I SA/Łd 953/14
WyrokWSA w Łodzi2014-11-26
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Cezary Koziński, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia nowego środka transportu może zostać utrzymana w mocy, jeśli jej rozstrzygnięcie (osnowa) jest niejednoznaczne i nie określa jednoznacznie wysokości zobowiązania?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego podlega uchyleniu, ponieważ utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która narusza art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie decyzji musi być jednoznaczne, jasne i pełne, a w tym przypadku organ pierwszej instancji nie określił jednoznacznie wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług, mimo posiadania ku temu podstaw. Organ odwoławczy nie dostrzegł tego naruszenia.Stan faktyczny
Skarżący nabył samochód osobowy marki BMW z Niemiec, uiścił podatek akcyzowy i złożył deklarację VAT-10, wykazując podatek należny. Następnie złożył korektę deklaracji, wykazując 0 zł podatku, podając jako przyczynę zwrot pojazdu. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie w VAT, uznając transakcję za wewnątrzwspólnotowe nabycie nowego środka transportu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak podstaw do uznania wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru i dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 295 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Pomocnik sekretarza Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 295 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił J. J. zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości 19.160 zł do dnia 3 stycznia 2013 r i 18.170 zł od dnia 4 stycznia 2013 r. w związku ze zmianą podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia w dniu 7 września 2012 r. nowego środka transportu – samochodu osobowego marki BMW 520D.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że J. J. w dniu w dniu 7 września 2012 r. dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu, tj. samochodu osobowego marki BMW 520D (rok produkcji 2012, data pierwszej rejestracji 26 kwietnia 2012 r.), od kontrahenta niemieckiego A, O. 24, [...] B., właściciel I. A., za cenę 19.000 euro. Powyższa transakcja została udokumentowana rachunkiem nr [...] wystawionym przez sprzedawcę.
W związku z przedmiotowym nabyciem w dniu 28 września 2012 r. podatnik uiścił podatek akcyzowy należny od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego w kwocie 4.302 zł.
W dniu 12 października 2012 r. podatnik złożył w Urzędzie Skarbowym w P. wniosek YAT-24 o wydanie zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego samochodu osobowego marki BMW 520D.
W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał postanowienie w sprawie odmowy wydania ww. zaświadczenia z uwagi na okoliczność, że przedmiotowy pojazd w dniu jego nabycia przez J. J. był nowym środkiem transportu w rozumieniu art. 2 pkt 10 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług -od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło mniej niż 6 miesięcy.
W dniu 8 stycznia 2013 r. podatnik złożył deklarację dla podatku od towarów i usług przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu nowych środków transportu (VAT-10) z wykazaną kwotą podatku należnego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 19.160 zł oraz dokonał wpłaty ww. kwoty podatku wraz z należnymi odsetkami.
Tego samego dnia podatnik złożył korektę deklaracji dla podatku od towarów i usług przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu nowych środków transportu YAT-10. Jako podstawę opodatkowania i podatek należny podlegający wpłacie do urzędu skarbowego wskazał kwot? O zł. Jako przyczynę złożenia korekty podał fakt zwrotu środka transportu do sprzedawcy. Do korekty deklaracji YAT-10 Podatnik dołączył dokument o nazwie "KFZ-Eikaufas-Rechnung" (wg tłumaczenia - "zakup samochodu-rachunek") z dnia 23 listopada 2012 r. i jego tłumaczenie dokonane przez tłumacza przysięgłego z języka niemieckiego.
Do korekty podatnik załączył również wniosek o stwierdzenie nadpłaty kwoty 19.160 zł. Z uwagi na wątpliwości co do zasadności złożonej korekty Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...] r. wydał postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia nowego środka transportu. J. J. został przesłuchany w charakterze strony. Podatnik zeznał, iż w dniu 7 września 2013 r. dokonał nabycia uszkodzonego samochodu osobowego marki BMW 520D od kontrahenta niemieckiego A, O. 24, [...] B., oraz że na okoliczność dokonanej transakcji posiada rachunek 1591/12. Napytanie z jakiej przyczyna cena ww. samochodu odbiegała od cen rynkowych Podatnik udzielił odpowiedzi, że samochód był powypadkowy i używany: miał rozbity przód, błotnik, lampę, zderzak, maskę oraz uszkodzenia silnika. Podatnik nie znał szacunkowego kosztu naprawy ww. pojazdu ponieważ nie dokonywał takiej wyceny. Zeznał, że przedmiotowy pojazd przetransportował z Niemiec do Polski lawetą. Podatnik odmówił udzielenia odpowiedzi napytanie dotyczące podania danych właściciela lawety i numeru telefonu komórkowego. Ponadto Podatnik zeznał, że w dniu 23 listopada 2012 r. dokonał zwrotu przedmiotowego pojazdu firmie A, O. 24, [...] B. Podatnik dokonał zwrotu ww. pojazdu ponieważ nie było go stać na poniesienie łącznych kosztów, tj. remontu samochodu i podatku od nabycia wewnątrzwspólnotowego nowego środka transportu. Pojazd został przetransportowany z Polski do Niemiec przez znajomą firmę transportową, jednocześnie odmówił podania danych osoby przewożącej pojazd z Polski do Niemiec. Podatnik zeznał, że na okoliczność zwrotu pojazdu posiada rachunek z dnia 23 listopada 2012 r., oraz że mimo zamieszczenia na rachunku sprzedaży z dnia 7 września 2012 r. nr [...] adnotacji o treści "rezygnacja z umowy nie jest możliwa" kontrahent niemiecki zgodził się na przyjęcie samochodu na zasadzie zwrotu pojazdu.
Otrzymanie ww. pojazdu potwierdził właściciel firmy A Pan I.A. wystawiając dokument "Zakup samochodu-rachunek" (dla potwierdzenia transakcji zwrotu został wykorzystany druk sprzedawcy) i wypłacił J. J. gotówkę w wysokości 19.000 euro. W treści ww. dokumentu widnieje jako sprzedający J. J., a jako kupujący firma A. Ponadto na dokumencie została zawarta klauzula następującej treści: "Zwrot pojazdu ponieważ zbyt poważnie uszkodzony, zapłatę za auto wypłacono przy sprzedaży".
Niemiecka administracja podatkowa przesłuchała właściciela firmy A Pana l. A. na okoliczność transakcji związanych z przedmiotowym pojazdem marki BMW 520D. Sprzedawca zeznał, że nabył przedmiotowy samochód w dniu 27 sierpnia 2012 r. od kontrahenta z Danii, tj. Firmy B za cenę 141.720 DDK. Samochód miał uszkodzoną maskę, zderzak i reflektor. Był w stanie technicznym pozwalającym na jazdę nim z Danii do Niemiec i nie było konieczności przewożenia go na przyczepie lub podobnym środku transportu. Zdaniem sprzedawcy samochód był przygotowany do jazdy i nie było także potrzeby transportowania go z Niemiec do Polski. Na pytanie, czy 23 listopada 2012 r. kupił od J. J. przedmiotowy samochód, czy był to zwrot towaru I. A. zeznał, że pojazd został ponownie kupiony przez firmę A ze względu na to, że według opinii polskiego nabywcy szkoda powypadkowa była do naprawienia tylko zwiększonymi kosztami. Dlatego nie chciał kłótni z klientem i kupił samochód ponownie, nawet wbrew adnotacji na rachunku nr [...] z 7 września 2012 r. o treści: "Dodatkowo stwierdzone usterki lub uszkodzenia pojazdu nie mogą być egzekwowane po zakończeniu umowy. Rezygnacja z umowy sprzedaży nie jest możliwa".
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. ocenił, że w przedmiotowej sprawie doszło do dwóch transakcji: nabycia wewnątrzwspólnotowego środka transportu przez J. J. od A z dniu 7 września 2013 r. i wewnątrzwspólnotowej dostawy środka transportu dokonanej w dniu 23 listopada 2013 r. przez J. J. na rzecz A. Ponieważ z zebranego materiału wynikało, że nabyty przez podatnika w dniu 7 września 2012 r. pojazd marki BMW 520D był nowym środkiem transportu podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż od momentu dopuszczenia go do użytku do dnia zakupu przez podatnika upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia nowego środka transportu w kwocie 19.160 zł do dnia 3 stycznia i 18.170 zł od dnia 4 stycznia 2013 r. W dniu 4 stycznia 2013 r. doręczono podatnikowi decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. orzekającą o zwrocie podatku akcyzowego w kwocie 4.302 zł z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodu osobowego, co spowodowało zmianę podstawy opodatkowania i kwoty podatku należnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego stanowisko.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję J.J. wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji, podnosząc następujące zarzuty:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 9 ust. l i ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, póz. 1054 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT") poprzez jego zastosowanie, pomimo, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie stwarzał podstaw do przyjęcia, iż w danej sprawie doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru, której przedmiotem był nowy środek transportu;
2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 121 § 1, 122, 124, 187 § 1, 191, 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez:
a- uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na wybiórczo wybranej części materiału dowodowego, z pominięciem całokształtu okoliczności tworzących dane zdarzenie gospodarcze,
b- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny oczywiście dowolnej w sytuacji ustalenia, że w sprawie maiło miejsce wewnątrzwspólnotowe nabycie nowego środka transportu, kiedy w rzeczywistości nie miało ono miejsca. W zgromadzonym materiale dowodowym w ocenie pełnomocnika, brak jest dowodów świadczących o winie podatnika w wyborze kontrahenta,
c- naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie organów podatkowych, poprzez nakierunkowaną na wydanie niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia.
Skarżący podnosi w szczególności, że nieprawidłowe jest stanowisko, że w sprawie miały miejsce zarówno wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów przez J. J., jak i wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru dokonana przez stronę. Podatnik zwracając samochód panu I. A. dokonał w istocie odstąpienia od umowy. Nie nastąpił wiec skutek w postaci nabycia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Ponadto nie można mówić o tym, że prawo do rozporządzania towarem jak właściciel przeszło na skarżącego w sytuacji, kiedy nabycie tego prawa uzależnione było od przywrócenia samochodowi stanu pierwotnego, co wiązało się z poniesieniem znacznych kosztów i co w rezultacie nie nastąpiło.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podnoszone w skardze zarzuty są oczywiście bezzasadne.
Wbrew zarzutom skargi w toku postępowania organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. Skarżący zresztą nie precyzuje, jak część materiału dowodowego miała zostać pominięta przy rozstrzyganiu sprawy. Organy podatkowe odniosły się w szczególności do twierdzeń podatnika, iż nie doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia przez niego samochodu osobowego w dniu 7 września 2013 r. Okoliczność, że podatnik nie zgadza się ze stanowiskiem organów podatkowych nie oznacza jeszcze, że doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania.
Z treści rachunku nr [...] z dnia 7 września 2012 r. wynika, że przedmiotem sprzedaży jest samochód w stanie powypadkowym (szkoda całkowita) z wyłączeniem jakiejkolwiek gwarancji. Nabywca obejrzał dokładnie zakres szkód, a dodatkowo stwierdzone usterki lub uszkodzenia pojazdu nie mogą być egzekwowane. Rezygnacja z umowy sprzedaży została wyłączona przez strony. Umówiona cena sprzedaży została zapłacona, samochód został wydany nabywcy i sprowadzony do Polski. Powyższe okoliczności wskazują jednoznacznie, że doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodu osobowego, a skarżący uzyskał prawo do rozporządzania pojazdem jako jego właściciel.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje też podstaw do przyjęcia, że skarżący skutecznie odstąpił od zawartej w dniu 7 września 2012 r. umowy sprzedaży. Zarówno z zeznań I. A., jak i z wystawionego przez niego rachunku z dnia 23 listopada 2012 r. wynika, że w tym dniu doszło do zawarcia kolejnej umowy sprzedaży zawartej pomiędzy J. J. (sprzedającym), a właścicielem firmy A. Zupełnie niezrozumiałe i nie mające żadnego poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym są twierdzenia strony, że nabycie samochodu było uzależnione od przywrócenia samochodowi stanu pierwotnego. Podatnik potwierdził, że zna dokładnie stan pojazdu i zgodził się na wyłączenie możliwości rezygnacji (odstąpienia) z umowy sprzedaży. Nie ma więc żadnych podstaw do twierdzenia, że przeniesienie własności samochodu zostało uzależnione od przywrócenia samochodowi stanu pierwotnego.
Podatnik nie wskazał też na żadne okoliczności, które w świetle umowy sprzedaży potwierdzonej rachunkiem nr [...] z dnia 7 września 2012 r. mogły uzasadniać ocenę, że skarżący odstąpił od zawartej umowy. Strony wyeliminowały możliwość rezygnacji z zawartej umowy. Odstąpienie od umowy wzajemnej również w świetle przepisów kodeksu cywilnego jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach (zob. art. 491, art. 493, art. 495 k.c.), a żaden z takich przypadków nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
Organy podatkowe, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania oceniły, że w dniu 7 września 2012 r. doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu marki BMW 520D przez podatnika, a po upływie ponad 2 miesięcy samochód ten został sprzedany przez stronę firmie A. W konsekwencji bezzasadne są podnoszone w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Zaskarżona decyzja podlega jednak uchyleniu, aczkolwiek nie z przyczyn podnoszonych przez podatnika. Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "O.p.") decyzja zawiera rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie nazywane też osnową decyzji powinno być jednoznaczne, jasne i pełne. Warunkuje to bowiem prawidłowe wykonanie decyzji. Z rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej musi wyraźnie wynikać, jakie obowiązki zostały nałożone na stronę. Wymogom tym nie odpowiada osnowa decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją. W szczególności organ I instancji nie wskazał jednoznacznie wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług. Zobowiązanie to wiąże się z jedną czynnością - wewnątrzwspólnotowym nabyciem towaru i powinno być określone jednoznacznie – w jednej wysokości. W chwili wydawania decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. znana był podstawa opodatkowania (decyzja o zwrocie podatku akcyzowego została doręczona stronie w dniu 4 stycznia 2013 r.) i nie było przeszkód, aby jednoznacznie określić wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy nie dostrzegł naruszenia przepisu art. 210 § 1 pkt 5 O.p. przez organ I instancji utrzymując w mocy jego decyzję.
Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 206 powołanej wyżej ustawy biorąc pod uwagę, że podstawy uchylenia decyzji nie stanowiły zarzuty podniesione w skardze, a zaskarżona decyzja wymaga korekty jedynie w niewielkim zakresie.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło