I SA/Łd 960/03

Sygn. akt I SA/Łd 880/03, I SA/Łd 959-960/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA, J. Brolik, Sędziowie NSA, P. Janicki (spr.), A. Świderska, Protokolant A. Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 r. ze skargi M. B. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...], [...], [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999, 2000, 2001 oddala skargę Sygn akt I SA/Łd 959-960 I SA/Łd 880/03 UZASADNIENIE Decyzjami z dnia [...] Pierwszy Urząd Skarbowy Ł. odmówił p. M. B. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999, 2000, 2001. Organ podatkowy ustalił, że podatniczka złożyła zeznania podatkowe za poszczególne lata odpowiednio: za rok 1999 w dniu 28 kwietnia 2000 r, za rok 2000 w dniu 19 lutego 2001 r., za rok 2001 w dniu 7 marca 2002 roku, wybierając indywidualny sposób opodatkowania. W dniu 5 grudnia 2002r. p. B. złożyła korektę powyższych zeznań, wybierając sposób opodatkowania przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, natomiast w dniu 20 grudnia 2002 złożyła wniosek w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za lata 1999, 2000, 2001. Organ podatkowy uznał, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tekst jednolity Dz. U z 2000r. nr 14 poz. 176) , gdyż przepis ten daje możliwość ustalenia podatku dla osób samotnie wychowujących dzieci na ich wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, zaś podatniczka nie złożyła takiego wniosku w terminach określonych przepisami prawa tj. do dnia 30 kwietnia. Termin, do którego można składać roczne zeznania podatkowe ( 30 kwietnia) jest terminem prawa materialnego i jest nieprzekraczalny, zatem wniosek złożony po nim jest pozbawiony podstawy prawnej. Podatek za lata 1999, 2000 i 2001 został ustalony prawidłowo i jest podatkiem należnym, w sprawach nie występują nadpłaty, o których mowa w art. 72 § l pkt. l ustawy Ordynacja podatkowa rozumiane jako kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W odwołaniu od powyższych decyzji skarżąca wniosła o ponowne, wnikliwe rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że gdyby złożyła zeznania podatkowe jako osoba samotnie wychowująca dzieci a toczące się postępowanie rozwodowe nie zakończyło się orzeczeniem rozwodu, to miałaby obowiązek złożenia korekty zeznania i zapłacenia różnicy podatku wraz z odsetkami. Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzje organu I instancji. Wskazała, że zasada wspólnego opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci ma charakter preferencyjny , przez co zależna jest od woli zainteresowanego podatnika, który może skorzystać z tej możliwości na zasadzie dobrowolności. Nie skorzystanie przez podatnika z tego przywileju w określonym ustawą terminie oznacza, że nie wyraził on chęci rozliczenia swoich dochodów w ten sposób. Zdaniem organu odwoławczego w sprawach nie wystąpiły nadpłaty, gdyż nadpłata powstaje z chwilą złożenia zeznania rocznego, a wówczas skarżąca deklarowała chęć rozliczenia swoich dochodów na zasadach ogólnych. W odwołaniu od powyższej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skarżąca wniosła o stwierdzenie nadpłaty za lata 1999, 2000, 2001 w rozliczeniach podatku dochodowego od osób fizycznych oraz o zwrot nadpłaconych kwot wraz z odsetkami. Podniosła, że korekty zeznania można dokonać w ciągu 5 lat, oraz że zeznania podatkowe za lata 1999, 2000, 2001 składała w czasie toczącego się postępowania rozwodowego, nie mogła zatem skorzystać z ulgi przysługującej osobom samotnie wychowującym dzieci. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, póz. 1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Swoje żądanie przedstawiane w pismach składanych w toku postępowania podatkowego jak i w skardze do sądu administracyjnego skarżąca opiera na twierdzeniu, iż w latach podatkowych objętych skargą doszło do zaistnienia nadpłaty. Tymczasem zgodnie z art. 72 § l ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w wymienionym okresie za nadpłatę uważa się: 1) kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, 2) kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej, 3) świadczenie płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § l, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. W stanie faktycznym istniejącym w rozpoznanej sprawie rozważenia wymaga możliwość wystąpienia nadpłaty, o której mowa w pkt l cytowanego przepisu. Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, stwierdzenia czego domaga się skarżąca. Świadczenie jest nadpłacone, gdy podatnik jest zobowiązany do świadczenia z tytułu określonego podatku, lecz kwota faktycznie uiszczona jest wyższa od kwoty należnej. Natomiast świadczenie jest uiszczone nienależnie, gdy podatnik dokonuje zapłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo że nie jest do tego zobowiązany. W rozpoznawanej sprawie podatek za każdy rok podatkowy został zapłacony należnie tzn. zgodnie z powstałym zobowiązaniem podatkowym w podatku dochodowym, a kwota zapłacona z tego tytułu nie była wyższa od należnej. W tej sytuacji zważyć należy, że pogląd skarżącej, w myśl którego istnieje możliwość wstecznego opodatkowania osoby samotnie wychowującej dziecko pomimo upływu terminu do złożenia zeznania rocznego za poszczególne lata podatkowe - mimo wyraźnej regulacji szczególnej zawartej w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - należy uznać za pozbawiony jakiejkolwiek podstawy prawnej, tym samym za oczywiście chybiony. W przypadkach, gdy ustawodawca zamierzał w odniesieniu do określonych przychodów wprowadzić wyłączenia lub ulgi dał temu normatywny wyraz. Możliwość odmiennego (uprzywilejowanego) opodatkowania osoby samotnie wychowującej dziecko została, między innymi, uzależniona od złożenia przez tę osobę wniosku w zeznaniu rocznym w ustawowo określonym terminie. Termin ten jest terminem prawa materialnego, co oznacza między innymi, że nie jest przywracalny, co z kolei oznacza, że po jego upływie podatnik traci prawo do możliwości skorzystania z ulgi. Jedynie na marginesie wypada w tym miejscu podnieść, że odpowiedzialność z tytułu prawa podatkowego ma charakter obiektywny tj. niezależny od woli, zamiarów i intencji osoby zobowiązanej (podatnika). Nie można, zatem skutecznie powoływać się w toku postępowania podatkowego dotyczącego wymiaru podatku na racje słusznościowe czy społeczne. W tej sytuacji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270) należało orzec jak w sentencji.