stanowiący, że jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Przy czym jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. W postanowieniu podniesiono, że z uwagi na fakt, że czynności kontrolne nie zostaną zakończone przed upływem terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, określonego w poprzednim postanowieniu to jest 30.05.2014 r., zachodzi konieczność ponownego przedłużenia terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. Pouczono też podatnika o trybie i zasadach zaskarżenia tego postanowienia. Strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym postanowieniem wskazując na naruszenie prawa przedłużaniem w nieskończoność zwrotu podatku i na skutki z tym związane dla przedsiębiorcy. W odpowiedzi na to wezwanie organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, wskazując na fakt, że weryfikacja rozliczenia podatnika wymaga sprawdzenia prawidłowości rozliczeń podatku VAT za wcześniejsze okresy podatkowe od stycznia do grudnia 2008 r. Wskazał, że postępowanie podatkowe w tym zakresie jest w toku. Wskazał też, że z rozliczeń podatku skarżącego za okresy od stycznia 2009 r. do października 2012 r. wynikają kwoty nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe, które mogą mieć wpływ na wysokość zadeklarowanej kwoty do zwrotu w deklaracji za listopad 2012 r. Na dzień udzielenia odpowiedzi nie wpłynęła do organu informacja o zakończeniu postępowania podatkowego dotyczącego wskazanych okresów podatkowych. Termin dokonania zwrotu podatku VAT za listopad 2012 r. jest ściśle związany z zakończeniem postępowania podatkowego za wcześniejsze okresy przez Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej w O. W skardze na postanowienie z dnia [...] r. skarżący wniósł o jego uchylenie, przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze, w szczególności przesłuchanie skarżącego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił: naruszenie prawa materialnego: art.87 ust.2 u.p.t.u. przez przyjęcie konieczności dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanego w deklaracji VAT-7 za listopad 2012 r i kilkukrotnego przedłużania terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, naruszenie przepisów postępowania: art. 120, art.121, art.122, art.124 w zw. z art.292 ustawy Ordynacja podatkowa przez prowadzenie kontroli podatkowej wbrew obowiązującym przepisom, z naruszeniem zasady zaufania, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, art.125, art.139 w zw. z art.292 Ordynacji podatkowej przez brak wnikliwego i szybkiego działania organu, art.191 w zw. z art.292 Ordynacji podatkowej prze niewłaściwą ocenę okoliczności faktycznych i nieuznanie prawa podatnika do zwrotu podatku wykazanego w deklaracji za listopad 2012 r., art.284b przez niezakończenie kontroli podatkowej bez zbędnej zwłoki, art.63 w zw. z art.32 Konstytucji RP przez naruszenie zasady ochrony własności oraz praw przyznanych przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący wskazuje na wcześniejsze kilkukrotne przedłużanie terminu zwrotu nadwyżki podatku. Wyraża pogląd, że w świetle art.87 ust.2 u.p.t.u. organ upoważniony jest tylko do jednokrotnego przedłużenia zwrotu nadwyżki podatku. Podnosi, że ocena zasadności zwrotu może dotyczyć tylko tego okresu rozliczeniowego, do którego odnosi się wniosek. Nie można tej oceny rozszerzać na wszelkie postępowania dotyczące podatnika, za różne okresy rozliczeniowe po datku VAT. Tym samym nie mogą mieć wpływu na przedłużenie terminu zwrotu podatku informacje przekazane organowi przez Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej w O. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego. Organ podniósł, że kontrola podatkowa w zakresie zasadności zwrotu nadwyżki podatku za listopad 2012 r. musi uwzględniać wyniki postępowania kontrolnego prowadzonego wobec skarżącego przez Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej w O. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. Stwierdzono zawyżenie w 2008 r. kwoty podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w łącznej wysokości 136.158 zł. Z decyzji Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...] r. wynika, że zawyżenie to zamyka się łączną kwotą140.434 zł. Ponieważ z rozliczeń podatnika za okres od stycznia 2009 r. do października 2012 r. wynikały nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe, ustalenia zawarte w decyzji. Z decyzji Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...] r. miały bezpośredni wpływ na wysokość zadeklarowanej kwoty do zwrotu za listopad 2012 r. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...] r. Wobec powyższego organ już wielokrotnie przedłużał terminy zwrotu nadwyżki podatku za listopad 2012 r., wskazując konkretne terminy przedłużenia. Zaskarżonym postanowieniem przedłużył termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Istotą sporu w analizowanej sprawie jest, czy organ podatkowy w sposób zasadny dokonał przedłużenia zwrotu na konto podatnika nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc listopad 2012 r., uzależniając ten zwrot od wyniku weryfikacji rozliczenia podatnika za okresy podatkowe od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r. w decyzji Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej w O., którą ten organ ma wydać po uchyleniu jego wcześniejszej decyzji ( z dnia [...] r.) przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W art.87 ust.1 u.p.t.u. prawo do zwrotu podatku wyrażone zostało jako zasada. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego podlegającego odliczeniu jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Ustawodawca wskazał zatem dwa równorzędne sposoby postępowania z powstałą nadwyżką podatku. Jednym ze sposobów jest właśnie jej zwrot na rachunek bankowy. Zasady dokonywania zwrotu określa art.87 ust.2 u.p.t.u. przy uwzględnieniu treści art.87 ust.6 tej ustawy, który daje podatnikowi prawo do wystąpienia z wnioskiem o zwrot w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają między innymi z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.). Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.12.2008 r. stanowi, że jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Przy czym jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. W aspekcie przedmiotowej sprawy istotna jest treść art.87 ust.1 u.p.t.u., który stanowi, że w przypadku gdy kwota podatku naliczonego podlegającego odliczeniu jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Interpretacja gramatyczna tego przepisu uzasadnia stwierdzenie, że okoliczności przemawiające za przedłużeniem terminu zwrotu winny być związane bezpośrednio z żądaniem podatnika. Jeżeli zatem organ podatkowy rozwieje wątpliwości co do prawidłowości transakcji za dany okres rozliczeniowy, nie może odmówić podatnikowi zwrotu podatku za ten okres. Nie można oceny "zasadności zwrotu podatku" rozszerzać na wszelkie postępowania w przedmiocie zwrotu jakie toczą się na wniosek podatnika i wszelkie wątpliwości organów podatkowych co do prawidłowości transakcji prowadzonych przez danego podatnika. Zasadność zwrotu może dotyczyć tylko tego okresu rozliczeniowego, do którego odnosi się wniosek. Nie ma natomiast żadnego znaczenia, czy organ podatkowy powziął wątpliwości co do istnienia prawa do zwrotu za inne okresy (v. np. wyroki WSA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2010 r. I SA/Łd 1118/10 i I SA/Łd 1117/10). Przyjęta przez organ koncepcja uzależnienia zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2012 r. od prawidłowości obliczania i wpłacania podatku za wcześniejsze okresy rozliczeniowe, przy uwzględnieniu oczekiwania na ostateczne decyzje organów podatkowych w tym przedmiocie za wcześniejsze okresy (a być może oczekiwania na wyroki sądów administracyjnych w przypadku zaskarżenia decyzji ostatecznych) jest nieuzasadniona w świetle cyt. art.87 ust.1 u.p.t.u. W konsekwencji organ naruszył także art.87 ust.2 tej ustawy, który stanowi podstawę do dokonania weryfikacji rozliczenia podatnika, ale tylko za okres wynikający ze złożonej deklaracji na podstawie której podatnik występuje o zwrot nadwyżki podatku na rachunek bankowy. Zasadne są w tej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania statuujących zasadę działania zgodnie z prawem (art.120 O.p.), zasadę zaufania do organów podatkowych (art.121 § 1 O.p.), zasadę szybkości postępowania (art.125 O.p.). Organ nie wskazał na istnienie wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku w okresie podatkowym, którego dotyczyła złożona deklaracja (listopad 2012), nie wykazał istnienia podstaw do dokonania weryfikacji zasadności zwrotu. W konsekwencji przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku należy uznać z a niezasadne Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art.145 ust.1 pkt.1 lit.a i lit.c p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art.200 w zw. z art.205 § 1 p.p.s.a. ak