I SA/Łd 97/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-09-08

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Gminna Spółdzielnia A. w K., która uzyskała częściowe prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w postępowaniu przed WSA, może uzyskać ponowne częściowe prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, mimo że jej sytuacja finansowa nie uległa zasadniczej poprawie, a poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy było prawomocne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne przyznanie częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest uzasadnione, pomimo prawomocności poprzedniego postanowienia, jeśli nastąpiło pogorszenie sytuacji finansowej strony, które uzasadnia częściową partycypację w kosztach postępowania. Sąd powołał się na art. 165 p.p.s.a. i orzecznictwo NSA wskazujące, że ponowne rozpoznanie wniosku jest dopuszczalne w przypadku istotnej zmiany okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
Gminna Spółdzielnia A. w K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. WSA w Łodzi oddalił skargę. Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną i ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy. Wcześniej uzyskała częściowe prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. Spółdzielnia wykazała znaczną utratę nieruchomości w wyniku postępowań egzekucyjnych, brak środków na rachunkach bankowych i stratę z działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Gminnej Spółdzielni A. w K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł i oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 września 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminnej Spółdzielni A. w K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Gminnej Spółdzielni A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za okres od listopada 2013r do maja 2016 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać Gminnej Spółdzielni A. w K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 2 stycznia 2017 roku Gminna Spółdzielnia A. w K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. [...] roku odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za okres od listopada 2013r do maja 2016 roku. Postanowieniem z 7 marca 2017 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej spółdzielni prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł i oddalił jego wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wobec spółdzielni prowadzone jest postępowania egzekucyjne w związku z zaległościami podatkowymi na kwotę 350.000 zł. W jego wyniku strona utraciła większość posiadanych nieruchomości. Nieruchomość wciąż znajdująca się w jej posiadaniu zabudowana pawilonem handlowym o wartości 49.279 zł jest także zajęta w toku postępowania egzekucyjnego podobnie jak czynsz najmu z niej uzyskiwany. Spółdzielnia nie posiada środków na rachunkach bankowych ani w kasie. W 2015 roku poniosła stratę z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 103.022 zł. W okresie od stycznia do sierpnia 2016 roku jej obroty wyniosły 6.000 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość należnego wpisu od skargi (500 zł) oraz fakt, że jego nieuiszczenie w krótkim terminie 7 dni rodzi dla strony negatywne konsekwencje w postaci odrzucenia skargi stosownie treść art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca spółdzielnia wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł. Spółdzielnia w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazała na podjęcie działań naprawczych w celu poprawy swojej sytuacji finansowej oraz pokrywa koszty pełnomocnika z wyboru, powyższe wskazuje, że skarżąca posiada środki na częściową partycypację w kosztach procesu . Wyrokiem z 10 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółdzielni na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku. W dniu 26 lipca 2017 roku skarżąca wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej zwróciła się ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z zawartego na formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach, oraz dołączonych do niego dokumentów i akt sprawy wynika, że Gminna Spółdzielnia A. w K. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie najmu powierzchni użytkowej. W wyniku prowadzonych przeciw spółdzielni postępowań egzekucyjnych strona utraciła większość posiadanych nieruchomości. Uzyskany w ubiegłym roku dochód w wysokości 167.044 zł także pochodził ze sprzedaży nieruchomości przez komornika i w całości został przeznaczony do podziału pomiędzy wierzycieli spółdzielni. Skarżąca nie uzyskuje także środków z czynszu najmu lokalu znajdującego się w należącej do niej nieruchomości ponieważ najemca uiszcza jedynie czynsz na rzecz komornika sądowego. Spółdzielnia nie posiada środków na rachunkach bankowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1369) - dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie prawnej następuje, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 7 marca 2017 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł i oddalił wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych argumentując, że wnioskodawczyni wskazała na podjęcie działań naprawczych w celu poprawy swojej sytuacji finansowej oraz pokrywa koszty pełnomocnika z wyboru, co wskazuje, że posiada środki na częściową partycypację w kosztach procesu Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżąca wskazał, że nie powiodły się próby naprawy sytuacji finansowej spółdzielni. W dalszym ciągu, mimo sprzedaży kolejnej zajętej nieruchomości i podziału sumy uzyskanej z egzekucji pomiędzy wierzycieli, toczy się postępowania egzekucyjne wobec skarżącej w jego wyniku cały czynsz najmu przez najemcę płacony jest komornikowi. Informacje zawarte w obecnym wniosku o prawo pomocy oraz dołączone do niego dokumenty wskazują na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawczyni, która uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł. Odmowa całkowitego zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej podyktowana jest faktem, że w dalszym ciągu prowadzi działalność co uzasadnia jej częściową partycypację w kosztach zainicjowanego procesu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło