II SA/Łd 1006/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska (spr.), Protokolant asystent sędziego Żywilla Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., działając z upoważnienia Wójta Gminy W., na podstawie art. 16 ust. 1-4, art. 24, art. 26, art. 30, art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu, i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne oraz art. 104 i art. 108 kpa, po rozpatrzeniu wniosku K.W. przyznał świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 144 złotych na okres od 1 lipca 2006 roku do 31 sierpnia 2006 roku, natomiast w wysokości 153 złotych za okres od dnia 1 września 2006 roku do 31 lipca 2007 roku. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w dniu 31 lipca 2006 roku strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, do którego dołączona została kopia orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 11 lipca 2006 roku. Z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności stosownie do art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ I instancji uznał, iż spełnione zostały przesłanki uprawniające do uzyskania żądanego świadczenia. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 1 i § 2 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, iż w związku z niewątpliwym uchybieniem terminu odwołanie nie może być rozpatrzone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż decyzja organu I instancji zgodnie z oświadczeniem K.W. została mu doręczona w dniu 1 września 2006 roku. Strona sporządziła odwołanie od decyzji, kierując je do Sądu Okręgowego w Ł., Wydział VIII Wydziału Ubezpieczeń Społecznych w dniu 11 września 2006 roku, o czym świadczy stempel na kopercie listu poleconego. W dniu 13 września 2006 roku Sąd Okręgowy w Ł. przesłał odwołanie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych celem nadania sprawie prawidłowego biegu. W dniu 18 września 2006 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych odesłał jednak odwołanie do Sądu Okręgowego w Ł. Następnie w dniu 13 października 2006 roku Sąd Okręgowy w Ł. przekazał odwołanie K.W. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Odwołanie zgodnie z art. 132 kpa zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w dniu 26 października 2006 roku. Wobec powyższego, Kolegium stwierdziło, iż termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 15 września 2006 roku, przy czym brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że data nadania odwołania na adres Sądu Okręgowego w Ł. pozwala na uznanie, że odwołanie złożone zostało w terminie. Organ II instancji zauważył również, iż strona została prawidłowo pouczona o przysługującym jej prawie do złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako niezgodnego z prawem, wskazując, iż "nie ponosi winy za to, jaką drogę przeszło odwołanie, natomiast winien jest za mylne zaadresowanie i mylne odczytanie". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło jej uchylenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie należało uchylić, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione przez stronę skarżącą. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, iż przeprowadzając kontrolę, Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego postanowienia także w innym zakresie, niż ten, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 127 § 1 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronom odwołanie, które wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika z powyższych przepisów zdarzeniem, z wystąpieniem którego należy wiązać rozpoczęcie biegu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania jest doręczenie stronie decyzji organu I instancji. Z uwagi zatem na fakt, iż doręczenie wywołuje procesowo istotne skutki, musi zostać dokonane w sposób prawidłowy i skuteczny w świetle przepisów kpa. W doktrynie zwraca się uwagę, iż sformalizowanie czynności materialno - technicznej, jaką jest doręczenie, i przestrzeganie przez organy administracji publicznej wymogów formalnych w zakresie doręczeń wynika właśnie z faktu, że od skuteczności doręczenia zależą uprawnienia procesowe lub materialnoprawne stron i innych uczestników postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 291 - 292). Ustawodawca uregulował w przepisach kpa w sposób bardzo szczegółowy tryb i zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym. Podstawowa zasada została wyrażona z treści art. 39 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby. Godzi się przy tym zwrócić uwagę na fakt, że ustawodawca wymaga, aby doręczenie dokonane było przez określone podmioty, a także, aby zostało potwierdzone własnym podpisem odbierającego pismo wraz ze wskazaniem daty odbioru. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie składu orzekającego nie sposób stwierdzić, czy decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] została doręczona z zachowaniem zasad, o których mowa w przepisach kpa. Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na fakt, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w treści zaskarżonego postanowienia, iż decyzja została doręczona stronie w dniu 1 września 2006 roku. Tymczasem na znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji organu I instancji widnieje podpis M. W. wraz z datą 11 sierpnia 2006 roku, co może sugerować, iż osoba ta w tym dniu odebrała decyzję. Powstaje zatem pytanie, czy w świetle przepisów kpa decyzja organu I instancji została stronie w ogóle skutecznie doręczona, a jeśli tak, to którą z dat należy przyjąć za datę doręczenia rozstrzygnięcia. Zaznaczyć przy tym należy, iż w aktach administracyjnych brak jest dowodu doręczenia decyzji jej adresatowi. Tymczasem, w treści zaskarżonego postanowienia nie sposób doszukać się jakiegokolwiek ustosunkowania się do adnotacji znajdującej się na decyzji organu I instancji. Z uzasadnienia kwestionowanego postanowienia zdaje się wynikać natomiast, iż za datę doręczenia decyzji przyjęto datę wskazaną przez stronę w odwołaniu. Jak już wcześniej wskazano skutek prawny związany jest z doręczeniem decyzji, a z kolei dowodem jego doręczenia jest pokwitowanie odbioru (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 290, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 roku o sygn. akt ISA 431/99, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 1999 roku o sygn. akt SA/Rz 1982/98). Niewyjaśnienie zaś kwestii związanej z doręczeniem decyzji organu I instancji przesądzić zaś musi stwierdzenie, iż organ odwoławczy nie mógł w sposób kategoryczny stwierdzić uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę na niekompletność przekazanych do tutejszego Sądu akt administracyjnych. Brak jest dokumentów na które organ powołuje się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia a więc nie tylko dowodu doręczenia decyzji organu I instancji, ale przede wszystkim odwołania, a także istotnych dokumentów związanych z jego wniesieniem. Powyższe powoduje, iż niemożliwym jest pełna ocena sprawy i zapadłego w jej toku zaskarżonego postanowienia. Reasumując, należy uznać, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien podjąć działania mające na celu wyjaśnienie, czy zaskarżona decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona stronie oraz w jakiej dacie doręczenie nastąpiło. Jedynie wówczas jest bowiem możliwe stwierdzenie, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. AG