I SA/Łd 975/14
WyrokWSA w Łodzi2014-12-08
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Teresa Porczyńska, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego może przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, powołując się na konieczność weryfikacji transakcji z zagranicznymi kontrahentami w ramach kontroli podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest uzasadnione, gdy organ podatkowy prowadzi weryfikację zasadności zwrotu w ramach kontroli podatkowej, w tym poprzez wystąpienie o informacje do zagranicznych organów podatkowych. Brak odpowiedzi od zagranicznych organów podatkowych w przewidywanym terminie nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia postanowienia o przedłużeniu terminu, jeśli organ wykazał potrzebę takiej weryfikacji.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 250.000 zł wykazanej w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2013 r. Organ podatkowy uzasadnił przedłużenie koniecznością weryfikacji transakcji z zagranicznymi kontrahentami w ramach kontroli podatkowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, poprzez niezasadne przedłużenie terminu zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: starszy specjalista Izabela Ścieszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 roku sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wskazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za wrzesień 2013 r. oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. przedłużył do 3 listopada 2014 r. termin dokonania M. S. zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wg deklaracji VAT 7 za miesiąc wrzesień 2013 r. na rachunek bankowy w kwocie 250.000 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 22 października 2013 roku wpłynęła deklaracja VAT-7 za miesiąc wrzesień 2013 r., w której podatniczka wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym jako kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. w dniu 14 lutego 2014 r. wszczął wobec M. S. kontrolę podatkową w zakresie zwrotu bezpośredniego w podatku VAT za okres 1 kwietnia 2013 r. - 31 grudnia 2013 r.
W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. — Ś. postanowił przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 250.000,00 zł wykazanej w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2013 r., do dnia 5 maja 2014 r.
W opinii organu podatkowego, wobec braku odpowiedzi na wnioski skierowane do innych organów podatkowych brak jest możliwości dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie wykazanej w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2013 r. w terminie wskazanym w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu bezpośredniego z dnia [...].
Mając na uwadze powyższe organ uznał, że została wypełniona dyspozycja art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT", zgodnie z którym jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, Naczelnik Urzędu Skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej.
Po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, M. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie z dnia [...], domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji niezasadne przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 250.000,00 zł wykazanej w deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc 09/2013, w sytuacji niewykazania przez organ, że w sprawie istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do prawidłowości rozliczenia VAT dokonanego przez skarżącą,
b) art. 86 ust. 1 i art. 99 ust. 12 ustawy o VAT poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji naruszenie zasady proporcjonalności i neutralności, które doprowadziło do naruszenia prawa skarżącej do odliczenia podatku naliczonego;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 120, art. 121 i art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w drodze przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, pomimo braku wskazania, że w sprawie zachodziła konieczność dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, będącego wynikiem prowadzenia postępowania z naruszeniem podstawowych zasad procedury podatkowej, tj. odpowiednio zasady: działania organu na podstawie przepisów prawa, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa oraz wyjaśnienia przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy;
b) art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 i art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji niesprostanie wymogom prawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, co wymagało precyzyjnego wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 ustawy o VAT zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z kolei art. 87 ust. 2a ustawy o VAT stanowi, że w przypadku wydłużenia terminu na podstawie ust. 2 zdanie drugie, urząd skarbowy na wniosek podatnika dokonuje zwrotu różnicy podatku w terminie wymienionym w ust. 2 zdanie pierwsze, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu podatku. Jeżeli wniosek wraz z zabezpieczeniem został złożony na 13 dni przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, lub później, zwrotu dokonuje się w terminie 14 dni od dnia złożenia tego zabezpieczenia.
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca złożyła wniosek o zwrot różnicy podatku na warunkach i w terminie wynikającym z art. 87 ust. 2a oraz ust. 4a-f ustawy o VAT, tj. po złożeniu zabezpieczenia majątkowego w przewidzianych formach.
Organ podatkowy może weryfikować zasadność zwrotu w różnych formach. W związku z tym postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu może zostać wydane odpowiednio w toku czynności sprawdzających, w toku postępowania kontrolnego, postępowania podatkowego bądź kontroli podatkowej. Jeśli tego rodzaju postępowanie zostanie wdrożone, wówczas termin zwrotu nadwyżki podatku jest przedłużany do czasu zakończenia tego postępowania.
W omawianej sprawie zasadność zwrotu była weryfikowana w ramach kontroli podatkowej, wszczętej wobec skarżącej w dniu 14 lutego 2014 r. w sprawie określenia prawidłowości rozliczenia z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 1 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.
Z dokumentów nadesłanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. wynika, że organ wystąpił do niemieckiej administracji podatkowej o sprawdzenie kontrahentów skarżącej pod kątem transakcji zawartych ze skarżącą m. in. w 3 kwartale 2013 r. Wniosek ten został wysłany w dniu 16 grudnia 2013 r., co wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z 10 stycznia 2014 r., załączonego do akt spraw I SA/Łd 666/14 i 667/14, dotyczących przedłużenia skarżącej terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wcześniejsze okresy.
Pisma te potwierdzają zatem fakt prowadzenia czynności ustalających stan faktyczny. W aktach sprawy natomiast znajduje się pismo nadesłane przez Biuro Wymiany Informacji Podatkowych, przekazujące informację otrzymaną od niemieckiej administracji podatkowej, że nie jest w stanie udzielić odpowiedzi na wniosek o wymianę informacji w terminie 3 miesięcy. Przewidywany termin udzielenia odpowiedzi 30 października 2014 r. Wprawdzie było to już drugie pismo analogicznej treści (poprzednie wskazywało przewidywany termin udzielenia odpowiedzi na dzień 31 lipca 2014 r.), jednak zaistnienie takiej okoliczności nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Na wezwanie Sądu organ załączył również inne dokumenty, w tym wiele pism skierowanych do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.. Są to m. in. pisma:
- z 18 października 2013 r. zawierające wniosek o przeprowadzenie kontroli podatkowej w Firmie Handlowej "A" w T. w zakresie transakcji udokumentowanych dwoma fakturami z [...] marca 2013 r.,
- z [...] października 2013 r. o przesłuchanie w charakterze świadka T. D. w związku z wystawieniem w.w. faktur,
- z [...] grudnia 2013 r. zawierające wniosek o przeprowadzenie kontroli podatkowej w Firmie Handlowo-Usługowej "B" w T. w zakresie transakcji udokumentowanej fakturą z [...] marca 2013 r.,
- z [...] marca 2014 r. zawierające wniosek o przeprowadzenie kontroli podatkowej w firmie "C" w T. w zakresie transakcji udokumentowanej fakturą z [...] grudnia 2013 r.
Wymienione pisma nie dotyczą okresu objętego przedmiotem niniejszej sprawy, zatem nie mają wpływu na jej wynik.
Organ załączył również dwa inne pisma skierowane do tego samego organu (z [...] i [...] marca 2014 r.) zawierające wnioski o przeprowadzenie kontroli podatkowej w Firmie Handlowo-Usługowej "B" oraz w Firmie Handlowej "A" w zakresie transakcji zawartych ze skarżącą w okresie od kwietnia do grudnia 2013 r. Z pism tych nie wynika jednak czy faktury wystawione przez te podmioty dotyczyły ściśle badanego okresu, tj. września 2013 r. Nie ma również żadnej odpowiedzi ze strony Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają zatem omawiane wyżej wystąpienia do niemieckiej administracji podatkowej o sprawdzenie kontrahentów skarżącej pod kątem transakcji zawartych ze skarżącą m. in. w 3 kwartale 2013 r.
Rację ma skarżąca, że zaskarżone postanowienie jest bardzo lakoniczne, co jednak nie pozbawia go waloru legalności. Zawiera ono bowiem argumentację zmierzającą do wykazania, że bez uzyskania odpowiedzi od władz podatkowych właściwych dla kontrahentów podatniczki, niemożliwe jest zbadanie zasadności zwrotu VAT w rozumieniu art. 87 ust. 2 ustawy podatkowej. Wskazanie na wystąpienie do administracji podatkowej obcego państwa jest wystarczające dla potrzeb rozstrzygnięcia.
W tej sytuacji przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za miesiąc wrzesień 2013 r., należy uznać za uprawnienie organu podatkowego uzasadnione okolicznościami sprawy.
Natomiast w przypadku gdy przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu podatku, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty (cytowany wyżej art. 87 ust. 2 zd. 3 ustawy o VAT). Odsetki przysługują wówczas, gdy zwrot jest zasadny. Stąd też będą one przysługiwać w każdym przypadku, gdy podatnik otrzymuje zwrot nadwyżki podatku z urzędu skarbowego, nawet jeśli w wyniku postępowania kontrolnego wysokość nadwyżki podlegającej zwrotowi jest obniżana. Przepis stanowi bowiem, że odsetki przysługują w razie zasadności zwrotu, a nie w razie zasadności zwrotu w żądanej wysokości. Zasadny ma być zatem sam zwrot, a nie jego wysokość. Oczywiście podstawą naliczania odsetek w tym przypadku będzie kwota faktycznie zwracana, a nie kwota żądana przez podatnika.
W piśmie procesowym z 24 listopada 2014 r. skarżąca podniosła również zarzuty dotyczące pierwszego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku za badany okres rozliczeniowy, dokonanego postanowieniem z [...]. Należy zauważyć jednak, że postanowienie to stanowiło odrębny przedmiot zaskarżenia i nie może być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
dc.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło