I SA/Łd 987/14
WyrokWSA w Łodzi2014-12-08
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Joanna Tarno, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur dokumentujących zakup materiałów budowlanych i mebli, a także czy zasadnie ustalono niezaewidencjonowany obrót z tytułu prac wykończeniowych i budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur dotyczących zakupu mebli oraz materiałów budowlanych, które w rzeczywistości były przeznaczone dla innych podmiotów lub budów. Natomiast w zakresie robót przy budowie domu jednorodzinnego w A., Sąd uznał ustalenia organów za nieprzekonujące i oparte na niejednoznacznych dowodach, nakazując ponowne postępowanie w tej części. W kwestii prac wykończeniowych w lokalu nr 5, Sąd uznał stanowisko organów za prawidłowe.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. została objęta postępowaniem kontrolnym w zakresie podatku VAT za okres od lutego do października i grudnia 2010 roku. Organy podatkowe zakwestionowały m.in. prawo do odliczenia VAT z faktur za materiały budowlane i meble, zarzucając brak związku z działalnością opodatkowaną Spółki, a także niezaewidencjonowanie części obrotu z tytułu prac wykończeniowych i budowlanych. Spółka nie zgodziła się z ustaleniami organów, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi częściowo uwzględnił skargę Spółki.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej grudnia 2010 r., w pozostałej części oddalono skargę. Określono, że uchylona część decyzji nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1000 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: Asystent Sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A Spółki z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do października 2010 roku i za grudzień 2010 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień i listopad 2010 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej grudnia 2010 r., 2. w pozostałej części oddala skargę; 3. określa, że zaskarżona decyzja w zakresie uchylonym nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 4. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określającą A Spółce z o. o. w S. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do października 2010 roku i za grudzień 2010 roku oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za sierpień i listopad 2010 roku.
Organ odwoławczy wskazał, że Spółka A w 2010 r. dokonywała sprzedaży usług budowlanych w kraju polegających głównie na wykonywaniu posadzek betonowych i żywicznych na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz sprzedaży lokali mieszkalnych w wybudowanym przez Spółkę budynku wielorodzinnym w Ł. przy ul. A nr 18.
W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego organ pierwszej instancji stwierdził, że w rozliczeniu za wymieniony okres podatnik zaniżył zobowiązanie podatkowe w kwocie ogółem 94.748 zł, a za sierpień i listopad 2010 r. zawyżył nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym o łączną kwotę 7.997,00 zł.
Dyrektor UKS ustalił, że w 2010 r. Spółka sprzedała (w "stanie deweloperskim" lub opcji wykończenia "pod klucz") 15 lokali mieszkalnych w wybudowanym przez siebie budynku wielorodzinnym przy ul A 18 w Ł. Jednym z mieszkań sprzedanych w opcji "pod klucz" był lokal, którego nabywcami byli małżonkowie K. i P. K. Cena brutto jaką zapłacili kupujący zgodnie z aktem notarialnym z 8 lutego 2010 r., wyniosła 459.261,50 zł i obejmowała mieszkanie i komórkę lokatorską (netto 423.473,36 zł + 7% VAT) oraz prawo do wyłącznego korzystania z dwóch miejsc parkingowych (netto 5.000,00 zł + 22% VAT). Zdaniem organu Spółka nie zewidencjonowała całości obrotu i podatku VAT należnego z tytułu wykonania dodatkowych prac wykończeniowych w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Za powyższe prace małżonkowie K. ponieśli dodatkowe koszty ponad cenę wynikającą z aktu notarialnego. Ostatecznego rozliczenia ze Spółką za wykonane prace wykończeniowe nabywcy lokalu dokonali jeszcze przed odbiorem mieszkania, które miało miejsce w lutym 2010 r. Z przesłanego przez K. K. kosztorysu za prace dodatkowe, podpisanego przez wiceprezesa Spółki M. O., wynika, że wartość tych prac wynosiła 10.950 zł. Organ pierwszej instancji uznał za wiarygodne zeznanie K. K., a nie dał wiary natomiast wyjaśnieniom złożonym przez M. O. i E. O., według których państwo K. nie zapłacili ww. kwoty, a Spółka jej nie egzekwowała.
Postępowanie kontrolne wykazało również, że Spółka w 2010 r. nie zaewidencjonowała całości obrotu oraz podatku VAT należnego z tytułu wykonywania prac przy budowie domu jednorodzinnego w A. 98, gm. L., gdzie inwestorami byli małżonkowie K. i K. Ł. Spółka na budowie domu wykonywała różne prace budowlane, w związku z którymi wystawiła na rzecz małżeństwa dwie faktury: na kwotę netto 12.400,00 zł + 7% VAT 868,00 zł za roboty ogólnobudowlane w budynku mieszkalnym oraz na kwotę netto 3.500,00 zł + 8% VAT 280,00 zł za roboty budowlane (wykonanie komina w budynku mieszkalnym). Organ pierwszej instancji nie dał wiary wyjaśnieniom strony, że był to jedyny przychód jaki Spółka uzyskała w związku z budową tego domu. Organ uznał, że kwota 150.000,00 zł - jaką według zeznania zapłacił inwestor K. Ł. - odpowiada rzeczywistej wartości robót za budowę stanu surowego otwartego jego domu. Uznając wyjaśnienia Spółki dotyczące jednej z faktur (w wysokości 3.780,00 zł brutto), organ uznał, że niezaewidencjonowana kwota sprzedaży prac przy budowie ww. domu wyniosła 146.220,00 zł (brutto).
W dniu 20 maja 2010 r. Spółka dokonała sprzedaży działki nr [...] położonej w miejscowości J. koło Z. za kwotę 256.000 zł. Nabywcą działki była M. K. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT", Spółka całą transakcję potraktowała jako zwolnioną od podatku, co potwierdza faktura z 20 maja 2010 r. nr [...] na kwotę netto i brutto 256.000 zł. Z aktu notarialnego wynika, że przedmiotowa działka stanowiła grunty rolne i na dzień sprzedaży nie była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jednakże dla działki tej Wójt Gminy Z. wydał decyzję o warunkach zabudowy. W konsekwencji na dzień 20 maja 2010 r. działka ta była terenem przeznaczonym pod zabudowę w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, a przy jej sprzedaży nie przysługiwało Spółce zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 tej ustawy.
Organ zakwestionował również odliczenie podatku naliczonego wykazanego w fakturach dokumentujących zakup różnego rodzaju materiałów budowlanych oraz mebli. Zdaniem organu część faktur zaewidencjonowanych w rejestrach zakupu (35 sztuk) nie wykazuje związku ze sprzedażą opodatkowaną Spółki, zatem nie przysługiwało jej prawo do odliczenia całości lub części podatku naliczonego z nich wynikającego (VAT w kwocie 39.170,81 zł). Przesłuchani w charakterze świadków pracownicy fizyczni Spółki zaprzeczyli, aby przy robotach posadzkarskich stosowano takie materiały jak cegły, bloczki betonowe, klinkier, ytong, silka, bloczki, pustaki. Tymczasem zgodnie z opisami na fakturach, Spółka właśnie taki materiał miała używać w realizowanych pracach, a dodatkowo styropian ścienny, siatki, kleje styropianowe, wełnę mineralną itd.
Organ wskazał ponadto, że większość faktur wystawionych przez B Sp. z o.o., została wskazana przez Spółkę jako związana z pracami realizowanymi dla G w jednostce Wojskowej w S. Tymczasem z pisemnych wyjaśnień spółki Jawo wynika, że całość zakupionego materiału według wystawionych faktur obejmujących m.in. bloczki betonowe, ytong, silkę, cement, została dostarczona transportem B do miejscowości R. ul. B. Przesłuchany dwukrotnie w charakterze świadka P. K. zeznał, że w 2010 r. budował dom jednorodzinny przy ul. B 39 w R., z kolei zebrany materiał dowodowy wskazuje, że miał on w powyższym okresie kontakt ze Spółką.
W rejestrach zakupu podatnik ujął również faktury za wykonanie mebli wystawione przez firmę C – M. K. oraz firmę D A. J . Z materiału dowodowego (przesłuchania niemal wszystkich osób, które w 2010 r. nabyły od Spółki mieszkania) wynika, że tylko dwie osoby potwierdziły fakt, iż w nabytych mieszkaniach Spółka na koszt własny wykonała meble. Nabywcy pozostałych lokali stwierdzili, że meble do swych mieszkań pokrywali ze swoich pieniędzy, a z protokołu przesłuchania M.K. prowadzącego firmę C wynika, że w 2010 r. nie wystawił żadnych faktur na wymienione osoby, a jedynie na Spółkę. Z kolei z zeznań A. J. wynika, że nie wykonywał mebli w recepcji i holu - jak tłumaczy Spółka.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji z dnia [...] r. podzielił wnioski, do jakich doszedł Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł.
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu – w odniesieniu do zakresu prac wykończeniowych w lokalu nr 5 przy ul A 18 w Ł. oraz budowy domu jednorodzinnego w A. Spółka – wskazał m.in., że w przypadku prac wykończeniowych brak jest dokumentów potwierdzających dokonanie płatności w wysokości 10.960 zł na rzecz Spółki za ww. prace przez małżonków K. Organ zauważył, że małżonkowie nabyli lokal jako osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej (na potrzeby mieszkaniowe), zatem trudno czynić zarzut, że byli zobowiązani do przechowywania dokumentów księgowych. Ponadto Spółka nie przedłożyła żadnych innych dowodów, z których wynikałoby, że faktycznie zrezygnowała z dochodzenia ww. kwoty za wykonanie prac dodatkowych.
W ocenie organu odwoławczego trudno znaleźć powód, aby K.K. pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, mogłaby kłamać twierdząc, że zapłaciła dodatkową kwotę pieniędzy za prace przeprowadzone w jej mieszkaniu. Ponadto z tego typu zeznaniem nie łączyłaby się żadna korzyść po stronie K. K., w przeciwieństwie do Spółki, która zmniejszyła swoje zobowiązanie podatkowe.
Odnośnie budowy w A. – zdaniem organu, brak umowy pisemnej zawartej na okoliczność przeprowadzonych prac (co było powszechną praktyką stosowaną przez Spółkę) nie oznacza, że nie zawarto takiej umowy w formie ustnej. Wskazując na zeznania T. S. (pracownika Spółki), organ stwierdził że właściciele budynku rozmawiali głównie z M. O. i E. O. oraz kierownikiem budowy J.B., zatem musieli się znać. Ponadto żaden z przesłuchiwanych pracowników Spółki nie potwierdził, że przedmiotem prac wykonywanych w A., był tylko komin. Świadkowie szczegółowo opisali co robili na budowie i ustaleń tych nie niweczy niepamięć dwóch pracowników Spółki, gdyż z zeznań pozostałych świadków wynika, że przebywali oni również na budowie. W ocenie organu, niezgodne z doświadczeniem życiowym i logiką byłoby umożliwienie tym pracownikom pracy na tzw. "fuchę", skoro byli zatrudnieniu w Spółce i otrzymywali wynagrodzenie. Pracownicy ci zresztą zostali zwolnieni z pracy po zakończeniu prac na budowie w A. Z kolei z przedstawionych list nieobecności wynika, że tylko jeden z pracowników przebywał na zwolnieniu lekarskim do końca października, a drugi na urlopie wypoczynkowym od połowy do końca listopada. Pozostali pracownicy (5 osób) w okresie najintensywniejszych prac w A. byli w pracy. Analiza licznych faktur kosztowych będących w księgach Spółki, wskazuje, że w okresie trwania robót w A. Spółka dokonywała licznych zakupów materiałów budowlanych. Zgodnie z opisami widniejącymi na przedmiotowych fakturach oraz udzielonymi wyjaśnieniami, Spółka przypisała je do różnego rodzaju prowadzonych przez siebie budów, nie przypisując żadnej do budowy w A.
