II SA/Łd 1007/18

WyrokWSA w Łodzi2019-02-26

Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Paweł Kowalski, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek uchylić decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, jeśli właściciel nie dopełnił warunku zbycia wydzielonych działek w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 162 § 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek uchylić decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, jeżeli właściciel nie dopełnił warunku zbycia wydzielonych działek w wyznaczonym terminie. Niewykonanie tego warunku, niezależnie od przyczyn, skutkuje koniecznością uchylenia decyzji na podstawie art. 162 § 2 k.p.a., co prowadzi do uznania podziału za nieistniejący.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza uchylającą własną decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości. Podział ten, dokonany w trybie art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawierał warunek zbycia wydzielonych działek na rzecz sąsiadów w terminie 6 miesięcy. Warunek ten nie został dotrzymany. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując na przyczyny zdrowotne niedotrzymania terminu oraz toczące się postępowanie o zasiedzenie. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 roku sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości - oddala skargę. a.bł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzją Burmistrza W. z [...] r., którą organ ten uchylił własną decyzję z [...] r., zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w W., oznaczonej numerami ewidencyjnymi 399/1 i 400. Kolegium uzasadniając powyższą decyzję wskazało, że Burmistrz W., działając na wniosek Z. N., decyzją z [...] r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w W., oznaczonej nr: 399/1 i 400, zgodnie z mapą projektu podziału. W wyniku w/w podziału geodezyjnego zostały wyodrębnione działki nr: 399/3, 399/4, 399/5, 399/6, 400/1, 400/2 i 400/3. W decyzji zastrzeżono, że powstałe w wyniku podziału działki zostaną przeznaczone wyłącznie na powiększenie nieruchomości sąsiedniej lub do regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami i określono nieprzekraczalny 6 - miesięczny termin, liczony od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, na przeniesienie praw do wydzielonych działek na właścicieli sąsiednich nieruchomości. Podziału dokonano także pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostanie ustanowiona służebność przechodu - przejazdu, zapewniająca im dostęp do drogi publicznej. Opisany wyżej podział nieruchomości położonej w W., został dokonany w trybie art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.). Wyznaczony przez Burmistrza W. 6 - miesięczny termin na zbycie właścicielowi sąsiedniej nieruchomości wyodrębnionych w wyniku podziału działek nie został dotrzymany, co rodzi określone skutki prawne. Zatem, w ocenie organu odwoławczego Burmistrz W. prawidłowo zastosował przepis art. 162 § 2 kpa, zezwalający organowi na uchylenie decyzji, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. Z. N. powyższej decyzji zarzucił - naruszenie prawa materialnego a to art. 93 ust. 2a i art. 96 ust. 1 u.g.n., poprzez błędne ich zastosowanie i błędną interpretację; - naruszenie przepisów prawa administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu administracji. W uzasadnieniu wskazał, że faktycznie skarżący nie dopełnił warunku o którym była mowa w decyzji z [...] r., głównie z powodów zdrowotnych, gdyż listopadzie 2013 r. doznał udaru mózgu z głębokim niedowładem połowicznym lewostronnym jak również z tej przyczyny, iż przeniesienie własności nie jest czynnością jednostronną i wymaga udziału drugiej strony, a ponadto potencjalnych kontrahentów nie można zmusić do tego, aby była stroną w tego typu postępowaniu. Dodatkowo nadal przed Sądem Rejonowym w W. sygn. akt [...] toczy się postępowanie o zasiedzenie dotyczące również działek, których własność miała zostać przeniesiona na sąsiadów skarżącego oraz na własność samego skarżącego tytułem zasiedzenia. Zdaniem skarżącego uchylenie decyzji z [...] r. nastąpiło z naruszeniem prawa, szczególnie, iż decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości nie powinna być obarczona warunkiem, gdyż ograniczenie nie powinno się znajdować w decyzji, bowiem nie dotyczy ono bezpośrednio jedynie skarżącego ale i osób trzecich. A dodatkowo projekt podziału nieruchomości sporządzony na zlecenie skarżącego został wykonany również z uwagi na cele określone w art. 95 ust. 6 u.g.n., co powoduje, iż wówczas przepisów art. 93 ust. 2a nie stosuje się. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując, jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę należy oddalić. Bezspornie przedmiotowy podział nieruchomości położonej w W., został dokonany w trybie art. 93 ust. 2a u.g.n.. Stosownie do jego treści, podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95. Podobnie okolicznością niesporną jest, że wyznaczony przez Burmistrza W. 6 - miesięczny termin na zbycie właścicielowi sąsiedniej nieruchomości wyodrębnionych w wyniku podziału działek nie został dotrzymany. Przepis art. 93 ust. 2a u.g.n. ogranicza dopuszczalność dokonywania ewidencyjnych podziałów nieruchomości rolnych i leśnych, lecz ograniczenie to nie dotyczy wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, tylko polega na ograniczeniu zbywania wydzielanych działek rolnych i leśnych o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha do przypadków wskazanych w tym przepisie. Oznacza to, że na skutek wprowadzonego ograniczenia może być wydana decyzja o zatwierdzeniu podziału i dokonany ewidencyjny podział nieruchomości, ale powstałe w wyniku podziału działki o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha mogą zostać zbyte tylko na rzecz właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiedniej. Zatem działki takie nie mogą stać się odrębnymi nieruchomościami, co zapobiegać ma zbytniemu rozdrabnianiu nieruchomości. W konsekwencji decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, w wyniku którego doszło do wydzielenia działki rolnej lub leśnej o powierzchni poniżej 0,3000 ha, uzyskuje moc prawną z chwilą uzyskania przez nią waloru ostateczności. Przepis ten zawiera nakaz zamieszczenia w decyzji zatwierdzającej tego rodzaju podział nieruchomości rolnej bądź leśnej klauzuli dodatkowej zlecającej przeniesie praw do takiej nowo wydzielonej działki na właściciela bądź użytkownika wieczystego sąsiedniej nieruchomości. Z regulacji tej nie można natomiast wyprowadzić wniosku, że z bezskutecznym upływem tego terminu decyzja taka wygasa. Przepis art. 93 ust. 2a u.g.n. wskazuje na dwa rodzaje podziałów: podział ewidencyjny zatwierdzany decyzją, wywołujący określone skutki prawne w zakresie numeracji wydzielonych działek gruntu i ich granic oraz podział prawny, polegający na zbyciu, w terminie 6 miesięcy od uostatecznienia decyzji podziałowej, działki rolnej lub leśnej o powierzchni poniżej 0,3000 ha na rzecz właściciela lub użytkownika nieruchomości sąsiedniej. Jeżeli dotychczasowy właściciel nie dokona przeniesienia praw do powstałej w wyniku podziału działki przeznaczonej na powiększenie nieruchomości sąsiedniej w wyznaczonym terminie na rzecz odpowiednio właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiedniej to organ, który wydał decyzję zatwierdzającą podział zobowiązany będzie, po upływie wyznaczonego terminu, do jej uchylenia na podstawie art. 162 § 2 kpa (wyrok WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 62/08, wyrok WSA w Gliwicach z 3 października 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 510/13. W przypadku uchylenia decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w związku z niespełnieniem warunków określonych w art. 93 ust. 2a u.g.n., podział nieruchomości uważa się za nieistniejący, co skutkuje koniecznością przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków wpisów dotyczących oznaczenia nieruchomości według stanu sprzed podziału. Wskazany w art. 93 ust. 2a u.g.n. termin 6 miesięcy jest terminem maksymalnym. Określenie tego terminu w decyzji podziałowej traktowane jest jako wydanie decyzji z zastrzeżeniem dokonania przez stronę czynności zbycia wydzielonej działki gruntu w wyznaczonym jej terminie. Przepis ten oraz inne przepisy ustawy nie określają jednak skutków naruszenia wskazanego terminu. Nie sposób jednak uznać, że takich skutków nie ma, bo brak jakichkolwiek konsekwencji prawnych uczyniłby bowiem ten przepis blankietowym, pozbawionym znaczenia normatywnego. Stąd jego zastosowanie należy wiązać z ogólną regułą wyrażoną w przepisie art. 162 § 2 kpa., zgodnie z którym właściwy organ administracji publicznej uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. Zastosowanie art. 162 § 2 kpa. następuje bowiem w sytuacji, gdy przepis szczególny nie określa skutków niewykonania zastrzeżenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2008 r., III SA/Wr 9/2008). Zastrzeżenie takie określane jest niekiedy mianem zlecenia. Przyjmuje się, że zlecenie nie zawiesza skuteczności decyzji, do której zostało dodane, nie odracza możliwości jej wykonania, ale zobowiązuje, zmusza adresata decyzji do jej wykonania zgodnie ze zleceniem. Realizacja obowiązków określonych w zleceniu powinna nastąpić równocześnie z realizacją uprawnień lub nawet dopiero po realizacji uprawnień wynikających z decyzji. Z tych względów należy uznać, ze jeśli strona nie dokona zbycia wydzielonej działki gruntu w terminie wyznaczonym na podstawie art. 93 ust. 2a zd. 2 u.g.n., to organ, który wydał decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, po upływie tego terminu ma obowiązek uchylić tę decyzje na podstawie art. 162 § 2 kpa. W decyzji Burmistrza W. z [...] r. termin określony w zdaniu drugim tego przepisu został zastrzeżony i nie ma wątpliwości, że zlecenie nie zostało przez stronę w tym terminie zrealizowane. Zatem niezasadna jest argumentacja zawarta w skardze, bowiem jak już wskazano określony w art. 93 ust. 2a u.g.n. termin 6 miesięcy jest terminem maksymalnym, nie podlegającym przedłużeniu. Brak realizacji warunku określonego w decyzji podziałowej, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy, skutkuje uchyleniem decyzji na podstawie art. 162 § 2 kpa. Na akceptację nie zasługuje także argumentacja strony sprowadzająca się do stwierdzenia, że art. 93 ust. 2a u.g.n. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem "projekt podziału nieruchomości sporządzony na zlecenie skarżącego został wykonany również z uwagi na cele określone w art. 95 ust. 6 ustawy, tj. w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej. Z akt sprawy, a w szczególności z treści samej decyzji z dnia [...] r., bezspornie bowiem wynika, że podział nieruchomości położonej w W. został dokonany w trybie art. 93 ust. 2a u.g.n. W konsekwencji, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. A.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło