I SAB/Łd 21/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie niewykonania obowiązku zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r. 1. stwierdza bezczynność Wójta Gminy S.; 2. stwierdza, że bezczynność określona w pkt. 1 nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. zobowiązuje Wójta Gminy S. do rozpoznania wniosku o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r. w terminie 10 dni od dnia doręczenia akt organowi; 4. zasądza od Gminy S. na rzecz strony skarżącej kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Pismem z 24 października 2018 r. pełnomocnik A sp. z o. o. w S. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy S. polegającą na niewykonaniu obowiązku zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r. w wysokości 300.000,- zł wraz z należnym oprocentowaniem. W swojej skardze podatnik wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy S. do dokonania opisanej wyżej czynności (zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami) oraz do zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że 30 stycznia 2012 r. skarżąca spółka złożyła Wójtowi Gminy S. deklarację określającą wysokość podatku od nieruchomości za rok 2012 na kwotę 1.424.698,- zł. Następnie 12 kwietnia 2012 r. została złożona korekta deklaracji opiewająca na łączną kwotę zobowiązania w wysokości 1.064.790,- zł oraz wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w wysokości 89.985,- zł. W wyniku tego ostatniego wniosku Wójt Gminy S. wszczął postępowanie podatkowe i wydał [...] r. decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2012 na kwotę 1.424.790,- zł. W dniu 13 sierpnia 2012 r. spółka złożyła, w trakcie postępowania, kolejną korektę deklaracji, w związku z powstaniem obowiązku w trakcie roku podatkowego, określając wysokość zobowiązania podatkowego na 1.064.802,- zł. Decyzja organu pierwszej instancji została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., a sprawa powróciła do organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W efekcie ponownego postępowania Wójt Gminy S. decyzją z [...] r. określił stronie wysokość podatku od nieruchomości za rok 2012 na kwotę 1.442.102,- zł. W lipcu 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po raz kolejny uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] r. Wójt Gminy S. umorzył z urzędu postępowanie w sprawie, z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Po wydaniu decyzji z [...] r. podatnik nie otrzymał żadnych środków tytułem zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r. W konsekwencji spółka wystąpiła 31 lipca 2018 r. z ponagleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.. W odpowiedzi Kolegium postanowieniem z [...] r. nie uwzględniło ponaglenia, uznając, że nie posiada kognicji w tym zakresie z uwagi na charakter czynności organu podatkowego. Zdaniem skarżącego, po wydaniu przez Wójta Gminy S. decyzji z [...] r. umarzającej postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości, organ ten zobowiązany jest zwrócić spółce nadpłatę w kwocie 300.000,- zł. Prócz tego Wójt powinien wypłacić stronie oprocentowanie w wysokości odsetek od zobowiązań podatkowych. Zdaniem skarżącego ostateczny termin zwrotu nadpłaty upłynął 27 czerwca 2018 r. Występując z powyższymi roszczeniami skarżący powołał się na art. 56 § 1 oraz art. 77 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.). Podczas rozprawy 30 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącej spółki sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w skardze i stwierdził, że w miejsce art. 77 § 3 O.p., zarzuca organowi naruszenie art. 77 § 1 pkt 3 O.p., a także podniósł dodatkowy zarzut naruszenia art. 77 § 2 pkt 2 oraz § 4 O.p. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu tego stanowiska wskazał przede wszystkim, że art. 77 § 3 O.p. nie może stanowić podstawy prawnej zwrotu nadpłaty, gdyż został uchylony przez art. 1 pkt 69 lit. a ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy — Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649). Zmiana ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Wójt wskazał ponadto, że zwrot nadpłaty, o który wnosi podatnik jest czymś odmiennym od jej stwierdzenia. Aktualnie kwota ewentualnej nadpłaty jest weryfikowana przez organ podatkowy. Dopiero zapadłe w tym zakresie rozstrzygnięcie może być podstawą do ewentualnych roszczeń o zwrot nadpłaty. Zdaniem Wójta, w przypadku, gdy organ podatkowy nie zgadza się ze złożoną przez podatnika korektą deklaracji na podatek od nieruchomości i wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, zobowiązany jest do wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, która to decyzja będzie wyznaczała termin jej zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Bezczynność organu administracji, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej w określonym prawem terminie nie podejmuje żadnych czynności lub postępowanie prowadzi, ale mimo upływu terminu nie załatwia sprawy lub nie podejmuje czynności. Strona skarżąca uważa, że w tej sprawie obowiązkiem Wójta Gminy S. było dokonanie zwrotu nadpłaty, wynikającej z ostatniej korekty deklaracji podatkowej (korekta z 13 sierpnia 2012 r.), w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji Wójta Gminy S. z [...] r. umarzającej postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. Obowiązek i termin dokonania zwrotu wywodzi z art. 77 § 1 pkt 3 oraz § 2 pkt 2 i § 4 O.p. Zdaniem strony zwrot nadpłaty nie wymaga wydania przez organ żadnego rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nadpłaty czy określenia jej wysokości, nadpłata wynika bowiem w tym wypadku z korekty deklaracji na podatek od nieruchomości. Wójt Gminy S. uznał z kolei, że skoro do ww. korekty dołączono wniosek o stwierdzenie nadpłaty, to w takim wypadku konieczne jest określenie wysokości nadpłaty w decyzji podatkowej, o której mowa w art. 74a O.p. Do czasu wydania takiej decyzji zwrot nadpłaty nie jest możliwy. W sporze tym rację należy przyznać podatnikowi. Przepis art. 74a O.p. należy interpretować w kontekście pozostałych unormowań ustawowych. Przede wszystkim zatem z art. 21 § 2–3 O.p. wynika, że w przypadku zobowiązań powstających z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania (a zobowiązaniem takim jest, co nie budzi wątpliwości, zobowiązanie w podatku od nieruchomości uiszczane przez osoby prawne), gdy ustawodawca nakłada na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (w przypadku podatku od nieruchomości obowiązek taki wynika z art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych; tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), podatek wynikający z deklaracji jest podatkiem do zapłaty, chyba że organ stwierdzi w postępowaniu podatkowym, że wysokość podatku jest inna niż wykazana w deklaracji i wyda decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. W przypadku niepodważenia w sposób określony prawem prawidłowości zobowiązania podatkowego wykazanego w deklaracji, wysokość nadpłaty powinna zatem wynikać z deklaracji podatkowej i nie ma podstaw do określania jej w decyzji. Spośród unormowań dotyczących nadpłat należy w tym miejscu zwrócić uwagę na art. 75 § 4 O.p., z którego wynika wprost, że jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę. W takim przypadku korekta wywołuje skutki prawne. Unormowanie to znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, skoro — z uwagi na przedawnienie — organ podatkowy nie może już prowadzić postępowania podatkowego i w efekcie — nie może skutecznie podważyć rozliczenia wynikającego z deklaracji podatnika. Z unormowaniem tym skorelowany jest art. 77 O.p. określający termin zwrotu nadpłaty. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 77 § 4 O.p., zgodnie z którym "w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy (...), nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki". W orzecznictwie słusznie się podkreśla, że termin zwrotu nadpłaty został wprawdzie określony w sposób nieostry (bez zbędnej zwłoki), niemniej nie oznacza to, że organ podatkowy nie jest związany żadnym terminem na dokonanie zwrotu nadpłaty. Bez zbędnej zwłoki oznacza wykonanie czegoś — w tym wypadku dokonanie zwrotu nadpłaty — bez zbędnego opóźnienia (wyrok NSA z 27 kwietnia 2017 r., I GSK 2282/15, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Odnosząc się do rozpatrywanej sprawy poza sporem pozostaje, że Wójt Gminy S. nie wydał nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia przez organ odwoławczy decyzji z [...] r., ani też nie zwrócił podatnikowi, zgodnie z art. 77 § 4 O.p., dokonanej przez niego wpłaty. Z powyższych uwag należy wyprowadzić wniosek, że w niniejszej sprawie zwrot nadpłaty powinien nastąpić z urzędu, bez konieczności określenia wysokości nadpłaty w odrębnej decyzji. Umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego spowodowało, że wysokość tego zobowiązania została definitywnie określona w ostatniej korekcie złożonej przez podatnika. Nadpłata stanowiła różnicę między kwotą faktycznie zapłaconą jako podatek od nieruchomości za 2012 r. a kwotą podatku wynikającą z tej korekty. Termin do zwrotu nadpłaty został określony w art. 77 § 4 O.p. Skoro organ obowiązany był do zwrotu nadpłaty z urzędu, to zaniechanie tego zwrotu stanowiło o bezczynności organu w dokonaniu czynności wynikającej z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Organ nie podejmował bowiem tej czynności mimo upływu terminu wskazanego w art. 77 § 4 O.p. Z tych względów Sąd, na podstawie art.149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wójta Gminy S. do zwrotu pozostałej części nadpłaty w terminie 10 dni od dnia doręczenia akt organowi, a także — stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. — stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wprawdzie organ nie dochował terminu ustawowego do zwrotu nadpłaty, a tym samym naruszył prawo, jednakże wątpliwości organu co do konieczności stwierdzenia nadpłaty powodowały, że naruszenie to nie miało charakteru oczywistego, a tym samym nie może być uznane za rażące. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. A.J.