I SO/Łd 4/08

Dnia 22 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Asesor WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie Sędziów: Teresy Porczyńskiej, Arkadiusza Cudaka i Pawła Janickiego od orzekania w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 1272/08 postanawia: oddalić wniosek. Al. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 (sygn. akt I SA/Łd 1272/08). Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 roku A. M. zgłosił do protokołu rozprawy wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie: Teresy Porczyńskiej, Pawła Janickiego i Arkadiusza Cudaka. Skarżący oświadczył, iż nie jest przygotowany do rozprawy, gdyż spodziewał się, że sędzią sprawozdawcą będzie Cezary Koziński, do którego czuje osobistą sympatię, a nie Teresa Porczyńska. Wskazał, że Sędzia Teresa Porczyńska brała czynny udział w orzekaniu w tej sprawie dotyczącej opodatkowania z tytułu sprzedaży akcji Banku Handlowego, również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 886/06. Skarżący wniósł również o wyłączenie Sędziów Pawła Janickiego i Arkadiusza Cudaka, bowiem wielokrotnie orzekali na niekorzyść byłych pracowników Banku Handlowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 cyt. ustawy). Powyższe oznacza, iż wyłączenie sędziego może być uzasadnione dwiema grupami przyczyn: 1) przesłankami skutkującymi wyłączeniem sędziego z mocy ustawy oraz 2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały wymienione w sposób enumeratywny, stanowią zamknięty katalog i nie można ich interpretować w sposób rozszerzający. Opierają się one na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że - niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie - czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Z kolei przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie tego sędziego, którego dotyczą, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Ustawodawca ograniczył się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że chodzi o taki "stosunek osobisty" między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, który "mógłby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego" (iudex suspectus). W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. W tym miejscu należy nadmienić, iż na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego, został uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji (Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 53/04 Dz. U. z 2005 r. Nr 250, poz. 2118). W rozpoznawanej sprawie A. M. złożył w czasie rozprawy w dniu 11 grudnia 2008 roku wniosek o wyłączenie Sędziów Teresy Porczyńskiej, Pawła Janickiego i Arkadiusza Cudaka w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 1272/08. Uzasadniając swój wniosek A. M. w żadnym stopniu nie odniósł się do przesłanek zawartych w art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego spoczywa na wnioskodawcy (art. 20 § 1 cyt. ustawy). Podniesione przez skarżącego okoliczności nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie między tymi samymi stronami (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II UKN 307/01 OSNP 2003/24 poz. 600). Natomiast z oświadczeń złożonych przez Sędziów: Teresę Porczyńską, Pawła Janickiego i Arkadiusza Cudaka wynika, iż nie łączą ich ze skarżącym stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego należy uznać za nieuzasadniony. Wobec powyższego na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 18 § 1 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. J. W.