I SA/Łd 96/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Z. Kmieciak (spr.), Sędziowie del. A. Świderska, P. Kiss, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za sierpień 2000 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 2715 (dwa tysiące siedemset piętnaście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy w Z. postanowił odmówić A.K. stwierdzenia nadpłaty powstałej w podatku od towarów i usług za m-c sierpień 2000r. w kwocie 14.279 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, iż w związku z nabyciem samochodu marki Honda HRV, zarejestrowanego jako uniwersalny samochód ciężarowy, w dniu 11 czerwca 2002r. podatniczka złożyła do Urzędu Skarbowego w Z. wniosek o stwierdzenie nadpłaty powstałej w podatku od towarów i usług za m-c sierpień 2000r. w kwocie 14.278,95 zł. Korektą deklaracji podatkowej VAT-7, złożoną w dniu 8 lipca 2002r. za m-c sierpień 2000r. podatniczka zaliczyła zakupiony samochód do środków trwałych i wykazała powstałą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Zwrot powstałej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nastąpił w dniu 12 października 2000r. Następnie w dniu 25 października 2000r. podatniczka dobrowolnie dokonała korekty złożonej deklaracji podatkowej VAT-7 rezygnując jednocześnie z prawa do odliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, z powodu braku dokumentów potwierdzających zaklasyfikowanie zakupionego samochodu jako samochodu ciężarowego. Wobec rezygnacji z przysługującego uprawnienia i dokonanej przez podatniczkę wpłaty zwróconej przez organ podatkowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, nie istniały podstawy prawne do uwzględnienia złożonej uprzednio korekty deklaracji podatkowej VAT-7 za m-c sierpień 2000r. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wnosząc o jej uchylenie, podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 72 § 1 pkt 1, art. 79 § 2 pkt 1 lit. b § 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Podniosła, iż zwrot na rzecz organu podatkowego kwoty nadwyżki w podatku naliczonym nad należnym, nie nastąpił dobrowolnie, spowodowany był wszczętym dochodzeniem i interwencją funkcjonariuszy Policji. Wskazała, iż wobec braku podstawy prawnej, na podstawie której dokonany został zwrot powstałej nadpłaty zastosowanie znajdą przepisy art. 72-80 Ordynacji podatkowej, a nie przepis art. 19 ust. 3b ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Decyzją z dnia [...] Nr [...] Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podtrzymano stanowisko Urzędu Skarbowego dodatkowo podnosząc, iż podatnicy rozliczający się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w formie deklaracji podatkowej VAT-7 podlegają przepisom szczególnym – ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Mając na uwadze treść art. 19 ust. 3b w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 marca 2002r. i ust. 3c powołanej ustawy zaakcentowano, iż brak jest przesłanek uzasadniających uwzględnienie roszczenia podatniczki o stwierdzenie nadpłaty powstałej w podatku od towarów i usług za m-c sierpień 2000r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, dodatkowo podnosząc zarzut naruszenia art. 79 § 2a i art. 80 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ponadto wskazała, że organ podatkowy stosując przepis art. 19 ust. 3b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 marca 2002r. rażąco naruszył zasadę "lex retro non agit" i wydał decyzję opartą na nieobowiązującym jeszcze wówczas przepisie prawa. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Jak wynika z analizy uzasadnień zakwestionowanych decyzji, jak też odpowiedzi na skargę, załatwiając odmownie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za sierpień 2000 r. w związku z korektą deklaracji VAT-7 za ten miesiąc, kierowano się uregulowaniem z art. 19 ust. 3b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w brzmieniu obowiązującym od 26 marca 2002 r. W uzasadnieniu decyzji Urzędu Skarbowego w Z. zaznaczono, że korekta wspomnianej wcześniej deklaracji VAT-7 wpłynęła do Urzędu 8 lipca 2002 r., wobec czego "mają do niej zastosowanie przepisy obowiązujące w tej dacie". Oznacza to, że nie mogą być stosowane korzystniejsze dla wnioskodawczyni przepisy w brzmieniu już nie obowiązującym (s. 2 uzasadnienia). Argumentację tą rozwinięto w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji, zauważając m. in., że "przy ocenie zasadności sporządzenia tej korekty mają zastosowanie przepisy ustawy o VAT obowiązujące w dacie wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty (12.06.2002 r.) – s. 3 uzasadnienia. Odnosząc się do tego stanowiska i konfrontując je z zarzutami pełnomocnika strony skarżącej, powołującemu się na naruszenie konstytucyjnej zasady lex retro nn agit wypada podkreślić, iż zgodnie z utrwalonym poglądem Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, w razie wątpliwości co do czasu obowiązywania ustawy (normy prawnej) trzeba przyjąć prospektywne działanie prawa (przepisy prawa normują przyszłość a nie przeszłość). Wypowiadając się w tej materii, Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 28 maja 1986 r., U 1/86 (OTK 1986 nr 1, poz. 2) sformułował tezę, iż zasada niedziałania prawa wstecz jako dyrektywa postępowania skierowana pod adresem organów stanowiących prawo polega na tym, że nie należy stanowić norm prawnych, które nakazywałyby stosować nowo ustanowione normy prawne do zdarzeń (rozumianych sensu largo), które miały miejsce przed wejściem w życie nowo ustanowionych norm prawnych i z którymi prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych tymi normami przewidzianych. W przypadku, gdy ustawodawca nakazuje kwalifikować według norm nowych zdarzenia zaistniałe przed wejściem tych norm w życie, wówczas mamy do czynienia – jak przyznał trybunał – z ustanowieniem norm z mocą wsteczną )z nadaniem określonym normom mocy wstecznej). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, tak pojmowanym zdarzeniem było nabycie samochodu w sierpniu 2000 r. dające podstawę do odliczenia podatku VAT. Skoro nastąpiło ono pod rządami korzystniejszych dla podatniczki przepisów prawa, to w sytuacji dokonania korekty deklaracji VAT (uzasadnionej okolicznościami przedstawionymi wyczerpująco we wniosku podatniczki i potwierdzonymi w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego i w skardze do Sądu), należało je uwzględnić wydając decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Problem w tym, że korekta deklaracji VAT nie jest c z y n n o ś c i ą o d e r w a n ą, lecz pozostaje w związku ze złożeniem deklaracji (nie ma samoistnego bytu prawnego). Nie sposób twierdzić, że obowiązujący dopiero od 26 marca 2002 r. przepis art. 19 ust. 3b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym odnosi się do zaistniałych przed tą datą zdarzeń (skutki jego obowiązywania obejmują okres poprzedzający wejście owego przepisu w życie). Konstatacji tej nie podważa bynajmniej ustanowienie krótkiego, 14-dniowego okresu vacatio legis dla ustawy nowelizującej ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 79 § 2a i art. 80 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy.-