I SA/Łd 986/16

Dnia 5 czerwca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku Nr [...], UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok oraz wysokości odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 roku p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Postanowieniem z 23 października 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił Ł. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą wnioskodawcy zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok oraz wysokość odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 roku. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 lutego 2017 roku. W uzasadnieniu wskazano, że w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie udzielił, żadnych informacji dotyczących posiadanych na utrzymanie dochodów, oświadczył, że nie osiąga żadnego dochodu, spłaca kredyt w A. w wysokości 2.500 zł i ponosi opłaty z tytułu leasingu w kwocie 900 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego zamierające do ustalenia rzeczywistych dochodów skarżącego oraz wysokości ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci, mieszka w lokalu należącym do brata, za jego zgodą nie ponosząc dodatkowych kosztów z tego tytułu z uwagi na trudną sytuację materialną. Skarżący nie osiąga dochodów (strata). Zobowiązania z tytułu leasingu i kredytu są pokrywane z kredytu w A. w kwocie 50.000 zł Ponadto oświadczył, że posiada zobowiązania z tytułu należności publicznoprawnych i komercyjnych w związku z prowadzoną działalności gospodarczą, a ponadto toczy się wobec niego równolegle kilkanaście postępowań egzekucyjnych, podatkowych i sądowoadministracyjnych, a z uwagi na ich ilość nie jest w stanie oszacować kwoty zadłużenia. Skarżący nie udzielił żadnych informacji dotyczących sytuacji majątkowej i dochodów małżonki. Jak wynika z wyciągów z rachunku bankowego nadesłanych przez stronę w okresie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, tj. 9.12.2016r. dokonano wpłaty gotówkowej we wpłatomacie w wysokości 4.000 zł oraz przelewu 14.12.2016r. w wysokości 1.900 zł tytułem zasilenia konta. Z akt niniejszej sprawy wynika (deklaracja VAT-7), iż w czerwcu 2016r. skarżący dokonał sprzedaży towarów i usług za kwotę 37.000 zł, zaś w lipcu i wrześniu 2016r. za kwoty po 2.000 zł, natomiast w sierpniu nie odnotował sprzedaży. W tym okresie zakupy towarów i usług przez wnioskodawcę oscylowały w granicach od 2.078 zł do 5.314 zł miesięcznie. Dane te znajdują odzwierciedlenie także w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, z której wynika, że od początku 2016 roku do końca września 2016 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawca uzyskał przychód w wysokości 85.250 zł. i poniósł koszty w wysokości 55.930 zł. Zdaniem Sądu wbrew stanowisku strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy działalność gospodarcza strony daje możliwość partycypacji w kosztach postępowania zainicjowanego przed sądem. Skarżący pomimo kłopotów finansowych kontynuuje prowadzenie działalności gospodarczej, która do września 2016r. przyniosła jednak zysk, podobnie jak w 2014r., kiedy był on znacznie większy. Powyższe w ocenie sądu przeczy twierdzeniom strony o braku jakichkolwiek środków, z których mógłby zostać pokryty wpis sądowy w niniejszej sprawie. Nadto postawa podatnika uchylającego się od kompleksowego przedstawienia zarówno swojej sytuacji materialnej (w tym ponoszonych wydatków niezbędnych do utrzymania wraz z podaniem rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich pokryciu oraz ze wskazaniem źródła ich pochodzenia), jak również sytuacji majątkowej żony powoduje, że brak jest praktycznie możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie jego sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanych na wezwane referendarza sądowego deklaracji VAT-7 oraz podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2016 rok uzyskał on przychód w wysokości 94.339 zł poniósł koszty w wysokości ok. 71.000 zł, w bieżącym roku za styczeń jego przychód wyniósł 6.671 zł, za luty zaś 1.500 zł koszty za ten okres zamknęły się kwotą 2.872 zł. Mimo wezwanie skarżący nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Oświadczył, że jego żona nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pobiera zasiłku, nie składała deklaracji PIT za 2015 rok. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 23 stycznia 2017 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 28 lutego 2017 roku . Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm. ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca nie wskazał na żadną nową okoliczność świadczącą o pogorszeniu jego sytuacji materialnej, która wpływałaby w sposób zasadniczy na możliwości poniesienia kosztów postępowania przez stronę. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązkiem strony ubiegającej się o pomoc państwa w opłaceniu kosztów sądowych jest rzetelne przedstawienie swojej sytuacji finansowej tym czasem wnioskodawca nie udzielił żadnych informacji o wysokości dochodów posiadanych na utrzymanie, nie udokumentował też w żaden sposób wysokości ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymywania tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i swojej rodziny. Mimo świadomości konsekwencji związanych z nieudzieleniem pełnych informacji dotyczących sytuacji materialnej rodziny skarżącego oraz obowiązku wykazania ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania składając ponowienie wniosek o prawa pomocy skarżący informacji tych ponownie nie udzielił, powyższe uniemożliwia dokonanie rzetelnej oceny sytuacji finansowej rodziny wnioskodawcy w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie czesiowym. Raz jeszcze podkreślić należy, że rzeczą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji życiowej, materialnej, która zrealizuje ustawowe przesłanki przyznania tego prawa. Wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. Badając oświadczenia wnioskodawcy referendarz jest uprawniony do ich oceny pod kątem wiarygodności. Nie jest zatem zobowiązany przyjmować bezkrytycznie wszystkich wyjaśnień strony, lecz może je oceniać przez pryzmat logiki i doświadczenia życiowego. Za niewiarygodne należy uznać oświadczenia skarżącego dotyczące braku ponoszenia jakichkolwiek kosztów utrzymania przez jego czteroosobową rodzinę w związku z brakiem dochodów z jego działalności gospodarczej w sytuacji ponoszenia kosztów rat leasingowych i kredytowych. Wątpliwości te pogłębia także okoliczność nieprzedstawienia przez wnioskodawcę, mimo wystosowanego wezwania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Wbrew twierdzeniom skarżącego prowadzona przez niego działalność gospodarcza przyniosła za rok ubiegły dochód, także skromny dochód z jej tytułu notuje on w bieżącym roku. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku skarżącego i przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Bezsprzecznie kwota obciążających stronę kosztów procesu może być uznana za znaczącą jednak skarżący nie przedstawiając w sposób rzetelny sytuacji majątkowej oraz finansowej swojej rodziny ani wysokości kosztów jej niezbędnego utrzymania uniemożliwił dokonanie prawidłowej oceny swoich możliwość partycypowania w kosztach zainicjowanego postepowania tym samym brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie wnioskowanego prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.