I SA/Łd 996/13

Dnia 4 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego – W. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W. S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 1.020 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który w dniu 13 września 2013 roku uzupełnił o wypełniony formularz urzędowy (PPF). Z uwagi na fakt, że zawarte w tym formularzu oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 17 września 2013 roku wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z udokumentowaniem wydatków ponoszonych w tym zakresie, nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2012 rok, udokumentowania wykazanych we wniosku zobowiązań z tytułu pożyczki (wraz z przesłaniem umowy pożyczki), zaległości ZUS, zaległości wobec kontrahentów i pożyczki otrzymanej do zwrotu w wysokości ok. 339.000 zł oraz wyjaśnienia kwestii posiadania prawa majątkowego w postaci prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 10/12, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma procesowego z dnia 26 września 2013 roku oświadczył, że cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy i poinformował, że dokonał uiszczenia wpisu od skargi. Do pisma załączył dokument potwierdzający dokonanie płatności. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie zaś do treści art. 161 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy strona cofnie skutecznie skargę, w razie śmierci strony w określonych sytuacjach oraz gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie oświadczył, że cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie wnioskodawca potwierdził fakt uiszczenia opłaty sądowej od wniesionej skargi. W tej sytuacji uznać zatem należało, że cofnięcie przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy uczyniło bezprzedmiotowym postępowanie w zakresie nim objętym, zachodzi bowiem brak przedmiotu rozpoznania. Jest to zatem sytuacja, o której stanowi art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie należało jednak rozważyć, czy do orzekania na podstawie powołanego przepisu uprawniony jest referendarz sądowy. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Jeśli bowiem referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. został uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to takie jego uprawnienie obejmuje tym bardziej kompetencję do zakończenia tego postępowania z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie tego celu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 379/08). Jednocześnie podzielić w tym miejscu należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2007 roku (sygn. akt I OZ 942/07), że katalog czynności referendarza sądowego z art. 258 § 2 p.p.s.a. ma charakter otwarty, co powoduje, że ma on także możliwość wydawania innych niż wymienione w tym przepisie zarządzeń i postanowień. W takiej sytuacji należy odpowiednio zastosować art. 259 § 1 p.p.s.a. i uznać, że strona lub jej pełnomocnik ma możliwość złożenia sprzeciwu również wobec tych czynności. Daje to możliwość skontrolowania przez sąd administracyjny m.in., czy referendarz sądowy, dokonując czynności niewymienionych w art. 258 § 2 p.p.s.a., nie wykroczył poza uprawnienia przyznane mu art. 258 § 1 p.p.s.a. Powyższy wniosek wypływa także z pozycji referendarza sądowego w sądownictwie administracyjnym. Nie będąc sędzią, otrzymał on możliwość wydawania postanowień kierowanych do strony. W przypadku, gdy strona nie wniesie sprzeciwu, uzyskują one moc postanowień sądowych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 379/08). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. AK.