II SA/Łd 1007/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie NSA : Małgorzata Stahl (spr.), Anna Stępień, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. J., W. G., E. O., B. T., S. P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie odmowy uznania za strony postępowania i umorzenia postępowania I instancji 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] (nr [...]), 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz K. J., W. G., E. O., B. T., S. P po 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów sadowych. II S.A./Łd 1004-1008/01 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] po rozpatrzeniu zażalenia (nazwanego w sentencji decyzji odwołaniem) E. O., K. J. i innych na postanowienie Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy uznania E. O., S. P., K. J., B. T., T. i K. W., W. G. i J. W. za strony postępowania w sprawie podjętych decyzji WZ i ZT za Nr [...] z dnia [...] wydanej dla A S.A. w W. , Regionalnego Oddziału Przesyłu z siedzibą w W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz.U. Nr 122, poz. 593 ze zm.) w zw. z art. 105 § 1 kpa, uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie w I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż postanowieniem nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy R. odmówił uznania ww. osób za strony postępowania w sprawie podjętej decyzji o WZ i ZT za nr [...] i [...] z dnia [...] wydanej dla A S.A. w W., Regionalnego Oddziału Przesyłu z siedzibą w W. ul. A nr 2 , gdyż działki skarżących : E. O. i K. J. nr 1011, S. P. nr 940, B. T. nr 995/ 1 i nr 981/1, T. i K. W. nr 951, W. G. nr 1005 i J. W. nr 953 położone w R. przy ul. B znajdują się poza zakresem przebudowy- budowy gazociągu wysokiego ciśnienia. Wobec powyższego osób tych nie można było uznać za strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. W zażaleniu z dnia 16 grudnia 2000 r. E. O., S. P., K. J., B. T., T. i K. W., W. G. i J. W. wnosili o zmianę postanowienia i uznanie ich na podstawie art. 28 kpa za strony postępowania. Przyznali jednocześnie, że ich działki znajdują się poza zakresem przebudowy gazociągu, określonym decyzjami nr [...] i [...] z dnia [...] lecz położone są pomiędzy odcinkami gazociągu, które mają być przebudowane. Zdaniem skarżących konieczna jest przebudowa odcinka gazociągu położonego wzdłuż ul. B tak by pozostałe dwa odcinki gazociągu mogły tworzyć całość techniczno- użytkową z odcinkiem leżącym pomiędzy nimi. Wójt Gminy R. powinien był odmówić wydania decyzji Nr [...] i nr [...] i pouczyć A S.A. o konieczności złożenia wniosku na przebudowę całego odcinka położonego wzdłuż ulicy B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia uchyliło je w całości i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji wyjaśniając , że zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie stron lub z urzędu. Wójt Gminy R. wszczął postępowanie i wydał decyzję Nr [...] i nr [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji o nazwie przebudowa gazociągu: na odcinku od istniejącego gazociągu w K. do ul. B w R. ,zgodnie z wyrysowanym przebiegiem w ramach I etapu budowy na gruncie położonym w R. , S., G., K. przez działki wg załączonego wykazu i w ramach II etapu przebudowy na gruncie położonym w R. na działkach wg wykazu. Przebieg odcinków I i II etapu przebudowy przedstawiono na mapach nr 557/98 z dnia 16 kwietnia 1998 r. odcinka nr 1-12 od ul. C do ul. B w R. i odcinka nr 16-24 R.- K. Odcinki istniejącego gazociągu od nr 13 d 15 przebiegające przez działki od nr 1011( odcinek 14) do działki nr 953 ( odcinek 13) nie są przewidziane do przebudowy w I i II etapie. Z powyższych względów w tej sprawie nie toczy się postępowanie, gdyż inwestor A S.A. nie składał wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu polegającego na przebudowie gazociągu na odcinku od ul. B w R. ( odcinki 13-15) i Wójt Gminy R. nie wszczął z urzędu postępowania , bo nie jest właścicielem rurociągu gazowego i nie zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 61 § 2 kpa. Ponieważ nie toczy się postępowanie w sprawie przebudowy odcinka gazociągu na odcinku 13-15, więc postępowanie wszczęte przez wnioskodawców należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Powyższą decyzję zaskarżyli do Sadu w dniu 22 maja 2001 r. K. J., W. G., E. O., B. T., S. P., wnosząc o jej uchylenie i poprzedzających ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucili, iż organy wydające decyzje naruszyły art.. 39 i 42 ust. 2 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący wskazali, iż w niniejszej sprawie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana dla części obiektu budowlanego – części inwestycji, która nie spełnia warunków wynikających z powołanych przepisów . Wójt nie zbadał czy wniosek inwestora spełnia warunki określone w art. 39 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie mógł wszcząć postępowania odnośnie odcinka pomiędzy punktami 13 i 15 planu inwestycji, którego inwestor na razie nie objął wnioskiem o wydanie decyzji, lecz powinien odmówić uwzględnienia wniosków dotyczących inwestycji pomiędzy punktami 1-12 i 16-24 pouczając inwestora, ze powinien wystąpić z jednym wnioskiem dotyczącym całego obiektu budowlanego, całej inwestycji. Ponadto skarżący wskazali, iż decyzje Wójta nr [...] i [...] naruszają art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej bowiem wskazane decyzje nie określają tych warunków w zakresie ustalania sposobu, w jaki mają być połączone odcinki gazociągu pomiędzy punktami 1-12 i 16-24 z odcinkiem pomiędzy punktami 13-15 aby możliwy był przepływ gazu. Jednocześnie dodać należy, iż działki skarżących leżące pomiędzy punktami 13 i 15 narażone są na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w przypadku rozerwania tego odcinka gazociągu. W odpowiedzi na skargę z dnia 2 lipca 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano, iż brak jest podstaw do wywodzenia, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Ma ona bowiem wyłącznie procesowy charakter, bowiem konwaliduje wadę postępowania prowadzonego przez organ I instancji, gdyż błędnie wydał on rozstrzygnięcie odnoszące się do uznania czy dane osoby są stroną czy też nie w sytuacji, gdy obowiązujące normy prawa takiej podstawy do wydania odrębnego rozstrzygnięcia w tym zakresie nie dają. W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż zaskarżona decyzja uchyla postanowienie organu I instancji rozstrzygające kwestię, czy skarżący są stroną dznego postępowania czy nie i umarza postępowanie prowadzone przez organ I instancji w konkretnym zakresie. Postanowienie organu I instancji było konsekwencją złożonego przez skarżących pismem z dnia 18 listopada 2000 r. odwołania od decyzji wydanych przez Wójta Gminy R. ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji polegającej na realizacji gazociągu. SKO w Ł. w odrębnym postępowaniu odwoławczym wszczętym pismem z dnia 18 listopada 2000 r. rozpatrzy odwołanie wniesione przez E. O., S. P., K. J., B. T. i W. G. W postępowaniu tym zostanie rozstrzygnięta kwestia czy odwołującym się przysługuje przymiot strony czy też nie czy też ewentualnie złożone odwołanie nie jest w istocie swojej wnioskiem o wznowienie postępowania, wobec uprzedniego rozpatrzenia przez Kolegium decyzjami z dnia [...] [...] i [...] odwołań innych osób od decyzji organu I instancji ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji polegającej na realizacji gazociągu na dwóch etapach. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę SKO w Ł. dodało ponadto, że na opisane powyżej decyzje zostały złożone skargi do sądu administracyjnego – sygn. II SA/Łd 544/01 i II SA/Łd 413/01. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] naruszają prawo w istotnym stopniu co miało wpływ na wynik sprawy. Wskazane postanowienie zostało wydane w wyniku wniesienia przez skarżących pisma zatytułowanego "odwołanie" od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] (WZ ZT nr [...] i [...]) i zawierającego zarzuty naruszenia prawa o zagospodarowaniu przestrzennym. Podstawę prawną tego postanowienia odmawiającego uznania osób wnoszących to "odwołanie " za strony postępowania stanowiły przepisy art.141, art.123 w związku z art.28 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy te, co Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podniosło dopiero w odpowiedzi na skargę nie dają podstaw do wydania odrębnego postanowienia orzekającego czy dana osoba jest czy nie jest stroną. Ustalenia w tej kwestii mogą mieć miejsce dopiero w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończącej sprawę. Powołane przepisy nie dawały też podstaw do pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie " o odmowie uznania skarżących za strony postępowania w którym wydano wskazane decyzje " a tym samym do wniesienia takiego zażalenia i merytorycznego rozpatrzenia go przez organ odwoławczy. Z przytoczonych powodów postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] w istotny sposób naruszało powołane przepisy procedury administracyjnej. Również zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza przepisy proceduralne co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim w sentencji i uzasadnieniu mowa jest o odwołaniu a nie o zażaleniu, jakie wnieśli – wadliwie pouczeni – skarżący. Zaskarżona decyzja uchyla w całości zaskarżone postanowienie i umarza postępowanie I instancji. W jej uzasadnieniu brak jakiegokolwiek odniesienia do rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu, odmawiającym uznania skarżących za strony postępowania. Organ odwoławczy podejmując, w wyniku wniesienia zażalenia nazywanego przez ten organ odwołaniem, "decyzję" - w uzasadnieniu odniósł się nie do istoty kwestii rozstrzygniętej w postanowieniu I instancji ale wyłącznie do kwestii sposobu wszczynania postępowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania i uprawnionych do tego podmiotów i bezprzedmiotowości postępowania w zakresie żądanym przez skarżących. Naruszył tym samym przepis art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art.107 § 1 i 3 k.p.a. Dopiero w odpowiedzi na skargę znalazło się właściwe uzasadnienie odnoszące się do kwestii dopuszczalności ( a raczej braku dopuszczalności) orzekania odrębnym postanowieniem o braku przymiotu strony. Uzasadnienie zawarte w odpowiedzi na skargę nie może jednak sankcjonować wadliwości uzasadnienia zaskarżonej "decyzji". Zważywszy zatem, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją postanowienie I instancji naruszały prawo co miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art.145 § 1, pkt 1 lit.c i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr153,poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1271) orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na charakter i przedmiot zaskarżonych decyzji przepis art. 152 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie miał zastosowania.