I SAB/Łd 4/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Tomaszowie Mazowieckim w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie dofinansowania oddala skargę. A. N., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Tomaszowie Mazowieckim w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie dofinansowania. Skarżący wyjaśnił w skardze, że w dniu 8 stycznia 2025 r. złożył wniosek o przyznanie dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. W dniu 8 kwietnia 2025 r. otrzymał informację o nieprzyznaniu dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego z powodu całkowitego wykorzystania limitu środków finansowych, jakie Rada Powiatu przeznaczyła na ten cel. Dodał, że ostatnio otrzymał takie dofinansowanie w 2022 roku, w 2024 roku złożył wniosek, ale nie otrzymał dofinansowania z tego samego powodu co w tym roku, a zgodnie z § 5 ust. 13 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 1694) uzyskanie dofinansowania w danym roku nie wyklucza uzyskania dofinansowania w roku następnym. Jednakże zgodnie z § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia, w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów, można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20 % kwot, o których mowa w ust. 1, albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. Skarżący dodał, że w otrzymanej informacji nie jest wskazana podstawa prawna tej regulacji i nie ma ona podstaw w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z prawem, dofinansowanie uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych jest zadaniem powiatu. Powita dysponuje również środkami własnymi na te zadania. Nie ma podstaw prawnych do wyłączenia jakiejś grupy osób z niepełnosprawnościami z prawa do dofinansowania, o ile taka osoba spełnia kryteria określone prawem. Rada Powiatu nie ma kompetencji do określania kryteriów przyznania dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych. Zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, nawet znaczny niedobór środków z PFRON nie może stanowić całkowitej odmowy dofinansowana do turnusu rehabilitacyjnego osobom spełniającym kryteria jego otrzymania. Wszystkie osoby z niepełnosprawnością mają prawo do dofinasowania na taki cel, o ile spełniają kryteria określone ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dalej strona wyjaśniła, że w dniu 14 kwietnia 2025 r. wystąpiła do Dyrektora PCPR w Tomaszowie Mazowieckim o wydanie decyzji administracyjnej zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, gdyż od informacji o nieprzyznaniu dofinansowania do uczestnictwa w turnusie skarżący nie może się odwołać. W dniu 25 kwietnia 2025 r. skarżący otrzymał pismo od Dyrektora PCPR w Tomaszowie Mazowieckim, z którego wynika, że informacja o nieprzyznaniu dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego ma formę decyzji. Strona zarzuciła, że dokument ten nie zawiera pkt 4, pkt 6 i pkt 7 art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Końcowo skarżący przytoczył zapis § 5 ust. 14 i 15 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Do skargi skarżący załączył kopię informacji o nieprzyznaniu dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego z dnia 8 kwietnia 2025 r., pismo do Dyrektora PCPR w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 14 kwietnia 2025 r. oraz pismo PCPR z dnia 25 kwietnia 2025 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektora PCPR w Tomaszowie Mazowieckim wyjaśnił, że procedura rozpatrzenia wniosku odbyła się na podstawie art. 35a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.) oraz § 5 ust. 14 i ust. 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 1694 ze zm.). Organ zwracając uwagę na zapis art. 66 ust. 1 ww. ustawy oraz rozbieżności w orzecznictwie powstałe na tle informacji w sprawie dofinansowania turnusu, od której w ww. rozporządzeniu nie przewidziano środka odwoławczego podkreślił, że nie odmawia skarżącemu prawa do odwołania się od otrzymanej informacji, która ma znamiona decyzji. Co więcej, skarżący skorzystał z prawa do złożenia odwołania, które Dyrektor PCPR przekazał do właściwego organu celem rozpatrzenia. W załączeniu w odpowiedzi na skargę Dyrektor PCPR nadesłał kopię pisma z dnia 16 maja 2025 r., adresowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, przy którym wraz ze zgromadzonymi dokumentami sprawy przekazał odwołanie skarżącego od informacji o nieprzyznaniu dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego. Dodatkowo organ załączył kopię książki nadawczej dokumentującą przekazanie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność. Stosownie zaś do art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest bezczynność może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Podkreślić przy tym należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty organu, zostały rozważone w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) oraz złożoną skargę, a sprawa została rozpoznana przez sąd we właściwym składzie (art. 120 p.p.s.a.). Po wtóre, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a. Zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może zatem przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Występując z pismem z dnia 14 kwietnia 2025 r. skarżący wyczerpał tryb przedskargowy, o którym mowa w ww. przepisie. Przypomnieć należy, co wynika z uzasadnienia i argumentów skargi, że skarżący wystąpił, pismem z dnia 8 stycznia 2025 r., o przyznanie dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. W dniu 8 kwietnia 2025 r. otrzymał informację o nieprzyznaniu dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego z powodu całkowitego wykorzystania limitu środków finansowych. Dążąc do weryfikacji prawidłowości otrzymanego stanowiska organu, strona zwróciła się o wydanie decyzji, od której stosownie do zapisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego będzie mogła złożyć odwołanie. Co za tym, niniejsza sprawa, jak wskazuje strona, dotyczy niewydania decyzji przez Dyrektora PCPR w Tomaszowie Mazowieckim. W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunki przyznawania świadczeń ze środków PFRON na dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ustawodawca określił w art. 10e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, warunkując uprawnienie do tego świadczenia od spełnienia kryterium niepełnosprawności oraz kryterium dochodowego. Z kolei, szczegółowe warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu, zgodnie z delegacją zawartą w art. 10d ust. 8 pkt 2 powołanej ustawy określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych. W myśl § 5 ust. 14 tego rozporządzenia centrum pomocy rodzinie w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie powiadamia w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozpatrzenia. Informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie, zgodnie z ust. 15 § 5 wskazanego rozporządzenia, zawiera odpowiednio: 1) imię i nazwisko, adres i numer PESEL albo numer dokumentu tożsamości; 2) informację o wysokości przyznanego dofinansowania; 3) informację o wysokości przyznanego dofinansowania dla opiekuna; 4) uzasadnienie w przypadku nieprzyznania dofinansowania. Zdaniem Sądu analiza przytoczonych przepisów, z uwzględnieniem określonych w art. 8 i 9 ustawy o rehabilitacji, celów rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych, zgodnie z którymi formą wsparcia jest m.in. turnus rehabilitacyjny (art. 10 pkt 2 ustawy o rehabilitacji), prowadzi do wniosku, że w przypadku o którym mowa w § 5 ust. 14 rozporządzenia, mamy do czynienia z decyzją administracyjną rozstrzygającą wniosek o dofinansowanie kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON, pomimo użytego w tym przepisie zwrotu "powiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku". Zagadnienie kwalifikacji charakteru aktu podejmowanego w sprawie przyznania dofinasowania kosztów turnusu rehabilitacyjnego ze środków PFRON było już przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądowo-administracyjnym. Stanowisko sądów administracyjnych w tym zakresie, jak trafnie dostrzegł Dyrektor PCPR w odpowiedzi na skargę, nie było jednomyślne. Obecnie za dominującą i utrwaloną należy uznać linię orzeczniczą, która prezentuje pogląd, że negatywne rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON – informację o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie - należy traktować, jako decyzję administracyjną, od której służy odwołanie do organu wyższego stopnia. W doktrynie i orzecznictwie akceptowany jest pogląd, iż decyzja administracyjna oznacza kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organów administracji publicznej, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Z przytoczonej definicji wynikają kryteria, które niezależnie od nazwy jaką czynności administracyjnej nadaje ustawodawca (albo też w przypadku braku takiej nazwy) pozwalają w konkretnym przypadku na ustalenie czy czynność ta może zostać zakwalifikowana do kategorii decyzji administracyjnych. Nie budzi większych wątpliwości, iż "powiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku", pozostając aktem władczym i jednostronnym, rozstrzygającym o publicznym uprawnieniu jednostki, spełnia przesłanki konieczne do uznania go za decyzję administracyjną. Takie podejście skutkuje zagwarantowaniem stronie prawa do weryfikacji prawidłowości, zgodności z prawem otrzymanej informacji w sprawie wniosku o dofinansowanie, która przy odmiennym podejściu w ogóle nie podlegałaby kontroli sądowej. Bezsprzecznie tego rodzaju rozstrzygnięcia, jako objęte gwarancją konstytucyjną nie mogą pozostawać poza skuteczną kontrolą sądową. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, dostrzec trzeba, co wynika z odpowiedzi na skargę, że Dyrektor PCPR w Tomaszowie Mazowieckim potraktował przesłaną skarżącemu informację o nieprzyznaniu dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego jak decyzję. I co więcej, jak wynika z wyjaśnień organu, przedmiotową informację z odwołaniem i dokumentami sprawy, w tym stanowiskiem własnym, przekazał niezwłocznie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, jako organu właściwego. Organ podjął kroki zmierzające do zagwarantowania stronie kontroli wydanej informacji, kwalifikując ją, jako decyzję, od której stronie przysługuje odwołanie. Uwzględniając powyższe, w okolicznościach sprawy, nie można pominąć, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się na specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli sądu pozostaje prawna poprawność czynności załatwiających zgłoszone żądanie. Mówiąc inaczej, sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13, orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). Podsumowując, wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Dyrektora PCPR w Tomaszowie Mazowieckim jest nieuzasadniona, bowiem w dacie jej wniesienia Dyrektor PCPR nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Wydał informację o sposobie rozpatrzenia wniosku, którą wraz z odwołaniem i dokumentami sprawy przekazał do organu właściwego. Powyższe czynności świadczą o tym, że organ nie pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. ds