I SO/Łd 1/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za rok 2005 p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W dniu 22 września 2017 r. wpłynął do sądu wniosek J. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w osobie J. P.. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na toczące się wobec niego postępowania egzekucyjne w wyniku których organ podatkowy zajął wszystkie rachunki bankowe. Tytuły egzekucyjne opiewają na kwotę 864.061,64 zł. Organ podatkowy prowadzi egzekucję z wynagrodzenia i rachunków bankowych. Według oświadczenia wnioskodawcy wszystkie dochody jego i żony są przeznaczane na spłatę kredytu, utrzymanie mieszkania i dziecka oraz spłatę zadłużenia wobec organów podatkowych. Skarżący oświadczył, że ponosi następujące wydatki: 2.387,75 zł na spłatę kredytu mieszkaniowego, 96,55 zł - ubezpieczenie kredytu, 42,89 zł - ubezpieczenie mieszkania, 1.081,15 zł – opłaty z tytułu utrzymania mieszkania, 750 zł – wydatki związane z dzieckiem – ubranie, jedzenie, szkoła podstawowa, wizyty u lekarza, około 850 zł – wydatki na życie. Według złożonego oświadczenia łącznie ww. wydatki wynoszą 5.208,34 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący mieszka razem z synem i żoną. Z żoną pozostaje jednak w separacji na mocy wyroku z dnia 16 kwietnia 2011 r. Majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni 85 m2, zakupione na kredyt. Umowa kredytowa przewiduje, że okres spłaty wynosi 30 lat. Wnioskodawca wyjaśnił, że żona jest współwłaścicielką mieszkania i współkredytobiorcą. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Rodzina utrzymuje się z dochodów z umów o pracę. Skarżący uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości 911 zł (netto) natomiast jego żona – około 1.450 zł. Ponieważ oświadczenie strony zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do wyjaśnienia źródła pochodzenia środków pieniężnych na pokrycie różnicy między wydatkami, a dochodami skarżącego i jego żony. Ponadto wnioskodawca został zobowiązany do złożenia wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 2 miesięcy oraz złożenia odpisu własnego zeznania podatkowego i żony za ostatni rok kalendarzowy. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że różnica między wydatkami, a dochodami rodziny odpowiada racie kredytu wraz z jego ubezpieczeniem, którą skarżący pokrywa zaciągając pożyczki od członków rodziny. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie referendarza wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, przede wszystkim dlatego, że twierdzenie skarżącego, zgodnie z którym nadwyżkę miesięcznych wydatków nad przychodami, wynoszącą przeszło 2.800 zł pokrywa z pożyczek od członków rodziny. Skarżący nie przedstawił na poparcie swoich twierdzeń żadnych umów pożyczkowych ani oświadczeń pożyczkodawców. W sprawie oznaczonej sygn. akt I SO/Łd 8/15 skarżący oświadczył, że zobowiązania kredytowe wraz z obowiązkowymi ubezpieczeniami pokrywana z oszczędności z lat minionych, których kwoty nie ujawnił oraz z pożyczki w wysokości 25.000 zł, którą żona skarżącego otrzymała od swojego ojca. We wskazanej sprawie sądy obu instancji oceniły, że twierdzenia skarżącego są niewiarygodne, a tym samym, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został przez skarżącego złożony przed wniesieniem skargi na decyzję podatkową. Na tym etapie koszty postępowania sądowoadministracyjnego, których poniesienie byłoby niezbędne dla skutecznego jego zainicjowania to, co do zasady, wyłącznie wpis od skargi. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie jest nawet niezbędny udział profesjonalnego pełnomocnika, a zatem o poniesieniu wydatków związanych z jego ustanowieniem decyduje wyłącznie strona postępowania sądowoadministracyjnego. Wydatki te nie są jednak dla strony obligatoryjne. Nie budzi wątpliwości trudna sytuacja materialna Skarżącego, jednakże zauważyć należy, że skarżący i jego małżonka uzyskują stałe dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę. Odnosząc się do postanowień zapadłych w innych sprawach o przyznanie prawa pomocy, na które powołuje się skarżący, zauważyć należy, że przyznanie prawa pomocy w innej sprawie sądowej nie może samo w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie (postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II FZ 982/15). Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. Ake.