I SA/Łd 947/13
WyrokWSA w Łodzi2013-10-16
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Tomasz Adamczyk, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku rolnym, określające obowiązek corocznego opłacania podatku od nieruchomości i podatku rolnego, mają charakter periodyczny, czy też jednorazowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek corocznego opłacania podatku od nieruchomości i podatku rolnego wynika pośrednio z przepisów ustaw podatkowych, w szczególności z art. 6 ust. 1 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który określa powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Określenie podatku "na rok podatkowy" oraz możliwość ustalania stawek "rocznie" wskazują na cykliczny i powtarzalny charakter tych danin. Podatek od czynności cywilnoprawnych oraz podatek rolny i od nieruchomości mają odrębne przedmioty opodatkowania, co wyklucza podwójne opodatkowanie tej samej czynności.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. ustalającą skarżącemu G. S. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013 z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Skarżący kwestionował periodyczny charakter tych podatków, argumentując, że prowadzi to do wielokrotnego opodatkowania tego samego zdarzenia. Organy podatkowe i Kolegium Odwoławcze uznały obowiązek za zasadny, wskazując na przepisy ustaw podatkowych i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: St. sekretarz sądowy Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. ustalającą Panu G. S. i Pani B. S. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że decyzją z dnia [...] r., skierowaną do Państwa G. S. i B. S. , organ podatkowy pierwszej instancji ustalił łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2013 w kwocie 110,00 zł od nieruchomości położonej w P. . przy ul. A. 9 , przyjmując do opodatkowania:
- w zakresie podatku rolnego - grunty pozostałe o powierzchni 0,1718 ha fizycznych , stawka podatku 379,30 zł/ha, podatek po zaokrągleniu w kwocie 65,00 zł,
- w zakresie podatku od nieruchomości - budynek mieszkalny o powierzchni 63,90 m kw. , stawka podatku 0,71 zł/m , podatek po zaokrągleniu w kwocie 45,00 zł.
Organ podatkowy pierwszej instancji poinformował jednocześnie, iż naliczenia łącznego zobowiązania pieniężnego dokonano na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w posiadaniu organu podatkowego , wypisu z ewidencji gruntów i budynków oraz informacji złożonej przez stronę.
Decyzją z dnia [...] r. SKO w P. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż organ podatkowy I instancji prawidłowo, na podstawie znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku rolnym, ustalił podmioty, przedmiot i podstawę opodatkowania, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków, a także złożonej przez Podatnika w dniu 5.04.2005 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 rok i informacji w sprawie podatku rolnego za ten sam rok.
Organ odwoławczy stwierdził ,że nie jest kwestionowany stan faktyczny a zawarte w odwołaniu zarzuty nie odnoszą się przy tym w ogóle do sposobu ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. w kwocie 110,00 zł. Istota sporu sprowadza się natomiast do kwestionowania przez stronę obowiązku corocznego opłacania podatku rolnego i podatku od nieruchomości, która wywodzi ,że obowiązek płacenia przedmiotowego podatku prowadzi do przyjęcia ,że jest on nakładany za jedno zdarzenie wielokrotnie , tzn. za każdy rok podatkowy. Uważa ,że z powołanych w podstawie rozstrzygnięcia przepisów nie wynika ,że mają one charakter periodyczny, co pozwala na nakładanie danin wielokrotnie w związku z zaistnieniem tego samego zdarzenia.
SKO w P. wyjaśniło, że art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) stanowi, iż każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Stosownie zaś do art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.
Unormowania art. 84 i art. 217 Konstytucji RP wskazują, że ingerencja ustawodawcy w sferę majątkową obywatela może odbyć się jedynie w formie ustawy, która winna spełniać określone w Konstytucji wymogi co do treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt FSK 26/04, Lex nr 129907). Z zasady równości i powszechności opodatkowania sformułowanej w powyższych przepisach jednoznacznie wynika, że każdy podatnik ma obowiązek płacenia podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo.
Podniesiono ,że każda ustawa podatkowa określa podmiot , przedmiot i zasady opodatkowania określonych zdarzeń. Istotne jest jednak to ,że wskazane w tych ustawach przedmioty opodatkowania nie pokrywają się, wobec tego podwójne opodatkowanie eliminowane jest na gruncie prawa wewnętrznego. Wskazano na regulacje ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych , ustawy o podatkach o opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku rolnym . Nawiązano do wyroku WSA w Łodzi z dnia 20.10.2012 r. sygn. akt I SA/Łd 927/12 cytując jego poglądy wraz z powołanymi tam wyrokami sądów administracyjnych .
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, że kwestionowanie przez stronę konstytucyjnego obowiązku corocznego opłacania podatku rolnego i podatku od nieruchomości, a więc stałych podatków obciążających posiadany majątek (mienie), wynikających ze stosownych ustaw podatkowych, jest niezasadne i świadczy jedynie o niezrozumieniu istoty tychże podatków.
Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium uznało, że zarzut odwołania dotyczący podwójnego opodatkowania czynności zakupu nieruchomości podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz "podatkiem gruntowym" za bezzasadny.
W związku z powyższym opodatkowanie przez organ podatkowy I instancji majątku (mienia) posiadanego przez stronę jest w pełni zasadne, o czym świadczą powołane w zaskarżonej decyzji stosowne przepisy ustaw podatkowych.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. złożył G. S.. Podniósł ,że w decyzji wskazano ,że w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawie o podatku rolnym nie ma ani jednego słowa o periodyczności podatku, czy jego powtarzalności, a interpretacje stosowane przez SKO są niedopuszczalne. Podniósł dalej , że obowiązkiem organu jest stosowanie prawa a nie jego interpretacja. Zaapelował o wydanie wyroku zgodnego ze słowem pisanym , a nie zapotrzebowaniem politycznym , czy własną opinią.
Mając na uwadze przytoczoną argumentację , Skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Sąd uznaje ustalony stan faktyczny za prawidłowy, który także jak wynika z treści skargi nie jest przez stronę kwestionowany.
Problem postawiony do rozstrzygnięcia zarysowany w skardze polega na tym ,że strona uważa , że z przepisów dotyczących podatku rolnego jak i podatku od nieruchomości powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nie wynika ,że mają one charakter periodyczny. Organ stanowiska tego nie podziela.
Rację w tym sporze przyznać należy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P..
Na wstępie wskazać należy na prawidłowo powołane w sprawie przez organy regulacje prawa materialnego, a mianowicie przepisy ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 90 poz. 613 ze zm. – w skrócie "P.o.l.") oraz przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz.U. z 2006 r. nr 136 poz. 969 ze zm. – w skrócie "u.p.r."). W oparciu o nie organy zasadnie przyjęły , co stanowi przedmiot opodatkowania ( art. 2 ust 1 pkt 1 i 2 POL i odpowiednio art. 1 u.p.r.), kto jest podatnikiem tych podatków ( art. 3 ust 1 POL i odpowiednio art. 3 ust 1 u.p.r.) a także co stanowi podstawę opodatkowania ( art. 4 ust 1 pkt 1 POL oraz art. 4 ust 1 u.p.r. ) , przyjmując za podstawę wymierzenia danin dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, stosownie do art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 201 r. nr 193 poz. 1287 ze zm. ) , jak również zawarte w złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości.
Sąd jednocześnie stwierdza, że właściwie dokonano subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod hipotezy przywołanych regulacji prawa materialnego.
Przechodząc do rozważenia zarzutów skargi rozpocząć należy od tego ,że obowiązek daninowy wypływa z regulacji Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. ( Dz.U. nr 78 poz. 483 ze zm. ). W art. 84 zapisano, że - Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych , w tym podatków , określonych w ustawie. Z przepisu tego wynika zasada powszechności opodatkowania oznaczająca ,że dotyczy ona ogółu osób przebywających na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Płacenie podatków jest zatem jedną z powinności obywateli wobec państwa . Każdy z tej racji ,że korzysta z różnorodnych form realizacji przez państwo zadań publicznych (...) winien również uczestniczyć w ich finansowaniu (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2002 r. sygn. akt SK 23/01) . Z kolei art. 217 Konstytucji przewiduje ,że nakładanie, między innymi podatków pozostawiono uregulowaniu ustawowemu , co oznacza ,że wszystkie uprawnienia i obowiązki podatkowe muszą wynikać wprost z przepisów ustawy. Zastosowane zatem w sprawie regulacje spełniają to kryterium i bez wątpienia dotyczą także skarżącego.
Sąd rozpoznający sprawę akceptuje w całej pełni poglądy prawne wyrażone w prawomocnym wyroku WSA w Łodzi z 24 października 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 927/12, w którym przyjęto , iż godzić należy się ze skarżącym ,że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o podatku rolnym nie zawierają wprost postanowienia wskazującego , iż obowiązek podatkowy jest obowiązkiem powtarzalnym. Nie oznacza to jednak ,że nie ma on takiego charakteru. Wynika to pośrednio z poszczególnych przepisów tych ustaw.
I tak, jak słusznie zauważył organ a także sąd w cytowanym orzeczeniu , z art. 6 ust 1 i ust 4 ustawy Pol wynika, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku , zaś wygasa z upływem miesiąca , w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Jeśli zatem przyjąć, że skarżący jest właścicielem nieruchomości ( bezsporne ) co jest okolicznością uzasadniającą obowiązek podatkowy , który wywołany został zaistnieniem zdarzenia w postaci nabycia tej nieruchomości, tym samym zobowiązany jest do ponoszenia podatku według reguły z art. 6 ust 1 lub 2 , i dostrzegając postanowienie ust 6 art. 6 stanowiące o wygaśnięciu obowiązku podatkowego, wynika z nich jednoznacznie , że pomiędzy tymi zdarzeniami obowiązek taki występuje na przestrzeni całego okresu jaki je dzieli . Może to być rok , kilka lub więcej lat. Z kolei w ust 7 cyt. przepisu wskazano ,że podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych , z zastrzeżeniem ust. 11 ustala w drodze decyzji organ podatkowy (...), a zatem oznacza to ,że sformułowanie " na rok podatkowy" odnoszone jest do każdego roku na przestrzeni większego okresu czasu , w którym na podatnika będącego np. właścicielem gruntów lub budynków nakładany jest podatek , płatny w okresach wskazanych w wydanej w tym zakresie decyzji. Argumentem dodatkowym przemawiającym za periodycznością i permanentnym charakterem ponoszenia tej daniny jest uregulowanie ust 9 art. 6 POL odnoszone do podmiotów w nim wymienionych , zawierające obowiązek składania w odpowiednim terminie deklaracji na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy oraz zobowiązanych wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości (...) w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego ( pkt 1 i 3 cyt. ustępu 9 ) obowiązku , który ograniczony jest ramami czasowymi wywołanymi zdarzeniami stanowiącymi o jego powstaniu a następnie wygaśnięciu, o czym wcześniej.
Nie sposób przyjąć ,że zasada coroczności regulowania tego podatku, stąd wywodzona, nie ma zastosowania do osób fizycznych.
Na taki właśnie charakter podatku od nieruchomości wskazuje również brzmienie art. 5 ust 1 POL mówiące o określaniu wysokości stawek tego podatku, które nie mogą przekraczać rocznie (...). . Rocznie, wg Słownika Języka Polskiego pod red. Prof. Mieczysława Szymczaka PWN Warszawa 1995 r. str. 62 oznacza – w ciągu jednego roku; co roku, każdego roku , a więc wskazuje na ich cykliczność i powtarzalność.
Nie budzi zatem żadnych wątpliwości stwierdzenie oparte w treści przepisu art. 6 POL w zw. z art. 11 ustawy Ordynacja podatkowa ,że rokiem podatkowym w podatku od nieruchomości jest rok kalendarzowy , a więc określenie wymiaru tego podatku przez organ właściwy następuje odrębnie za każdy rok kalendarzowy .
Słusznie zatem organ odwoławczy na potwierdzenie powyższej tezy powołał się także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II FSK 1365/07, a sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd tam wyrażony podziela. Na coroczność a nie jednorazowy charakter podatku od nieruchomości zwrócił również uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23.03.2006 r. sygn. akt III SA/WA 271/06, upatrując usprawiedliwienie dla tego poglądu w powołanych wyżej regulacjach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które charakteryzują go w ujęciu czasowym.
Tak też ujmowany jest w piśmiennictwie , gdzie mówi się o corocznych , powtarzalnych wymiarach podatku od nieruchomości , odnosząc ten kwalifikator ( coroczność) także do podatku rolnego i leśnego ( por. Leonard Etel , Komentarz do art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Lex - wersja elektroniczna ).
Z przytoczonych powodów , nie mógł zostać uwzględniony zarzut skargi oparty na stanowisku, iż raz zapłacony podatek od nieruchomości wyczerpuje obowiązek strony w odniesieniu do wskazanego przedmiotu opodatkowania w przyszłości, w okresach kolejnych, przyjętych jako rok kalendarzowy .
Powyższe rozważania należy odnieść do podatku rolnego , wobec zbieżnych regulacji prawnych zawartych w ustawie o podatku rolnym.
Niezasadny jest również zarzut podnoszony w toku postępowania w fazie odwołania oparty na stanowisku , że wobec uregulowania podatku od czynności cywilnoprawnych na etapie nabycia nieruchomości, wystąpi stan , w którym kolejne podatki dotyczącej tej nieruchomości, czy to rolny czy od nieruchomości, doprowadzą do sytuacji wielokrotnego opodatkowania tej samej czynności , czynności nabycia. Sąd rozpoznający sprawę nie podziela obawy skarżącego albowiem jak wskazano w zaskarżonej decyzji, ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych , ustawa o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawa o podatku rolnym w sposób odrębny definiują przedmioty opodatkowania, których zakresy się nie pokrywają, co zasadnie wywiedziono na str. 5 i 6 zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał , iż nie doszło do naruszenia prawa w wydanym orzeczeniu , które nakazywałoby usunąć je z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) uznając skargę za niezasadną ją oddalił .
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło