II SA/Łd 1000/17

WyrokWSA w Łodzi2018-10-11

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Barbara Rymaszewska, Tomasz Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego, które zarządzało nieruchomością państwową w dacie ograniczenia prawa własności na cele budowy linii energetycznej, może dochodzić odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości?
Ratio decidendi
Spółka będąca następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego, które zarządzało nieruchomością państwową w dacie ograniczenia prawa własności na cele budowy linii energetycznej, nie może dochodzić odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości. W dacie wydania decyzji ograniczającej prawo własności, nieruchomość stanowiła własność Państwa, a przedsiębiorstwo państwowe jedynie nią zarządzało bez tytułu prawnego do własności. W związku z tym, skarżąca spółka, jako następca prawny, nie nabyła roszczenia, które nie przysługiwało jej poprzednikowi prawnemu.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. Spółka komandytowa domagała się odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej nr działki 14/11, w związku z decyzją zezwalającą na wejście w teren w celu budowy linii 110 kV. Organ administracji odmówił wypłaty odszkodowania, uznając, że spółka nie jest podmiotem uprawnionym do jego dochodzenia, ponieważ w dacie ograniczenia prawa własności nieruchomość stanowiła własność Państwa, a spółka jest jedynie następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego, które zarządzało tą nieruchomością. Spółka wniosła skargę do WSA, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 roku = sprawy ze skargi A Spółki z o. o. Spółki Komandytowej z siedzibą w Ł. i B Spółki Partnerskiej z siedzibą w R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości - oddala skargę. a.tp. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.), w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania A Spółki z o. o. Spółki komandytowej w Ł. od decyzji Prezydenta Miasta P., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] orzekającej o odmowie A Sp. z o.o. Spółce komandytowej w Ł., reprezentowanej przez komplementariusza A Spółkę z o.o. wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej numerem działki 14/11, w obrębie [...], w związku z decyzją znak: [...] z dnia [...] zezwalającą C na wejście w teren w związku z budową linii 110 kV "[...]", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda [...] wyjaśnił, że pismem z dnia 7 listopada 2014 r. A Sp. z o. o. Spółka komandytowo-akcyjna, wystąpiła o ustalenie odszkodowania, na podstawie przepisów art. 124 ust. 1 w związku z art. 129 ust. 1 i 5 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej powołanej jako u.g.n.), z tytułu ograniczania prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej nr działki 14/11, obręb [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], dokonanego decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...]. Wnioskodawca podniósł, iż ww. nieruchomość została obciążona ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz C. Decyzja Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...] została doręczona D, która została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa - E S.A., a następnie w A Spółkę z o.o. Spółkę komandytowo-akcyjną. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Prezydent Miasta P., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł o odmowie wypłaty na rzecz "F" spółki z o.o. odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej numerem działki 14/11, w obrębie [...]. Z decyzją tą nie zgodził się radca prawny M. B., działający jako pełnomocnik F Sp. z o.o. i wniósł w terminie odwołanie. W wyniku jego rozpoznania, Wojewoda [...], decyzją z [...] znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił rozstrzygnięcie I- instancyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z powyższym, Prezydent Miasta P., wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej decyzją z [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., oraz art. 129 ust. 1 i 5 pkt 1 w związku z art. 124 ust. 1 u.g.n. orzekł o odmowie wypłaty A Spółce z o. o Spółce komandytowej w Ł. odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej numerem działki 14/11, w obrębie [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożył radca prawny M. B., reprezentujący w sprawie A sp. z o.o. Spółkę komandytową w Ł.. Wydanej w sprawie decyzji z [...] zarzucił naruszenie przepisów: art. 129 ust. 5 pkt 1, 3 w związku z art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 1 i 5 pkt 1 w związku z art. 124 ust. 1 u.g.n., art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 77 i 80, art. 107 § 3 i 11 k.p.a. W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, decyzją z [...] znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na ww. decyzję organu odwoławczego skargę złożyła B - Spółka Partnerska z/s w R. oraz A Sp. z o. o. Spółka komandytowa w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 471/16 ze skargi A Spółki z o. o. Spółki komandytowej w Ł. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...], znak: [...] (pkt 1) oraz oddalił skargę B Spółka Partnerska z siedzibą w R. (pkt 2). W związku ze złożoną skargą kasacyjną co do punktu 2 wyroku z dnia 25 października 2016 r., wniesioną przez B Spółka Partnerska z siedzibą w R., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 274/17 uchylił punkt 2 zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 471/16 oraz umorzył postępowanie w tym zakresie. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 471/16 zostało wskazane, iż w rozpoznawanej sprawie wymaga ustalenia, czy skarżąca A Spółka z o.o. Spółka komandytowa w Ł. istotnie jest następcą prawnym D oraz czy następstwo wspomniane ma charakter sukcesji uniwersalnej. Brak stosownych ustaleń w tym zakresie narusza art. 7 i 77 § 1 k.p.a., czyniąc postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w niniejszej sprawie wadliwym. To zaś uniemożliwia ocenę zasadności żądania odszkodowawczego, zgłaszanego przez skarżącą spółkę, skutkując w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit c p.p.s.a. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, organ odwoławczy wskazał, iż decyzją Urzędu Wojewódzkiego w P., Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z [...], Nr [...] zatwierdzono plan realizacyjny objęty załącznikami nr 1-18 -linia 110 kV [...] i udzielono C w Ł. pozwolenia na budowę ww. linii. Przebieg inwestycji, a tym samym jej usytuowanie w granicach poszczególnych nieruchomości wyznaczały trzy załączniki graficzne - wyrysy z map miasta P., w skali 1:200 z wykreśloną trasą linii 110 kV. Następnie decyzją Urzędu Miejskiego w P. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] znak: [...] zezwolono C na wejście w teren w związku z budową linii 110 kV "[...]". Trasa budowy linii miała przebiegać przez nieruchomości podmiotów określonych w decyzji, w tym, położonej w P. przy ul. A nieruchomości D (wymieniona w sentencji decyzji pod poz. 93). W załączonych do akt sprawy dokumentach źródłowych znajduje się "Wykaz właścicieli użytkowników gruntów nad którymi przebiega linia elektroenergetyczna" w którym pod pozycją 123 wpisano D i określono nieruchomość, przez którą przebiegać będzie linia 110 kV [...] - jako działka nr 1. Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 25 października 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 471/16 zezwolenie na "wejście w teren w związku z budową linii 110 kV [...] – [...]" udzielone zostało C decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...] wskazując, iż trasa budowy linii przebiegała będzie m.in. przez nieruchomość, stanowiącą własność D z siedzibą przy ul. A 47, oznaczoną geodezyjnym numerem 1. Zdaniem Sądu oznacza to po pierwsze, iż osobą wywłaszczoną w rozumieniu art. 128 ust. 1 u.g.n. pozostawała D, po wtóre, iż ograniczenie prawa własności dotyczyło działki o numerze 1. Wojewoda wyjaśnił, iż D utworzona została w 1951 r. Wówczas Minister Przemysłu Lekkiego utworzył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą G, które w 1958 r. przyjęło nazwę D. W latach 90-tych zmiana ustroju gospodarczego wymagała przeprowadzenia wielu zmian organizacyjnych i w 1994 r. przekształcono państwową D w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. Przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego odbyło się poprzez proces komercjalizacji. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowych (Dz. U. nr 51, poz. 298 ze zm.) spółka powołana w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pozostaje jednoosobową spółką Skarbu Państwa do chwili udostępnienia akcji osobom trzecim. Spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa (ust. 2). Na spółkę przechodzą, z mocy ustawy, uprawnienia i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa wynikające z decyzji administracyjnych (ust. 3). Następnie, na podstawie uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki E Spółka Akcyjna z siedzibą w R. z dnia [...], nastąpiło przekształcenie formy prawnej Spółki E Spółka Akcyjna w spółkę komandytowo-akcyjną, na podstawie art. 551 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Jednocześnie ustalone zostało, iż spółka ta będzie prowadzić działalność pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna. Kolejną uchwałą Nr [...] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w R. z dnia [...], Spółka została przekształcona w spółkę komandytową pod nazwą: A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa. W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego należało stwierdzić, iż wnioskująca w sprawie A Spółka z o. o. Spółka komandytowa jest następcą prawnym D. Przedmiotowa sprawa dotyczy ustalenia i przyznania odszkodowania na rzecz wnioskodawcy z tytułu ograniczenia prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej aktualnie nr działki 14/11, na podstawie powołanej wyżej decyzji Urzędu Miejskiego w P., Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...], znak: [...]. W ramach prowadzonego postępowania odwoławczego uzyskano pismo Urzędu Miasta P., Referatu Geodezji, Kartografii i Katastru z 8 lutego 2016 r., znak: 1MG.6620.2.54.2016 w sprawie informacji o zmianie numeru działki położonej przy ul. A. Ustalono, iż przy odnowieniu ewidencji gruntów przeprowadzonego dla przedmiotowego terenu w latach 1983 -1984 uległy zmianie numery działek i obrębów. Działka nr 1 z dawnego obrębu nr [...] otrzymała numer 14 w obrębie nr [...] i powierzchnię 10,4622 ha. Na podstawie map przyjętych do Miejskiego Ośrodka Geodezyjno -Kartograficznego działka nr 14 ulegała podziałom. Obecnie w ewidencji gruntów i budynków miasta P. figurują działki o numerach: 14/3, 14/8, 14/11, 14/15, 14/16, 14/19, 14/20, 14/21, 14/22, 14/23; 14/24, 14/26, 14/27, 14/28, 14/29, 14/30, 14/31, 14/32, 14/33, 14/37, 14/40, 14/41, 14/42, 14/43, 14/44, 14/45, 14/46, 14/47, 14/48, 14/49, 14/51, 14/52, 14/53, 14/54 i 14/55. Jak wynika zatem z powyższego, działka oznaczona nr 14/11 stanowi część dawnej działki nr 1. Wojewoda wyjaśnił, iż na dzień wydania ww. orzeczenia z [...] obowiązywały przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Art. 35 ust. 1 ww. ustawy normował zagadnienie możliwości dysponowania terenami na cele inwestycji związanych m.in. z przesyłem elektryczności. Zgodnie z jego treścią organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogły za zezwoleniem naczelnika gminy, a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta (dzielnicy), zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach, zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową, ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Stosownie do treści art. 36 tej ustawy odszkodowanie za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 strony ustalają na podstawie wzajemnego porozumienia; w razie sporu wysokość odszkodowania ustala na wniosek zainteresowanej strony naczelnik gminy, a w miastach prezydent lub naczelnik miasta (dzielnicy) (ust. 1). Odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach powinno być ustalone w przeciągu 30 dni od daty zgłoszenia wniosku o odszkodowanie. Roszczenie o takie odszkodowanie przedawnia się z upływem 3 lat od powstania szkody (ust. 2). Właścicielowi nie przysługuje prawo do odszkodowania, jeżeli pomimo ograniczenia nie poniósł szkody (ust. 3). Przepis art. 35 ust. 1 ustawy z 1958 r. odpowiada w swej treści przepisowi art. 124 ust. 1 u.g.n. Przepisy obu przywołanych ustaw przewidują odszkodowanie za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 albo szkody powstałe wskutek zdarzeń, o jakich mowa w art. 120 i 124-126 (art. 128 ust. 4 u.g.n.). W ustawie o gospodarce nieruchomościami kwestie dotyczące zakładania i przeprowadzania na nieruchomościach ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, uregulowane są w art. 124 ust. 1 i ust. 4 u.g.n. Przepis ten nakazuje stosować odpowiednio art. 128 ust. 4 u.g.n. w przypadkach, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty. Zgodnie zaś z art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe skutek zdarzeń, o których mowa wart. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, a więc w pełnym zakresie rzeczywistych strat i utraconych korzyści oraz wartości odpowiadającej zmniejszeniu wartości nieruchomości. Wskazane przepisy u.g.n. w sposób podobny uregulowały kwestie odszkodowawcze za ograniczenie własności jak ustawa z 1958 r. Na gruncie u.g.n. sytuacja, w której nastąpiło ograniczenie własności nieruchomości z przyczyn wskazanych w art. 124 u.g.n., bez odszkodowania przewidzianego w art. 128 ust. 4 u.g.n., wypełnia hipotezę art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. który stanowi, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji publicznej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż z ustaleń obowiązującego aktualnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy A - "M." w P., przyjętym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta P. z [...], (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] poz. [...]) ze zmianą przyjętą Uchwałą Nr [...] Rady Miasta P. z [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] poz. [...] wynika, iż działka numer 14/11, w obrębie [...], znajduje się w terenie oznaczonym symbolem UC, oznaczającym tereny zabudowy usługowej o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m kw. Szczegółowa analiza załącznika graficznego, stanowiącego cześć ww. dokumentu planistycznego potwierdziła, iż będąca przedmiotem postępowania działka nr 14/11 położona jest na terenach usługowych. Stanowiąca przedmiot decyzji z dnia [...], znak: [...], linia elektroenergetyczna 110 kV zlokalizowana jest w oddaleniu od granicy terenu działki i położona jest, w tym fragmencie, w granicach działek nr 12/1 oraz 14/8, co oznacza, że przez teren działki nr 14/11 nie przebiega linia wysokiego napięcia. Na rysunku planu miejscowego zaznaczono również przebieg strefy ochronnej dla linii elektroenergetycznej, wzdłuż omawianej napowietrznej linii. Ww. strefa znajduje się częściowo w granicach ewidencyjnych działki nr 14/11 i w północnej części nieruchomości. Jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego strefa ochronna wzdłuż omawianej linii elektroenergetycznej ma łączną szerokość 36 m, po 18 m pod obu stronach linii, licząc od osi linii w każdą stronę - rozdz. 3 § 14 ust. 2 pkt 4h. Organ podkreślił, iż przed Prezydentem Miasta P. prowadzone było postępowanie w analogicznej sprawie, wszczętej na wniosek A Sp. z o. o. Spółka komandytowa w Ł., a dotyczącej ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej nr działki 14/32, obręb [...], dokonanego decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...]. Ww. postępowanie zakończone zostało decyzją z [...], znak: [...] Prezydenta Miasta P., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej orzekającą o ustaleniu odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej numerem działki 14/32, w obrębie [...], do wypłaty którego zobowiązano H S.A. w L. Oddział [...] w Ł. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia zostało podniesione, iż na ustalone odszkodowanie składa się odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości z tytułu posadowienia inii 110 kV w 1985 r. oraz odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości z tytułu ograniczenia w korzystania z nieruchomości w celu wykonywania czynności związanych z usuwaniem awarii w przyszłości. Ww. decyzja organu I instancji była przedmiotem postępowania odwoławczego, w wyniku którego Wojewoda [...], decyzją z [...], znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie ustalenia A Spółce z o. o. Spółka komandytowa w Ł. odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości położonej w P. przy ul. A oznaczonej numerem działki 14/32 w obrębie [...], na skutek lokalizacji linii energetycznej 110 kV "[...]". Na ww. decyzję organu odwoławczego skargę złożyła A Spółka z o. o. Spółka komandytowa w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 514/17 oddalił skargę. U uzasadnieniu orzeczenia sądowego zostało stwierdzone min., iż w ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie przyjął, że powstała z przekształconego przedsiębiorstwa państwowego spółka, która wstąpiła we wszystkie prawa byłego przedsiębiorstwa państwowego, nie nabyła praw z przedmiotowej decyzji, ponieważ dotyczyły one właściciela (Państwa), a tym samym nie nabyły tych praw kolejne spółki, w tym skarżąca. Kierując się tymi ustaleniami organ odwoławczy trafnie wywiódł, iż skoro w dacie wybudowania urządzeń infrastruktury przesyłowej strona prowadzonego postępowania nie była właścicielem nieruchomości (bowiem dysponowała ją w imieniu Skarbu Państwa bez tytułu prawnego), to nie przysługuje jej roszczenie o odszkodowanie w trybie art. 129 ust. 5 u.g.n., w związku z art. 128 ust. 4 tej ustawy. Oznacza to, że A Spółka z o.o. Spółka komandytowa w Ł. nie jest "osobą wywłaszczoną" w myśl art. 128 i nast. u.g.n., a co za tym idzie, nie przysługuje jej roszczenie o odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości opisanej na wstępie nieruchomości". Wojewoda zaznaczył, iż będąca przedmiotem opisanego wyżej postępowania odszkodowawczego działka nr 14/32 stanowi fragment dawnej nieruchomości nr 1, należącej do D, a roszczenie odszkodowawcze oparte było na skutkach tej samej decyzji Urzędu Miejskiego w P. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] r. znak: [...] o zezwoleniu C na wejście w teren, w związku z budową linii 110 kV "[...]". Zatem skoro w tym samym stanie faktycznym i prawnym nie było możliwe przyznanie wnioskującej Spółce odszkodowania za zmniejszenie się wartości nieruchomości (działki nr 14/32) na skutek usytuowania na jej obszarze przewodów linii energetycznej 110 kV, to tym bardziej brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za szkody i zmniejszenie się wartości nieruchomości (działki nr 14/11), na której terenie takich urządzeń nie ma, a oznaczona została jedynie strefa ochronna ww. sieci wysokiego napięcia. Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyły A Spółka z o. o. Spółka komandytowa w Ł. oraz B Spółka Partnerska z siedzibą w R., reprezentowani przez radców prawnych, zarzucając jej naruszenie: 1. art. 128 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji brak uznania, iż skarżąca jest "osobą wywłaszczoną" w rozumieniu powołanych przepisów co skutkowało nieprzyznaniem odszkodowania za szkody powstałe w wyniku ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości w związku z zezwoleniem na przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, podczas gdy w wyniku tego zdarzenia doszło do oczywistego zmniejszenia wartości przedmiotowej nieruchomości; 2. art. 129 ust. 5 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprzyznanie odszkodowania pomimo zaistnienia szkody związanej z ograniczeniem w sposobie korzystania z nieruchomości w wyniku wydania zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej; 3. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, istotnego z punktu wydania przedmiotowej decyzji wykazania następstwa prawnego skarżącej, która wstąpiła we wszystkie prawa byłego przedsiębiorstwa państwowego, a co za tym idzie nabyła również prawa i roszczenia wynikające z decyzji z dnia [...], w szczególności roszczenie o odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości przedmiotowej nieruchomości jako "osoba wywłaszczona" w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami; 4. art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie skutkujące przyjęciem, iż właścicielowi nieruchomości/jego następcy prawnemu nie przysługuje odszkodowanie, pomimo iż wskazywany przepis obejmuje prawo do dochodzenia odszkodowania w przypadku ograniczenia prawa własności. Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2018 roku, sygn. akt II SA/Łd 1000/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie administracyjne. Natomiast postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 roku, sygn. akt II SA/Łd 1000/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie. Sądowa kontrola legalności odbywa się na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) i sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] orzekającą A Sp. z o.o. Spółce komandytowej w Ł., reprezentowanej przez komplementariusza A Spółkę z o. o., wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej numerem działki 14/11, w obrębie [...], w związku z decyzją znak: [...] z dnia [...] zezwalającą C na wejście w teren w związku z budową linii 110 kV "[...]". W myśl art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Jednocześnie z ust. 4 tego artykułu wynika, że wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem i dotyczy ograniczenia wymienionych praw do nieruchomości, odszkodowanie wypłaca się osobie wywłaszczonej i ma ono opowiadać wartości odebranych praw. W przypadku ograniczenia praw do nieruchomości odszkodowanie odpowiada wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Stosowanie zaś do art. 129 ust. 5 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu: 1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124 -126; 2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości; 3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Nie ulega wątpliwości, że odszkodowanie przysługuje osobie wywłaszczonej, a więc takiej, która była właścicielem nieruchomości w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej lub decyzji ograniczającej prawo korzystania z nieruchomości. Oznacza to zatem, że podmiotem uprawnionym do realizacji owego roszczenia nie może być podmiot niebędący właścicielem nieruchomości w dacie budowy infrastruktury technicznej, o której stanowi art. 128 ust. 4 u.g.n., a który nabył nieruchomość w drodze czynności prawnej od pierwotnego właściciela. Nie budzi wątpliwości, że nabywca ten nie jest podmiotem uprawnionym i nie może domagać się wskazanego odszkodowania, trudno bowiem uznać, że poniósł jakąkolwiek szkodę w wyniku realizacji inwestycji. W świetle powyższego fundamentalne znaczenie dla oceny zasadności stanowiska Wojewody w okolicznościach badanej sprawy ma zatem ocena, czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżącej nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślić przy tym należy, że wskazana decyzja z dnia [...] zezwalająca na wejście w teren została doręczona D, która następnie została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa - E S. A., a następnie w A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Spółkę komandytowo-akcyjną. Przechodząc do tej oceny przede wszystkim należy wskazać, że z analizy akt sprawy wynika, iż decyzją Urzędu Wojewódzkiego w P. z dnia [...] Nr [...] został zatwierdzony plan realizacyjny objęty załącznikami nr 1-18 – linia 110 kV [...] i udzielono C w Ł. pozwolenia na budowę ww. linii. Przebieg inwestycji, a tym samym jej usytuowanie w graniach poszczególnych nieruchomości, wyznaczały trzy załączniki graficzne – wyrysy z map miasta P., w skali 1:200 z wykreślaną trasą linii 110 kV. W załączonych do akt sprawy dokumentach źródłowych znajduje się "Wykaz właścicieli użytkowników gruntów, nad którymi przebiega linia elektroenergetyczna", w którym pod pozycją 123 wpisano D i określono nieruchomość, przez którą przebiegać będzie linia 110 kV [...] - jako działka nr 1. Ponadto z akt sprawy wynika, że działka nr 1 z dawnego obrębu nr [...] otrzymała numer 14 w obrębie nr [...] i powierzchnię 10,4622 ha. Na podstawie map przyjętych do Miejskiego Ośrodka Geodezyjno-Kartograficznego działka nr 14 ulegała podziałom. Obecnie w ewidencji gruntów i budynków miasta P. figurują działki o numerach: 14/3, 14/8, 14/11, 14/15, 14/16, 14/19, 14/20, 14/21, 14/22, 14/23, 14/24, 14/26, 14/27, 14/28, 14/29, 14/30, 14/31, 14/32, 14/33, 14/37, 14/40, 14/41, 14/42, 14/43, 14/44, 14/45, 14/46, 14/47, 14/48, 14/49, 14/51, 14/52, 14/53, 14/54 i 14/55. Skarżąca Spółka wystąpiła o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczania prawa własności do nieruchomości położonej w P. przy ul. A, oznaczonej aktualnie nr działki 14/32, zatem stanowiącej część dawnej działki nr 1. Jednocześnie z ustaleń Wojewody [...] wynika, że D utworzono w 1951 r. Wówczas Minister Przemysłu Lekkiego utworzył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą G, które w 1958 r. przyjęło nazwę D. W latach 90-tych zmiana ustroju gospodarczego wymogła przeprowadzenie wielu zmian organizacyjnych i w 1994 r. przekształcono przedsiębiorstwo państwowe - D w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. Przekształcenie to nastąpiło poprzez proces komercjalizacji. Zgodnie z art. 8 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 ze zm.), w razie przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę prawo użytkowania przechodziło na nowy podmiot. Wobec powyższego przy komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego obowiązywała zasada sukcesji uniwersalnej - wszystkie prawa przysługujące poprzednio przedsiębiorstwu przechodziły na spółkę z chwilą jej wpisu do rejestru przedsiębiorców. Czynność tę poprzedzał obligatoryjny akt komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego. Przedsiębiorstwo państwowe gospodarowało wydzielonym mu mieniem, stanowiącym część mienia ogólnonarodowego, a jedynym właścicielem tego mienia było Państwo na podstawie art. 128 k.c., w brzmieniu wówczas obowiązującym, bez względu na to, że było w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego. W ocenie Wojewody [...], decyzja z dnia [...]doprowadziła zatem wyłącznie do ograniczenia prawa własności nieruchomości państwowej, którą przedsiębiorstwo państwowe gospodarowało bez tytułu prawnego do tej nieruchomości i z tą oceną zdaniem Sądu należy się zgodzić. Słusznie wskazał Wojewoda, że wskazane przedsiębiorstwo gospodarowało tym mieniem w imieniu właściciela, czyli Państwa. Dopiero w wyniku kolejnej nowelizacji kodeksu cywilnego, jak ustalił organ odwoławczy, w drodze ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny skreślono art. 128 k.c. Zmieniła się więc rola Skarbu Państwa, który na podstawie art. 34 k.c. w stosunkach cywilno-prawnych stał się podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą części mienia ogólnonarodowego niebędących pod zarządem innych państwowych osób prawych. Prawidłowo organ odwoławczy wskazał przy tym, że dopiero na gruncie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości przedsiębiorstwa mogły otrzymywać grunty państwowe niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej w zarząd. Prawem zarządu objęto także grunty nabyte przez przedsiębiorstwa państwowe na zasadach ogólnych prawa cywilnego. Uprawnienia przedsiębiorstw zmieniły się z dniem 5 grudnia 1990 r. w wyniku nowelizacji tej ustawy i grunty będące w tym dniu w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Dopiero po tej dacie w związku ze zmianą k.c. przedsiębiorstwa mogły nabywać nieruchomości na ogólnych zasadach prawa cywilnego. Obowiązkową zatem formą korzystania przez przedsiębiorstwo państwowe z mienia ogólnonarodowego, w tamtym okresie, był zarząd uzyskiwany w formie ustawowej, tj. w drodze decyzji administracyjnej lub w innych przypadkach przewidzianych prawem przez przekazanie prawa do gruntu między jednostkami organizacyjnymi albo w drodze nabycia gruntu w umowie cywilnej. Z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy w tym kontekście wynika, że D prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości zyskała na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P. nr [...] z dnia [...] Natomiast Urząd Miejski w P. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami zezwolił C w Ł. wejść w teren w związku z budową wskazanej linii 110kV "[...]" na podstawie decyzji z dnia [...], która stała się ostateczna w dniu 6 czerwca 1985 r. W odniesieniu do istoty sporu, w okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd uznał, że należy odwołać się do argumentacji powołanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2874/17, LEX nr 2557685 oddalającym skargę kasacyjną A Spółki z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 514/17 w sprawie ze skargi A Spółki z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości położonej w P. przy ul. A, nr działki 14/23, obręb [...], dokonanego decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...], przyjmując ją za własną, tym bardziej, że strona wywodzi swoje uprawnienie i roszczenie dotyczące usytuowania pasa ochronnego linii energetycznej w przedmiotowej sprawie oraz dotyczące samego usytuowania tejże linii energetycznej 110 KV (w sprawie sygn. akt II SA/Łd 514/17) z tej samej decyzji lokalizacyjnej, dotyczącej tej samej nieruchomości tj. działki wówczas oznaczonej nr 1, w wyniku podziału której powstały zarówno działka nr 14/11, której dotyczy przedmiotowa sprawa, jak i działka nr 14/23 będąca przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 514/17. Wskazać należy więc, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego teren, którego dotyczy spór stanowił w dacie wydania decyzji z [...] własność Państwa. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, co podnosił również w kwestionowanej decyzji Wojewoda, że do dnia 1 lutego 1989 r. przedsiębiorstwa państwowe nie mogły nabywać we własnym imieniu i na swoją rzecz własności nieruchomości, z uwagi na obowiązującą zasadę jednolitej własności państwowej, którą wyrażał art. 128 k.c. stanowiący w ust. 1, że: "Socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu." Sformułowana w tym przepisie zasada oznaczała, że wyłącznie Państwo mogło być właścicielem mienia państwowego, do którego zachowywało pełnię uprawnień właścicielskich. Natomiast państwowe osoby prawne wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej (ust. 2). Zatem Państwo zachowywało uprawnienia właścicielskie także do mienia znajdującego się w zarządzie lub posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego i w tym wyrażała się zasada jednolitej własności państwowej. Przepis art. 128 k.c. został zmieniony ustawą z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, która weszła w życie 1 lutego 1989 r. (Dz. U. Nr 3, poz. 11), i otrzymał brzmienie: "Własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje Skarbowi Państwa albo innym państwowym osobom prawnym". Wyjaśnić przy tym należy, że nawet ta zmiana nie przesądziła, że z dniem 1 lutego 1989 r. osoby prawne stały się właścicielem zarządzanego przez nie mienia państwowego. Dopiero bowiem uregulowanie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) przesądziło jednoznacznie, że z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowe osoby prawne uzyskały prawo użytkowania wieczystego gruntów będących w ich dotychczasowym zarządzie oraz własność budynków i urządzeń wzniesionych na tych gruntach. Wobec powyższego stwierdzić przyjdzie, że dochodzone obecnie przez stronę skarżącą roszczenie odszkodowawcze w ogóle nie powstało, bowiem przedmiotem wywłaszczenia była nieruchomość należąca w roku 1985 do Państwa. Skarżąca jako następca prawny ówczesnego przedsiębiorstwa państwowego (co ustalił organ, będąc związanym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 471/16 na podstawie art. 153 p.p.s.a.), nie mogła nabyć roszczenia, które temu przedsiębiorstwu nie przysługiwało. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że obecny właściciel przedmiotowej nieruchomości nie dysponuje publicznoprawnym roszczeniem o odszkodowanie z tytułu ograniczenia prawa własności. Dlatego odmowa ustalenia oraz wypłaty żądanego odszkodowania była uzasadniona i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Reasumując, kwestionowane rozstrzygnięcie jest prawidłowe i Sąd nie dopatrzył się przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. powodowałyby wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Z przyczyn omówionych wyżej, niezasadne okazały się również zarzuty skargi. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151p.p.s.a., skargę oddalił. a.tp.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło