II SA/Łd 1036/18
WyrokWSA w Łodzi2019-01-25
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Paweł Kowalski, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, jest zgodne z prawem, nawet jeśli narusza zasady czynnego udziału stron w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, jest zgodne z prawem. Nawet jeśli doszło do naruszenia zasad czynnego udziału stron w postępowaniu (np. poprzez brak możliwości udziału w oględzinach), nie miało to wpływu na wynik sprawy w kontekście wydania postanowienia wstrzymującego roboty budowlane, które jest jedynie pierwszym etapem postępowania naprawczego. Sąd podkreślił, że postanowienie to nie kończy postępowania i nie wyklucza przeprowadzenia ponownych oględzin.Stan faktyczny
Skarżący M. i S. K. wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczo-garażowego. Budowa ta, realizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, odbiegała od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie wymiarów i parametrów technicznych. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA dotyczących czynnego udziału stron w postępowaniu, braku możliwości zapoznania się z dokumentacją oraz istotne odstąpienia od projektu budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi M. K. i S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczo – garażowego - oddala skargę. a.bł.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...], wstrzymujące E. S. i H. M. prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na dz. nr 31, obręb [...], przy ul. A 13 w Z. oraz ustalające wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń terenu budowy poprzez wydzielenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich.
Z akt sprawy wynika, że 10 października 2016 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wpłynął wniosek M. i S. K. o kontrolę zgodności realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-garażowego na działce nr 31,przy ul. A 13 w Z., z zatwierdzonym projektem budowlanym. Ponadto M. i S. K. wnieśli dodatkowo o zbadanie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Z., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Z. z dnia [...].
W dniu 28 listopada 2016 r. organ przeprowadził kontrolę robót budowlanych stwierdzając, że na wskazanej nieruchomości budowany jest budynek gospodarczo-garażowy z gotowych elementów (płyt betonowych ogrodzeniowych), w oparciu o decyzję Starosty [...] z [...]. Organ ustalił, że inwestycja prowadzona jest z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie jego charakterystycznych parametrów (długość, szerokość), a nadto stwierdził zmiany w zakresie grubości elementów z jakich wykonano budynek w zakresie ścian działowych wewnętrznych (słupki grubości ok. 11 cm i ściany grubości 4,5cm). Przesunięcie dwóch ścianek działowych w pomieszczeniach gospodarczych. Przedmiotowy obiekt ma wymiary 8,27m x 5,40m, wysokość 4,37m i usytuowany jest w odległości
0,10-0,12m od ogrodzenia międzyposesyjnego. Ww. decyzją Starosty [...] z [...] zatwierdzono projekt budowlany, z którego wynika, że projektowano budowę budynku o wymiarach 8,40m x 5,40m i wysokości 4,10m, usytuowanego w granicy z działkami nr 32 i 30
Postanowieniem z [...] organ szczebla powiatowego, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 p.b. wstrzymał prowadzenia robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego z uwagi na prowadzenie ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i przepisach i nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, w zakresie prawidłowości i zgodności ze sztuką budowlaną dotychczas wykonanych robót budowlanych.
W wykonaniu obowiązku wynikającego z powyższego postanowienia zobowiązani przedłożyli ocenę techniczną sporządzoną przez M. Ł., posiadającego uprawnienia do kierowania i projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, z której wynika, że "stan techniczny wykonanych robót budowlanych i budowlano-montażowych jest dobry", "wszelkie materiały" użyte do budowy obiektu "są powszechnie stosowane w tego typu obiektach", "konstrukcja budynku nie stanowi zagrożenia w przypadku dalszej kontynuacji robót budowlanych ani nie zagraża bezpieczeństwu przyszłym użytkownikom budynku".
W wyniku rozpatrzenia zażalenia M. i S. K. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...], uchylił w całości ww. postanowienie organu pierwszej instancji.
Decyzją z [...] PINB nałożył na H. i E. S. obowiązek opracowania i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (wraz z rozwiązaniami projektowymi umożliwiającymi doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Z. (tj. usytuowanie zachodniej i wschodniej ściany osłonowej bezpośrednio w granicy), uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczo-garażowego.
Decyzją z [...] organ szczebla wojewódzkiego uchylił w całości ww. decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.
Następnie decyzją z [...] [...]WINB uznając za trafny argument M. i S. K., że dokonane odstąpienia przekraczały 2%, określone normą art. 36a ust. 5a pkt 1 p.b., w trybie autokontroli uchylił w całości własną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z 5 maja 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując w uzasadnieniu, że na naruszenie przez organ szczebla powiatowego zasady czynnego udziału stron w postępowaniu poprzez "brak uczestnictwa w kontroli" oraz na brak dokumentów potwierdzających status prawny stron.
Postanowieniem z 30 listopada 2017r., sygn. akt II SA/Łd 811/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. i S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].
W dniu 28 czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji przeprowadził kolejne oględziny na przedmiotowej nieruchomości stwierdzając, że od czasu poprzednich oględzin wykonano instalację elektryczną, zamontowano stolarkę drzwiową, przygotowano podłoże pod wylewkę betonową. Dodatkowo ustalono, że ogniomur ma wysokość 30 cm i został obłożony blachą (obróbka blacharska), zaś słupy ściany szczytowej zostały przedłużone elementami stalowymi (2 płaskowniki 5 x 50mm i ceownikiem C50. Nadto stwierdzono, że płot betonowy "stojący w granicy" jest odchylony od pionu ok. 3cm oraz że brak jest ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Inwestorzy nie wyrazili zgody na wejście M. i S. K. na teren nieruchomości.
W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ szczebla powiatowego wydał [...] postanowienie, którym w oparciu o normę art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku i ustalił wymaganie dotyczące niezbędnych zabezpieczeń terenu budowy poprzez wydzielenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich. W uzasadnieniu wskazano, że "zmiany charakterystycznych parametrów obiektu tj. kubatury, powierzchni zabudowy, długości, szerokości i wysokości zostały uznane za istotne". Nadto stwierdzono istotne odstąpienie od warunków określonych w normie art. 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niewykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w przepisie art. 232 ust. 4 i 5 przywołanego rozporządzenia tj. REI60.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli M. i S. K. nie zgadzając się z jego treścią i podnosząc m.in. brak doręczenia kwestionowanego rozstrzygnięcia skarżącemu, odmowę wydania kopii protokołu czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 28 czerwca 2018 r., niezapewnienie czynnego udziału Skarżącym w tych czynnościach oraz naruszenie normy art. 36a ust. 5 oraz 5a p.b., którego upatrują w uznaniu przez organ szczebla powiatowego, że zmiana przekrojów elementów prefabrykowanych betonowych oraz zmiana lokalizacji i wysokości dwóch ścian działowych w pomieszczeniach mają charakter nieistotny, podczas gdy ich zdaniem zwiększają one obszar oddziaływania obiektu. Zarzucono nadto, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Z. nie przewiduje możliwości sytuowania budynku gospodarczo-garażowego, nie stanowiącego zabudowy mieszkaniowej, a także, iż nie mógł on zostać posadowiony w granicy działki.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia [...] [...]WINB przypomniał że w analizowanej sprawie przedmiotem postępowania jest budowa budynku gospodarczo-garażowego, realizowanego w oparciu o ostateczną i prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę, jednakże z odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz przepisów. Jak ustalił organ szczebla powiatowego przedmiotowy obiekt ma wymiary 8,27m x 5,40m, wysokość 4,37m, natomiast projektowano budowę budynku o wymiarach 8,40m x 5,40m i wysokości 4,10m. Tym samym dokonanie odstąpień w zakresie długości i wysokości budynku nie zostało objęte zwolnieniem z obowiązku uzyskania decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem zmiana przekracza 2% określone normą art. 36a ust. 5a pkt 1 p.b.. Dodatkowo stwierdzono, że projektowano budowę budynku usytuowanego granicy z działkami nr 32 i 30 (na rysunku Rzut Parteru w odległości 12,5cm od granic) oraz w odległości 4,0m od granicy z działkami nr 34 i 60, zaś zrealizowany budynek usytuowany jest w odległości -0,10 -0,12m od ogrodzenia międzyposesyjnego, które jednakże jest odchylone od pionu o około 3cm. Nie było zatem podstaw by kwestionować legalność inwestycji w tym zakresie.
Dalej wskazano, że stwierdzenie takiego stanu faktycznego obliguje organy nadzoru budowlanego do przeprowadzenia stosownego postępowania w trybie art. 50-51p.b.. W przypadku robót budowlanych niezakończonych pierwszym etapem tego postępowania jest wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.. Prawidłowo zatem organ szczebla powiatowego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w powyższym trybie. Tym samym nie ma podstaw do kwestionowania trafności i zgodności zobowiązującymi przepisami zaskarżonego postanowienia organu szczebla podstawowego.
Skargę na powyższe postanowienie wnieśli M. i S. K., zarzucając naruszenie:
- art. 73 § 2 kpa, poprzez uznanie za zasadne nieuwzględnienia przez organ szczebla powiatowego wniosku skarżących z 6 lipca 2018 r. o wydanie z akt sprawy kopii protokołu oględzin z 28 czerwca 2018 r., podczas gdy zgodnie z tym przepisem strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony, zaś organy obu szczebli w ogóle nie zbadały, czy istnieje taki uzasadniony interes strony postępowania do żądania wydania kopii protokołu oględzin, a interes taki istniał z uwagi na brak dopuszczenia skarżących do udziału w przedmiotowych oględzinach, co uzasadniało umożliwienie skarżącym zweryfikowania przebiegu rzeczonej czynności dowodowej chociażby za pomocą dokumentu ten przebieg opisującego;
- art. 79 § 2, w zw. z art. 10 § 1 kpa, poprzez uznanie, iż nie narusza tych przepisów niezapewnienie skarżącym możliwości czynnego uczestnictwa w przeprowadzanych oględzinach w dniu 28 czerwca 2018 r., podczas gdy wskazane przepisy nakładają na organ administracji publicznej taki obowiązek, tym bardziej w sytuacji wyrażenia przez skarżących woli wzięcia czynnego udziału w przeprowadzanych czynnościach;
- art. 75 § 1, w zw. z art. 78 § 1 i 2 kpa, polegające na uznaniu za zasadne nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji zawnioskowanego przez skarżących w piśmie z 6 lipca 2018 r. dowodu w postaci ponownych oględzin budynku gospodarczo-garażowego, podczas gdy dopuszczenie przedmiotowego dowodu miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w postaci zweryfikowania wskazanych przez skarżących uchybień związanych z pierwotnie przeprowadzonymi oględzinami, których to uchybień organy pierwszej oraz drugiej instancji ostatecznie nie usunęły;
- art. 80, w zw. art. 7 kpa, polegające na dowolnej ocenie dowodu w postaci protokołu oględzin nieruchomości, a przede wszystkim braku odniesienia się w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia do wskazanych w zażaleniu zarzutów do postanowienia organu pierwszej instancji, który dokonał ustalenia okoliczności, które nie wynikają z tego protokołu, a które są wręcz sprzeczne z innym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie (przede wszystkim z dokumentacją fotograficzną załączoną do sprawy przez skarżących), a w szczególności do przedstawionych przez nich zarzutów;
- art. 36a ust. 5 oraz ust. 5a p.b., poprzez uznanie, iż zmiany w zakresie przekrojów elementów, z jakich wykonano budynek w zakresie ścian wewnętrznych oraz zewnętrznych (słupki przekroju ok. 11x11 cm i ściany grubości ok. 4,5 cm) oraz zmiana lokalizacji i wysokości dwóch ścianek działowych w pomieszczeniach gospodarczych mają charakter nieistotny, podczas gdy za nieistotne w rozumieniu ww. przepisu należy uznać wyłącznie takie zmiany w zakresie zwiększenia grubości ścian nośnych o ile nie zwiększają obszaru oddziaływania, co oznacza, że zmniejszenie grubości z zaprojektowanej 7 cm na 2,5 cm stanowi już taką istotną zmianę (argumentum a contrario z art. 36 ust. 5a pkt 2 p.b.), bowiem ściany nośne są istotnym elementem konstrukcyjnym budynku, przez co niedopuszczalna jest zmiana ich grubości oraz technologii wykonania po rozpoczęciu prac budowlanych;
- naruszenie poprzez nieuwzględnienie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Z., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Z. z [...], bowiem przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy nie stanowi zabudowy mieszkaniowej, jaką dla danego obszaru przewiduje plan, a także nie mógł zostać posadowiony w granicy działki oraz w bliskiej odległości do zewnętrznej ściany innego budynku z uwagi na treść § 271 oraz § 272 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, polegające na błędnym ustaleniu parametrów projektowanego budynku poprzez określenie ich wymiarów na 8,40m x 5,40m i wysokości 4,10 m, podczas gdy szerokość budynku według projektu wynosić miała 5,15m, zaś jego wysokość 4,20m.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
W piśmie procesowym z 31 grudnia 2018 r. skarżący podtrzymali swoje zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie [...]WINB z [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu powiatowego, wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na dz. nr 31, obręb [...], przy ul. A 13 w Z. oraz ustalające wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń terenu budowy poprzez wydzielenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich.
W ocenie sądu, przeprowadzone w sprawie przez organy nadzoru budowlanego postępowanie wyjaśniające pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego przyporządkowanie do właściwych norm prawnych, a w konsekwencji nałożenie na inwestorów adekwatnych do tego obowiązków.
W świetle zebranego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że sporny budynek gospodarczo-garażowy, realizowany jest w oparciu o ostateczną i prawomocną decyzję Starosty [...] z [...], jednakże z odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jak ustaliły organy obiekt ma wymiary 8,27m x 5,40m, wysokość 4,37m, natomiast projektowano budowę budynku o wymiarach 8,40m x 5,40m i wysokości 4,10 m, zaś dokonanie odstąpień w zakresie długości i wysokości budynku wymagało uzyskania decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem zmiana przekracza 2% określone normą art. 36a ust. 5a pkt 1 p.b.. W myśl bowiem tej regulacji nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki: nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym.
Zgodnie z art. 36a ust. 5 p.b., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:
1) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a;
3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne;
4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;
5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
6) wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub do dokonania zgłoszenia:
a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub
b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b.
Wykonanie opisanych wyżej robót nie jest przez inwestorów kwestionowane, a jak wynika ze wskazanej regulacji prawnej zostały one wykonane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, powodującym zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego (art. 36a ust. 5 pkt 2 p.b.).
Stosownie do treści art. 50 ust. 1 p.b., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
W tym zakresie [...]WINB prawidłowo uznał, że opisane wyżej odstąpienie mające charakter istotnego, jako wyczerpujące przesłankę o jakiej mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., uprawniało do wydania postanowienia wstrzymującego roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego przy ul. A 13 w Z..
Spełnienia tylko jednej z przesłanek o jakich mowa w art. 50 ust. 1 p.b. (w niniejszej sprawie opisanej w pkt 4) jest wystarczające do wystąpienia skutku w postaci wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, co dotyczy wszystkich prowadzonych na danej nieruchomości prac.
Wyraźnego podkreślenia w związku z powyższym wymaga, że wydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 p.b. nie ma charakteru samoistnego i musi być rozważane w szerszym kontekście postępowania naprawczego którego jest pierwszym etapem, a które w przypadku potwierdzenia się charakteru i zakresu odstępstw powinno zakończyć się wydaniem jednej z decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 p.b., tj. 1) nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, albo 2) nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakładającej, z określeniem terminu wykonania, obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
W postępowaniu wszczętym na podstawie art. 50 ust. 1 nie rozstrzyga się sprawy ani jej nie kończy, to może mieć miejsce dopiero w dalszej części postępowania, kiedy zostanie wydana jedna z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r. II OSK 655/07, LEX nr 483240).
Od samego zaistnienia przesłanek uzasadniających wydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych z przyczyn określonych w art. 50 ust. 1 p.b. odróżnić należy wymogi wynikające dla tego postanowienia z ust. 2 tego artykułu (w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy podać przyczynę wstrzymania robót oraz ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń) oraz możliwości jakie stwarza jego ust. 3 (w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz). W regulacje te prawidłowo wpisują się zawarte w sentencji postanowienia PINB z [...] zapisy dotyczące wstrzymania robót budowlanych i ustalenie wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń terenu budowy poprzez wydzielenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich. W związku z powyższym należy również zauważyć, że wbrew stanowisku skarżących, samo stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji o zmianie tego pozwolenia – o ile stanowi określoną w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. przesłankę do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych – nie ma bezpośredniego wpływu na decyzję o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do twierdzeń skarżących o braku możliwości czynnego uczestniczenia w oględzinach związanego z przedmiotem postępowania budynku (w związku z brakiem wyrażenia na to zgody właścicieli nieruchomości) należy stwierdzić, że niezapewnienie stronie skarżącej możliwości czynnego udziału w oględzinach stanowi naruszenie obowiązku wynikającego z art. 10 i art. 79 § 2 kpa. Niemniej nie ma ono wpływu na wynik sprawy rozumiany jako wydanie rozstrzygnięcia w trybie art.51 ust.1 p.b. Należy jeszcze raz podkreślić, że będące przedmiotem kontroli sądu postanowienie ma charakter wpadkowy i w gruncie rzeczy jest zgodne z oczekiwaniami strony skarżącej. Na marginesie wskazać tylko należy, że w ocenie sądu przepis art.88 par.1 kpa daje organom prawo do zastosowania środków w tym artykule przewidzianych wobec właściciela nieruchomości, który odmawia osobom, które miały prawo brać udział w oględzinach ( a takie prawo niewątpliwie mieli skarżący – art.79 par.2 kpa ) udziału w tych czynnościach. Skoro strony postępowania mają prawo udziału w oględzinach, to działanie polegające na niedopuszczenie ich do takiej czynności, może zostać potraktowane jako nieokazanie przedmiotu oględzin.
Należy też wskazać, że skoro zaskarżone postanowienie nie kończy postępowania w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w art.51 ust.1 p.b, to nic na stoi na przeszkodzie przeprowadzenia ponownych oględzin, tym razem z udziałem skarżących, a w razie odmowy ich wstępu, zastosowania wobec właścicieli sankcji przewidzianej w art.88 ust.1 p.b.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy zastosowały przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. (wstrzymując na jego podstawie prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę), a także ust. 2 tego artykułu (ustalając wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy), stanowiące punkt wyjścia do dalszych działań naprawczych przewidzianych w art. 51 tej ustawy. W kontekście podniesionych zarzutów celowość zastosowania tych przepisów w zaistniałym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości, przy czym sąd nie dopatrzył się również uchybień, które powinien wziąć pod uwagę z urzędu, a które wskazywałyby na wadliwość zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia PINB w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Wobec powyższego sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło