I SAB/Łd 16/18
WyrokWSA w Łodzi2019-01-22
Skład orzekający: Anna Świderska, Paweł Janicki, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest zasadna, jeśli postępowanie sądowe w tej sprawie zostało umorzone z powodu braku wyekspirowania terminu do wydania rozstrzygnięcia przez organ?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w zakresie zobowiązania do wydania rozstrzygnięcia podlega umorzeniu, jeśli w chwili wniesienia skargi termin do wydania rozstrzygnięcia przez organ jeszcze nie upłynął. W pozostałej części skarga nie jest zasadna, jeśli organ działał zgodnie z prawomocnym wyrokiem zobowiązującym go do zakończenia postępowania w określonym terminie, a bieg tego terminu rozpoczął się po wniesieniu skargi.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie podatku od towarów i usług za luty-marzec 2013 r., zarzucając organowi rażącą zwłokę w postępowaniu. Skarżący wskazywał na wieloletnie przedłużanie terminu załatwienia sprawy, co miało negatywne konsekwencje ekonomiczne. Organ podatkowy argumentował, że opóźnienia wynikały z konieczności weryfikacji transakcji oraz z toczących się postępowań sądowych, w tym skargi kasacyjnej od poprzedniego wyroku WSA w Łodzi stwierdzającego przewlekłość postępowania. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, umarzając postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia i oddalając skargę w pozostałej części.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie żądania zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do wydania rozstrzygnięcia; oddalono skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: Specjalista Alina Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie postępowania podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług za luty i marzec 2013 r. 1. umarza postępowanie w zakresie żądania zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do wydania rozstrzygnięcia; 2. oddala skargę w pozostałej części.
Pismem z 12 września 2018 r. A. G. wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące luty-marzec 2013 r. zarzucając organowi rażącą bezczynność prowadzonego postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty - marzec 2013 roku, a przez to obrazę art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, nakazującego działać organom w sposób wnikliwy i szybki oraz art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że maksymalnym terminem załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym jest termin dwóch miesięcy.
Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie, że w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do daty wniesienia skargi nastąpiła bezczynność, która naruszyła prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do zakończenia przedmiotowej sprawy i wydania rozstrzygnięcia w wyznaczonym przez sąd terminie, a ponadto o stwierdzenie, iż bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, przeprowadzenie rozprawy i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego, wraz z kosztami zastępstwa świadczonego przez doradcę podatkowego, stosownie do norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podatnika zwrócił uwagę na wielokrotne wskazywanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nowego terminu załatwienia sprawy z powodu nieposiadania akt administracyjnych w związku z toczącą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym sprawą o sygnaturze I SAB/Łd 10/17, w której organ podatkowy złożył skargę kasacyjną, wniesioną, jak oceniono, wyłącznie w celu zwiększenia ilości czasu posiadanego przez organ do załatwienia sprawy.
Pełnomocnik podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. od 17 lipca 2013 roku prowadzi wobec A. G. postępowanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do marca 2013 roku, które poprzedzono trwającą od 25 maja 2013 roku kontrolą podatkową. Oznacza to, iż podatnik biorąc pod uwagę dzień dzisiejszy ponosi ekonomiczny ciężar podatku VAT za ten okres już przez ponad 5 lat (innymi słowy - nie może dysponować on należnym mu z mocy prawa zwrotem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okresy objęte postępowaniem), co skutkowało między innymi koniecznością zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i doprowadziło do nadania skarżącemu 6 lipca 2017 roku statusu bezrobotnego. W związku ze znaczną opieszałością organów między innymi w zakresie niniejszego postępowania skarżący w dniu 11 września 2018 roku wniósł ponaglenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. Z punktu widzenia podatnika organ podatkowy w niniejszej sprawie nie podejmuje żadnych działań zmierzających do jej zakończenia wykazując bierność dowodową od wielu lat. Działalność organu skupia się właściwie tylko i wyłącznie na wydawaniu nowych postanowień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (do dnia złożenia skargi takich postanowień zostało wydanych aż 30). Wskazując na powody kolejnych przedłużeń terminu zakończenia postępowania organ wskazuje, iż nie posiada akt administracyjnych w związku z toczoną przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi sprawą o sygn. I SAB/Łd 10/17. Skarżący podkreślił, że wyrokiem z 6 marca 2018 r. WSA w Łodzi, sygn. akt I SAB/Łd 10/17 stwierdził przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie podatku od towarów i usług za luty- marzec 2013 r. oraz zobowiązał organ do jego zakończenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wniósł o jej oddalenie wskazując, że dotychczasowe ustalenia w zakresie wykazanych przez stronę transakcji nabycia towarów od Spółki A oraz od B oraz transakcji wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów budzą wątpliwości, co do ich rzeczywistości. Jak wynika z informacji przekazywanych przez inne organy podatkowe w imieniu Spółki A oraz B mogły działać niezidentyfikowane osoby, które pomimo formalnej rejestracji, ograniczały się głównie do przyjmowania i do wystawiania faktur mających dokumentować zawarte transakcje kupna - sprzedaży pomiędzy różnymi podmiotami, które w rzeczywistości nie miały miejsca, jak również do używania tych faktur dla celów obniżenia podatku należnego.
W zakresie transakcji zawieranych ze Spółką A organ podatkowy wskazał, że zgromadził całość materiał dowodowego, dowodzącego, iż faktury wystawione przez ww. Spółkę nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Ponadto [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – U. wydał decyzję w sprawie prawidłowego określenia rozliczenia podatku od towarów i usług za okres luty -kwiecień 2013 r. wobec N. N. H., prowadzącego firmę B, a decyzja ta powinna zostać włączona jako dowód do akt postępowania prowadzonego wobec A. G., czego jednak organ nie jest w stanie uczynić nie posiadając akt administracyjnych, które w związku z wniesioną przez Naczelnika US w P. skargą kasacyjną od wyroku w sprawie I SAB/Ł 10/17. Biorąc pod uwagę powyższe organ przedłużał termin zakończenia ww. postępowania kolejno do 31.08.2018 r. i 31.10.2018 r., informując pełnomocnika strony stosownymi postanowieniami z 27.04.2018 r. oraz 30.08.2018 r.
Podsumowując, podkreślono, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie może wykonać kończących postępowanie podatkowe czynności procesowych w postaci włączenia ostatnich dowodów w sprawie, a następnie wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego i wydania decyzji - nie posiadając akt sprawy.
Pismem procesowym z 4 stycznia 2019 r. organ poinformował, że zebrawszy cały materiał dowodowy wraz z aktami dotyczącymi postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za luty-marzec 2013 r., które po zakończeniu postępowania przed NSA w sprawie I FSK 1335/18 wpłynęły do organu 5 grudnia 2018 r., postanowieniem z 7 stycznia 2018 r. wyznaczono stronie w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zakończył prowadzone wobec podatnika postępowanie wydając [...]. decyzję nr [...] i tym samym realizując dyspozycję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zawartą w postanowieniu z [...]. dotyczącym uznania wniesionego przez stronę ponaglenia za zasadne i wyznaczającym jednocześnie termin załatwienia sprawy w okresie 30 dni od dnia otrzymania z sądu akt administracyjnych.
Pismem procesowym z 4 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie i złożył wnioski dowodowe w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
W pierwszej kolejności stwierdzić wypada, że w zakresie zawartego w skardze żądania zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w wyznaczonym przez sąd terminie postępowanie podlega umorzeniu.
W prawomocnym wyroku z dnia 6 marca 2018r., sygn. akt I SAB/Łd 10/17 dotyczącym przewlekłości przedmiotowego postępowania podatkowego za luty i marzec 2013r. w podatku VAT Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał organ do zakończenia tegoż postępowania w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych.
Jak wynika z pisma organu z dnia 4 stycznia 2019r. zwrot akt nastąpił 5 grudnia 2018r., a więc już po wniesieniu skargi w rozpoznawanej sprawie, które nastąpiło 18 września 2018r. (k. 25 akt sądowych).
Sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu bądź sprawności postępowania organów administracji wedle stanu na dzień wydania aktu lub wniesienia skargi.
Tak więc w chwili wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie termin do wydania rozstrzygnięcia jeszcze nie wyekspirował. W konsekwencji wobec tego, że na wstępnym etapie postępowania sądowego skarga nie została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 punkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej w skrócie "p.p.s.a." należało zastosować art. 161 § 1 punkt 3 p.p.s.a. i umorzyć postępowanie sądowe w omawianym zakresie.
Z kolei w odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi, w tym zwłaszcza zarzutu dotyczącego bezczynności organu podnieść wypada, że brak jest podstaw do ich uwzględnienia.
W cytowanym wyżej wyroku WSA w Łodzi z dnia 6 marca 2018r. zobowiązano organ do zakończenia postępowania w terminie 30 dni od daty zwrotu akt. Jak również wskazano wyżej zwrot akt nastąpił 5 grudnia 2018r. i od tej daty należy liczyć bieg 30 dniowego terminu do rozstrzygnięcia sprawy.
Organ nie mógł więc popaść w bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 punkt 8 p.p.s.a. w okresie, w którym nie nastąpił nawet zwrot akt. Przyjęcie takiego poglądu byłoby równoznaczne z zaprzeczeniem mocy i wiążącego charakteru prawomocnego wyroku sądowego wydanego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a, czego nie wolno akceptować.
Jednocześnie zaś zauważyć należy, że sugestia zawarta w uzasadnieniu skargi, iż skargę kasacyjną od cytowanego wyżej wyroku WSA w Łodzi z 6 marca 2018r. wniesiono jedynie w celu przedłużenia czasu do zakończenia sprawy jest jedynie przypuszczeniem autora skargi niepopartym jakimkolwiek dowodem. Nie może zatem zostać uwzględniona.
Nie jest również uzasadniony argument, że organ mógł wnosić o czasowe udostępnienie akt sprawy z sądu i załączyć do nich stosowne dokumenty. Niezależnie od oceny skuteczności takiej czynności zauważyć należy, że w cytowanym wyroku z 6 marca 2018r. sąd wskazał termin 30 dniowy zakończenia postępowania liczony od dnia zwrotu akt, a nie ich wypożyczenia. Tak więc nawet załączenie przedmiotowych dokumentów do akt w trybie wskazanym przez stronę skarżąca nie mogłoby przyspieszyć zakończenia postępowania.
Odnośnie natomiast wniosku dowodowego zawartego w piśmie procesowym skarżącego z 4 stycznia 2019 r., podnieść należy, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu wyłącznie z dokumentów i tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie przeprowadzenie dowodów wskazanych przez skarżącego nie było niezbędne do wyjaśnienia wątpliwości w sprawie, ponieważ okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia nie budziły wątpliwości. W związku z czym sąd nie uwzględnił wniosków skarżącego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
dch
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło