I SA/Łd 997/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędziowie NSA P. Janicki (spr.), W. Jarzębowski, Protokolant D. Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi F.G. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. 1. oddala skargę; 2. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa na rzecz adw. M.W. kwotę 60 ( sześćdziesiąt) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w K. określił p. F.G. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 w kwocie 940,10 zł, oraz określił wysokość zaległości podatkowej w kwocie 51,90 zł. Decyzją wydaną na skutek odwołania Izba Skarbowa w Ł. w dniu [...] utrzymała powyższą decyzję w mocy. Organy podatkowe ustaliły, że skarżąca w dniu 6 września 2002r. złożyła korektę zeznania podatkowego za rok 2001, dokonując odliczenia od podstawy opodatkowania wydatku na cele rehabilitacyjne. Ustalono, że orzeczeniem z dnia [...] Komisja Lekarska do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w K., zaliczyła skarżącą do I grupy inwalidzkiej, ze względu na stan narządu ruchu. Stwierdzono, że możliwość odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne przysługuje osobie z niesprawnością narządu ruchu, zaliczonej do I grupy inwalidzkiej, która faktycznie poniosła przedmiotowy wydatek. Do odliczenia wydatków nie jest konieczne posiadanie dowodów potwierdzających ich poniesienie. Organ podatkowy nie może żądać dowodów poniesienia wydatków od osób z niepełnosprawnością ruchu tj. faktur, rachunków, umów. Może natomiast na podstawie art. 1999 ustawy Ordynacja podatkowa przeprowadzić dowód przesłuchania świadka lub strony. Stwierdzono, że skarżąca odmówiła podania nazwisk osób przewodników, którzy świadczyli jej pomoc, a tym samym nie udowodniła, że faktycznie poniosła wydatek. Zatem skarżąca nie może skorzystać z ulgi na cele rehabilitacyjne. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego OZ w Łodzi z dnia 9 lipca 2003 r., skarżąca podniosła, że decyzja Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem przepisu art. 26 ust. 7c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem skarżącej, brzmienie tego przepisu wyklucza w drodze wyjątku żądanie wskazania jakiegokolwiek dowodu poniesionego wydatku, także z zeznań strony oraz zeznań świadków. Prawo do odliczenia nie jest uzależnione od przedstawienia dowodu poniesienia wydatku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 26 ust.1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznym w brzmieniu obowiązującym w roku 2001 podstawę obliczenia podatku, stanowi dochód, po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne, ponoszonych przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną. Za owe wydatki na cele rehabilitacyjne, zgodnie z art. 26 ust. 7a pkt 7 uważa się wydatki poniesione na opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa w stosownej wysokości. W myśl art. 26 ust.7 cytowanej ustawy wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie zaś zgodnie z ust.7c podstawą do odliczenia wydatków, o których mowa w ust. 7a, jest posiadanie dowodu poniesienia tych wydatków, z wyjątkiem wydatków, o których mowa w ust. 7a pkt 7, 8 i 14. Zatem w myśl przedstawionej regulacji podatnik, aby dokonać odliczenia stosownego odliczenia kwot wydatków na cele rehabilitacyjne (wydatków na opłacenie przewodnika osoby niewidomej I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością ruchu zaliczanych do I grupy inwalidztwa wcale nie musi posiadać dowodu ich poniesienia. Jednak zapis ten nie zmienia zasady ogólnej stwierdzającej, że odliczyć wolno tylko te wydatki, które zostały poniesione przez podatnika. Po pierwsze wynika to w sposób oczywisty z treści powołanego wyżej art. 26 ust.1 pkt 6 wskazującego, ze obliczenie podatku następuje po odliczeniu od dochodu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne ponoszone przez podatnika. Po wtóre taki sam wniosek wypływa z treści art. 26 ust. 7a, który definiując wydatki, o których mowa w ust.1 pkt 6 odwołuje się do pojęcia "wydatki poniesione". Wyniki przedstawionej wyżej wykładni językowej są w tym przypadku na tyle jasne i nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych, ze niepotrzebne jest poddawanie wykładanego pojęcia dalszym zabiegom interpretacyjnym. Dlatego rację przyznać należy organom podatkowym w niniejszej sprawie wywodzącym, że warunkiem koniecznym odliczenia jest poniesienie wydatków przez podatnika. Jednocześnie zaś obowiązku poniesienia danego wydatku bynajmniej nie uchyla zapis art. 26 ust.7c, zgodnie z którym do odliczenia tego rodzaju wydatków nie jest niezbędne posiadanie dowodu ich poniesienia. Również bowiem i w tym przypadku przepis ten należy interpretować zgodnie z jego literalnym brzmieniem tj. takim, z którego wynika, ze w wypadku poniesienia przedmiotowych wydatków podatnik nie jest zobowiązany do posiadania dowodów ich poniesienia. Z omawianego przepisu płyną dla organów podatkowych następujące zalecenia. Po pierwsze nie wolno im żądać od podatnika dowodu poniesienia wydatku. Po wtóre jednak mają prawo a na gruncie art122 ordynacji podatkowej wręcz obowiązek ustalenia, czy dany wydatek został poniesiony. Badając tę okoliczność organy podatkowe nie przekroczyły ani zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, ani też zakazu żądania dowodu poniesienia wydatku. Wezwały bowiem skarżącą do wskazania danych osób będących przewodnikami, którym płaciła za opiekę oraz podania, czy osoby te wykazały otrzymane kwoty w swych podatkowych. zeznaniach rocznych (k. 24 akt administracyjnych). Abstrahując od tego, komu winna być zadana druga część postawionego pytania, wypada podnieść, że organy nie naruszyły art. 180 ordynacji podatkowej ani zakazu ustalania posiadania dowodu poniesienia przedmiotowych wydatków. Skarżąca zaś nie wykazała, ze wydatki takie w istocie poniosła mimo, że to na niej ciążył obowiązek udowodnienia okoliczności, z której wywodziła określone skutki prawne tj. prawo do odliczenia kwot wydatków rehabilitacyjnych od dochodu. Mając na uwadze powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej sąd orzekł na podstawie paragrafu 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163, poz. 1248 ze zmianami).