I SA/Łd 953/16

Dnia 14 lutego 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – K. S. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 rok. W odpowiedzi na ponownie skierowane do skarżącego wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w wysokości 500 zł, w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2016 roku, sygn. akt II FZ 887/16, oddalającym jego zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 października 2016 roku wzywające do uiszczenia tego wpisu, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną K. i 20-letnim synem M.. Nie posiada żadnego majątku. Jego żona natomiast jest właścicielką nieruchomości o pow. 2.600 m2, na której posadowiony jest dom o pow. 280 m2 w stanie surowym "w kredycie hipotecznym o wysokości 300.000 zł, do spłaty jest 170.000 zł". Do niej należy także pojazd marki volkswagen passat (2005 rok) o wartości szacunkowej ok. 25.000 zł. Jednocześnie skarżący oświadczył, że osiąga miesięczny dochód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 2.000 netto, a jego żona z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.500 zł netto. Podkreślił przy tym, że do zobowiązań rodziny należy: kredyt hipoteczny o racie miesięcznej wynoszącej 1.400 zł, spłaca go żona, a także kredyt o racie wynoszącej miesięcznie 2.400 zł, który spłacają wspólnie. Wydatki związane z opłatami stanowią miesięcznie kwotę 600 zł. Pozostała kwota dochodu jest przeznaczana na zakup żywności, ubrań i kosmetyków. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił ponadto, że spółka cywilna, którą prowadzi z bratem, jest zadłużona. Wszczęto liczne postępowania egzekucyjne. Skarżący wskazał przy tym, że spółka ma zaciągnięte zobowiązania kredytowe w bankach. Obaj z bratem nie są w stanie spłacać regularnie swoich zobowiązań. Ponadto skarżący dodał, że pomaga żonie w spłacie kredytu hipotecznego na dom. Od 1998 roku ma zawartą z żoną umowę o rozdzielności majątkowej. Na ich utrzymaniu pozostaje studiujący syn. Do wniosku skarżący załączył dokumenty przedstawiające informację o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej oraz zaświadczenia z banku dotyczące kwoty zadłużenia kredytowego. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2016 roku wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę oraz pełnoletniego syna rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, przedstawienia deklaracji podatkowych potwierdzających kwotę osiąganego dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nadesłania dokumentów potwierdzających kwoty zaciągniętych kredytów wraz ze wskazaniem celu, na który zostały zaciągnięte oraz udokumentowania kwoty miesięcznych wydatków przeznaczanych na opłaty eksploatacyjne i inne opłaty - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 stycznia 2017 roku. W zakreślonym terminie, który upływał w dniu 6 lutego 2017 roku, skarżący nie nadesłał wymaganych przez referendarza sądowego dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. Nie wyjaśnił także przyczyny braku możliwości nadesłania tych dokumentów. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną K. i 20-letnim synem M.. Nie posiada żadnego majątku. Jego żona natomiast jest właścicielką nieruchomości o pow. 2.600 m2, na której posadowiony jest dom o pow. 280 m2 w stanie surowym "w kredycie hipotecznym o wysokości 300.000 zł, do spłaty jest 170.000 zł". Do niej należy także pojazd marki volkswagen passat (2005 rok) o wartości szacunkowej ok. 25.000 zł. Jednocześnie wynikało z niego, że skarżący osiąga miesięczny dochód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 2.000 netto, a jego żona z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.500 zł netto. Do zobowiązań rodziny należy: kredyt hipoteczny o racie miesięcznej wynoszącej 1.400 zł, spłacany przez żonę skarżącego, a także kredyt o racie wynoszącej miesięcznie 2.400 zł, który małżonkowie spłacają wspólnie. Wydatki związane z opłatami stanowią miesięcznie kwotę 600 zł. Pozostała kwota dochodu jest przeznaczana na zakup żywności, ubrań i kosmetyków. Ponadto spółka cywilna, którą skarżący prowadzi z bratem, jest zadłużona. Wszczęto liczne postępowania egzekucyjne. Z uwagi na ten fakt zasadne było zatem wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jego realnych możliwości płatniczych, w tym do nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę oraz pełnoletniego syna rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, przedstawienia deklaracji podatkowych potwierdzających kwotę osiąganego dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nadesłania dokumentów potwierdzających kwoty zaciągniętych kredytów wraz ze wskazaniem celu, na który zostały zaciągnięte oraz udokumentowania kwoty miesięcznych wydatków przeznaczanych na opłaty eksploatacyjne i inne opłaty. Niewątpliwie wymagane dokumenty pozwoliłyby – wobec wykazanej kwoty dochodu małżonków – jednoznacznie zweryfikować twierdzenia skarżącego w kwestii niezbędności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę realnych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.