I SO/Łd 1/15

Dnia 10 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA: Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej D.C. w sprawie wniosku D. C. o: przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2013 roku sygn. akt I FSK 1540/12 p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Postanowieniem z 24 marca 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi uwzględnił wniosek D. C. i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2013 roku sygn. akt I FSK 1540/12. Postanowieniem z 5 października 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił jako spóźniony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA z 9 maja 2006 roku sygn. akt I FSK 658/05 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za marzec 2000 r. Postanowieniem z tej samej daty Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania wniesioną w tej sprawie. W dniu 2 listopada 2015 roku do sądu wpłynęło pismo pełnomocnika z urzędu D. C. adwokat A. C. z wnioskiem o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Pismo zawierało także oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Referendarz sądowy postanowieniem z 16 listopada 2015 roku oddalił wniosek pełnomocnika z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej argumentując, że złożone przez pełnomocnika w imieniu strony środki prawne nie stanowiły prawidłowo wykonanej pomocy prawnej w sprawie, w której pełnomocnik został ustanowiony. Od powyższego postanowienia w dniu 20 listopada 2015 roku pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw, w którym zarzucił naruszenia art. 250 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." poprzez uznanie, że nie udzielił on stronie faktycznej pomocy prawnej w sytuacji w której podjął czynności zmierzające do przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w stosunku do sprawy mandanta zakończonej prawomocnym wyrokiem NSA z 9 maja 2006 roku sygn.. akt I FSK 658/05. Na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w oparciu o przepis § 18 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 461). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 260.p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi z urzędu rozpoznaje od początku. Na wstępie rozważań w sprawie niniejszej wskazać należy, że zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu przyjmuje się zgodnie, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. post. NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04, post. NSA z dnia 18 października 2007 r., II FZ 515/07, S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317. B, Duter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 704-705 ). Ze względu na to, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania, co w konsekwencji oznacza uprawnienie i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. W rozstrzyganej sprawie D. C. zwrócił się do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wskazując, iż zamierza wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2013 roku sygn. akt I FSK 1540/12 o odrzuceniu jego skargi o wznowienie postępowania. W myśl art. 275 p.p.s.a. do wznowienia postępowania po wydaniu ww. postanowienia właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, a zgodnie z art. 276 p.p.s.a. w tym przypadku do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepis art. 175 p.p.s.a.. Przepis tego artykułu przewiduje przymus adwokacko-radcowski do sporządzania skargi kasacyjnej. Odpowiednie jego stosowanie oznacza, że przymus ten obowiązuje przy sporządzaniu skargi o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. postanowienie NSA z 9 kwietnia 2009 roku oraz 30 stycznia 2009 roku w sprawie sygn.. akt II OZ 1323/08) . A zatem udział pełnomocnika w postępowaniu wznowieniowym mającym za przedmiot prawomocne orzeczenie NSA jest niezbędny (ze względu na konieczność sporządzenia skargi o wznowienie postępowania przez profesjonalny podmiot). W rozstrzyganej sprawie reprezentujący stronę pełnomocnik z urzędu skierował swoje działania nie w celu wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem NSA z 13 lutego 2013 roku sygn. akt I FSK 1540/12 lecz we wcześniejszej sprawie skarżącego zakończonej wyrokiem NSA z 9 maja 2006 roku sygn. akt I FSK 658/05. Wobec powyższego złożone w imieniu strony środki prawne w postaci wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz sporządzenie skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA z 9 maja 2006 roku nie stanowiły prawidłowo wykonanej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie, w której pełnomocnik został ustanowiony. Dlatego na podstawie art. 250 oraz art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.