Wskazując na zasadność pozbawienia Spółki prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur: nr [...] z dnia 10.06.2010 r. wystawionej przez E Sp. z o.o., wartość netto 12.003.72 zł + VAT 2.640.82 zł, oraz nr [...] z 28.06.2010 r. wystawionej przez F K. J. i W. J. Spółka Jawna, wartość netto 6.117.08 zł + VAT 1.337,84 zł, organ drugiej instancji zauważył, że analiza zdjęć z oględzin nieruchomości, przy remoncie której miały zostać wykorzystane materiały wymienione na pierwszej z nich, nie pozwala na uznanie, że faktycznie zostały tam zużyte. W ocenie organu materiały wymienione na drugiej fakturze zostały zgromadzone przez małżonków M. i K. O. w celu realizacji budowy budynku letniskowego w miejscowości C.
Organ odwoławczy odniósł się również do możliwości odliczenia podatku VAT dotyczącego wydatków na zakup mebli, wskazując, że powodem kwestionowania przedmiotowych faktur nie było twierdzenie, że faktury te nie dokumentują usług wykonania mebli. W ocenie organu faktury te dokumentują wykonanie mebli i to takich jakie widnieją w opisie danej faktury, które jednak nie odpowiadają meblom, których zdjęcia załączono do odwołania. Powodem dla których owe transakcje zostały podważone, jest zebrany w tym zakresie materiał dowodowy, który wskazuje, że faktycznym ich nabywcą nie była Spółka, ale poszczególni właściciele lokali mieszkalnych.
Dyrektor Izby Skarbowej zaakceptował też zakwestionowanie prawa odliczenia podatku naliczonego VAT z tytułu nabycia materiałów budowlanych wykazanych w 35 fakturach wymienionych na stronie 15 i 16 decyzji organu pierwszej instancji, podając, że w aktach sprawy, oprócz protokołów przesłuchania świadków związanych z 3 kontrahentami (G, H i I), zgromadzono szereg innych dowodów dotyczących relacji handlowych z odbiorcami, w oparciu o które dokonano rozstrzygnięcia końcowego. Wśród tych dowodów wymienił m.in. protokoły z czynności sprawdzających, faktury, umowy, zlecenia, wyjaśnienia pisemne kontrahentów, kosztorysy ofertowe sporządzane przez samą stronę na etapie negocjacji warunków wykonanych prac (kosztorysy te szczegółowo wskazywały jaki rodzaj materiałów budowlanych wykorzystany zostanie przez Spółkę w toku prowadzonych robót).
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie art. 187, 121 § 1, 122, 210 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012, poz. 749) oraz art. 29 ust. 1 i 86 ust. 1 ustawy o VAT.
W zakresie niezaewidencjonowania całości obrotu oraz podatku VAT należnego z tytułu wykończenia lokalu nr 5 w Ł., przy ul. A 18, Spółka wskazała, że dodatkowe prace o wartości 10.950 zł były konsekwencją negocjacji wynikających z nieporozumień na tle jakości prac wykończeniowych, zaś brak udokumentowania płatności jest dowodem na prawdziwość przedstawionej przez Spółkę wersji wydarzeń.
Odnosząc się do niezaewidencionowania całości obrotu i podatku należnego z tytułu dodatkowych prac przy budowie domu jednorodzinnego w A., Spółka zauważyła, że ze zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika iż:
- małżonkowie Ł. nie zawierali ze Spółką żadnej umowy na wskazane przez organ usługi budowlane (poza pracami ujętymi na fakturach wystawionych na Inwestora i znajdujących się w ewidencji księgowej Spółki) - potwierdzają to zarówno małż. Ł. jak i Spółka.
- zarówno małżonkowie Ł. (kilkukrotnie przesłuchiwani) jak i członkowie Zarządu, w sposób absolutnie pewny potwierdzili, że nigdy się nie widzieli i ze sobą się nie kontaktowali. Trudno wyobrazić sobie sytuację, aby przy tak istotnej sprawie jak budowa domu jednorodzinnego, wszystkie ustalenia były załatwiane przez pracownika Spółki J. B.,
- zarówno małżonkowie Ł. jak i członkowie Zarządu, zaprzeczyli, iż przekazywali sobie jakiekolwiek pieniądze (poza płatnościami określonymi na fakturach znajdujących się w ewidencjach Spółki) za prace budowlane prowadzone w A.,
- wszyscy z przesłuchiwanych świadków (pracowników Spółki) w sposób jednoznaczny potwierdzili, iż wykonywali prace budowlane w A. wynikające z umowy pomiędzy Spółką a małż. Ł. (związane z budową komina). Pozostałe zeznania w zakresie wykonywania jakichkolwiek innych czynności albo wykluczają takie prace, albo w sposób bardzo ogólny je potwierdzają, ale świadkowie wskazują na upływ czasu i niepamięć w tym zakresie.
Dyrektor UKS pomimo trzykrotnej próby uzyskania potwierdzenia swoich przypuszczeń od K. Ł. (w ramach przesłuchania świadka) nie uzyskał zamierzonego efektu w postaci zeznań potwierdzających tezy kontrolujących, iż to Spółka wykonywała prace budowlane i to jej zostało przekazane wynagrodzenie. Skarżąca zauważyła, że taktyka przyjęta przez organ pierwszej instancji, polegająca na kilkakrotnych przesłuchaniach tych samych świadków i ponownym zadawaniu im tych samych pytań, miała na celu "wyłapanie" różnic w ich zeznaniach, a następnie odrzucenie ich jako niewiarygodnych. Zebrany materiał nie zawiera żadnego dowodu potwierdzającego przyjęcie przez Spółkę środków pieniężnych, a dowodzenie zawarte w zaskarżonej decyzji opiera się jedynie na przypuszczeniach, pomijając przy tym zeznania J. B. i przede wszystkim jego oświadczenie, z których to jednoznacznie wynika, iż organizował on różne ekipy budowlane do budowy domu w A. i bezpośrednio tym ekipom płacił.
Za bezpodstawne zdaniem Spółki należy uznać również rozważania organu w zakresie powiązania części faktur (nie wymienionych szczegółowo) z budową przez małżonków K. i M. O. budynku letniskowego w C. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. sugeruje, iż pp. Ozdoba gromadzili szereg różnego rodzaju materiału budowlanego w celu późniejszej budowy. Powyższy argument jest absurdalny i nielogiczny. Żaden inwestor nie kupuje materiału budowlanego, nie mając ostatecznego pozwolenia na budowę.
Wskazując na naruszenie art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 86 ust. 1 ustawy o VAT skarżąca zakwestionowała ustalenia odnośnie możliwości odliczenia podatku VAT z faktury VAT nr [...] z 10.06.2010 r. na kwotę netto 12.03,72 zł (blachodachówka J połysk, orynnowanie K, okna dachowe) oraz faktury VAT nr [...] z 28.06.2010 r., a także odliczenia podatku VAT z faktur dotyczących zakupu mebli.
Zdaniem Spółki zebrany materiał dowodowy nie dowodzi, iż nie wykorzystywała materiałów wykazanych w tabeli na str. 15-16 decyzji Dyrektora UKS, do różnego rodzaju prac związanych z pracami posadzkarskimi, co potwierdzają szczegółowe wyjaśnienia zawarte w zeznaniach E. i M. O. z dnia 17.10.2013r. i 18.10.2013 r.
Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiot sporu dotyczy następujących kwestii:
1) prac wykończeniowych w lokalu nr 5 przy ul A 18 w Ł.,
2) robót przy budowie domu jednorodzinnego w A. 98,
3) prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez inne podmioty.
Odnośnie pierwszej kwestii, Sąd uznał ją za dostatecznie wyjaśnioną. Organy oparły się na zeznaniach K. K., z których wynika, że wraz z mężem ponieśli dodatkowe koszty ponad cenę wynikającą z aktu notarialnego. Dotyczyło to robót wynikających z kosztorysu podpisanego przez wiceprezesa Spółki M. O., o wartości 10.950 zł. Istotny jest tu argument, że świadek nie ma interesu aby kłamać, natomiast niewykazanie tej wartości przez Spółkę powoduje zmniejszenie jej zobowiązania podatkowego. Organy obu instancji w sposób przekonujący wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, którym dały wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności. Wskazano również podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe wyczerpuje dyspozycję art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej i dowodzi, że Spółka nie zaewidencjonowała całości obrotu oraz podatku VAT należnego z tego tytułu.
Odnośnie drugiej kwestii, organ odwoławczy jedynie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu, podzielając w tym zakresie stanowisko Dyrektora UKS, które jednak w ocenie Sądu nie jest do końca przekonujące.
Zdaniem organu pierwszej instancji z tytułu robót przy budowie domu jednorodzinnego w A. Spółka otrzymała kwotę 150.000 zł, co ustalono na podstawie zeznań inwestora K. Ł. (k. 1191 akt podatkowych) oraz okazanego przez niego kosztorysu, który – jak zeznał świadek – otrzymał od J. B. (kierownika budowy), jednak kosztorys ten nie został przez nikogo podpisany, zatem na tej podstawie nie można jednoznacznie ustalić czy jego autorstwo należy przypisać skarżącej Spółce.
Dość szczegółowy zakres prac wykonanych przez Spółkę wynika z zeznania T. S., który w 2010 r. był pracownikiem budowlanym skarżącej. Zdaniem tego świadka w A. wylewane były fundamenty, stawiane ściany, kominy, wykonano ocieplenie budynku i tynk zewnętrzny (k. 1090 akt podatkowych). Inni robotnicy jednak nie byli w stanie podać tak szczegółowych danych. Poza tym z zeznań J. B. wynika nieco węższy zakres. Odmiennie od T. S. stwierdził on, że Spółka nie kładła tynków i nie robiła ocieplenia (k. 1106-7). Ponadto J. B., zarówno w tych zeznaniach, jak i w późniejszym oświadczeniu, wskazywał, że roboty były wykonywane również przez inne firmy, które nadzorował. Organ nawet nie próbował dopytać jakie to mogły być firmy. Kwestia ta jest bardzo istotna, gdyż może prowadzić do zmniejszenia zobowiązania Spółki. Podkreślić należy przy tym, że organy nie oceniły zeznań i oświadczeń J. B. jako niewiarygodnych w tej części. Na wielość firm budujących dom K. Ł. wskazuje zresztą sam inwestor w swoich zeznaniach, stwierdzając, że "Pan B. przystępując do funkcji kierownika budowy mojego domu podjął się, że on będzie mi przekazywał wszystkie faktury wystawione przez firmy budujące mój dom. Było to ustalone na samym początku nim rozpoczęły się prace, on mi też miał polecać firmy i ustalać z tymi firmami szczegóły dotyczące mojej budowy" (k. 1192).
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że żaden z przesłuchanych pracowników Spółki nie potwierdził, iż przedmiotem prac jakie wykonywał w A. było tylko wylanie komina. Tymczasem organ pierwszej instancji wskazał również, że 30 grudnia 2010 r. Spółka wystawiła jeszcze fakturę nr [...] na kwotę netto 12.400,00 zł + 7% VAT 868,00 zł za roboty ogólnobudowlane. Nie jest wiadome jednak co wchodziło w ich zakres, na pewno jednak nie dotyczyły one wykonania komina, objętego odmienną fakturą.
Na stronach 10 i 11 decyzji pierwszej instancji Dyrektor UKS wskazuje na materiały budowlane nabyte przez skarżącą, które jego zdaniem zostały wykorzystane na budowie w A. Stanowisko takie wydaje się być przekonujące, z uwagi na zamieszczone na fakturach adnotacje "A." lub "Alb". Organ jednak nie podjął próby ustalenia, czy taka ilość materiałów budowlanych była wystarczająca do wykonania zakresu robót jaki został przypisany Spółce.
Ocena dokonana w decyzjach organów obu instancji dotycząca zakresu robót Spółki przy budowie domu jednorodzinnego w A., jest trochę intuicyjna, opiera się na niejednoznacznych dowodach, które – w ocenie Sądu – nie mogą stanowić podstawy wymiaru podatku. Organy budują swoje stanowisko na podstawie zeznań niektórych świadków (np. K. Ł., czy J. B.), jednak wybierają z nich tylko część wypowiedzi, natomiast pozostałą część przemilczają i nie oceniają jako niewiarygodną. W konsekwencji ta część rozważań organów nie odpowiada zasadom prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej), gdyż przyjęty punkt widzenia budzi uzasadnione wątpliwości, co stanowi również wadę uzasadnienia decyzji (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej).
Za przekonujące natomiast należy uznać ustalenia dotyczące faktur wystawionych przez inne podmioty, w odniesieniu do których organy zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego. Opierając się na zeznaniach świadków dotyczących rodzaju materiałów budowlanych używanych przez Spółkę w tym okresie, a także adnotacjach "C." i "Czyż" zamieszczonych na fakturach, organy dokładnie uzasadniły z jakich powodów nabyte towary nie wykazują związku z prowadzoną działalnością Spółki, lecz zostały przeznaczone na budowę budynku letniskowego w miejscowości C. Ustosunkowując się do zarzutu Spółki, że budowa w C. rozpoczęła się w 2012 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że małżonkowie O. złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na budowę już [...] r., załączając do niego m.in. projekt budynku letniskowego. W dniu 14 maja 2010 r. Starosta [...] wydał decyzję nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, a w dniu 31 maja 2010 r. małżonkowie O. złożyli wniosek o rejestrację dziennika budowy. Wprawdzie z zeznania M. O. wynika, że przedmiotowe pozwolenie po około dwóch miesiącach zostało cofnięte, jednak argument organu, że skoro inwestor planuje budowę i uzyskuje na nią pozwolenie, to efektem powyższego jest zakup i gromadzenie szeregu różnych materiałów budowlanych – należy uznać za przekonujący.
Podobnie Sąd ocenił uzasadnienie dotyczące faktury wystawionej przez spółkę L, dotyczącej w istocie sprzedaży na rzecz małżonków L., czy faktur wystawionych przez B Sp. z o.o., dotyczących w istocie sprzedaży na rzecz P. K. Za wiarygodne Sąd uznał również stanowisko organów dotyczące faktur wystawionych przez firmę Ł Sp. z o.o., skoro wymienionych w nich materiałów nie odnaleziono w budowach prowadzonych przez Spółkę w badanym okresie.
Odnośnie faktur dotyczących mebli, organy przekonująco wyjaśniły, że powodem ich zakwestionowania jest zebrany materiał dowodowy, który wskazuje, że faktycznym ich nabywcą nie była Spółka, ale poszczególni właściciele lokali mieszkalnych.
W tym zakresie zatem Sąd nie dopatrzył się uchybienia zasadom: zaufania (art. 121 Ordynacji podatkowej), prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 Ordynacji podatkowej), gdyż z akt sprawy wynika, że organ podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Nie naruszono także art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Podatek od wartości dodanej obciąża ostatecznego konsumenta, pozostając neutralny dla podatników biorących udział w obrocie. Zasada ta obowiązuje na każdym etapie obrotu, lecz dotyczy tylko tych dostaw towarów lub świadczenia usług, w których faktycznie uczestniczą podmioty uwidocznione na fakturach. Tylko takie czynności mają status czynności opodatkowanych w rozumieniu art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i tylko w tym kontekście rozumieć należy uzależnienie prawa do odliczenia podatku naliczonego od dokonywania transakcji podlegających opodatkowaniu. Prawa do odliczenia podatku naliczonego nie tworzy sama faktura dokumentująca dostawy lub świadczenie usług, na których nabywcą w istocie jest inny podmiot niż wskazany w tej fakturze. Na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT nie będzie zatem można uznać za prawidłową faktury, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje zdarzenie gospodarcze, które zaistniało między innymi podmiotami. W myśl tego przepisu bowiem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane w części dotyczącej tych czynności.
Rozpoznając sprawę ponownie w odniesieniu do robót przy budowie domu jednorodzinnego w A., organ podejmie działania w celu ustalenia czy były one wykonywane również przez inne firmy, które nadzorował J. B. i ewentualnie w jakim zakresie. Organ podejmie również próbę ustalenia, czy ilość materiałów budowlanych zakupionych przez Spółkę, przeznaczonych (w ocenie organu) na budowę w A., była wystarczająca do wykonania zakresu robót jaki został przypisany skarżącej. Następnie organ dokona szczegółowej ponownej oceny dowodów, którym dał wiarę w całości lub w części oraz przyczyn, dla których innym dowodom lub ich częściom odmówił wiarygodności.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowaniach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 w zw. z art. 206 P.p.s.a. Ten ostatni przepis dopuszcza miarkowanie kosztów w razie częściowego uwzględnienia skargi, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło