II SA/Łd 1042/13
WyrokWSA w Łodzi2014-01-09
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie specustawy drogowej, może być wydana bez uwzględnienia alternatywnych rozwiązań lokalizacyjnych i bez zapewnienia lokalu zamiennego dla wywłaszczanego właściciela?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania celowości ani racjonalności rozwiązań lokalizacyjnych i projektowych inwestycji drogowej, gdyż leży to wyłącznie w gestii inwestora. Ograniczenie uprawnień właściciela nieruchomości w związku z realizacją inwestycji drogowej jest dopuszczalne, o ile zostanie wynagrodzone stosownym odszkodowaniem. Obowiązek wskazania lokalu zamiennego istnieje tylko w określonych sytuacjach, nie mających zastosowania w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ulicy. Skarżący zarzucał m.in. brak załączników do decyzji, niezasadność rozwiązań dotyczących przebiegu drogi, niewystarczającą kwotę odszkodowania, brak uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz naruszenie przepisów K.p.a. przez organy obu instancji. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano i nakazano wypłatę z funduszu Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant St. Specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adw. E. W.-Ł. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy Al. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 11g ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013r., poz. 687, powoływanej także jako specustawa drogowa), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], udzielającą Burmistrzowi Miasta R. zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ul. A od ul. B do kolejki wąskotorowej z budową ronda na skrzyżowaniu z ul. C w R., zlokalizowanej na nieruchomościach, bądź ich częściach, oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: 290/1, 230/2, 118/42, 62/2, 118/11, 62/3, 230/1, 241/9, 700, 240/1, 240/2, 240/3, 239, 238/3, 110, 228/1, 228/2, 229/3, 229/2, 231/1, 119, 704, 705/1, 242/3, 241/11, 241/10, 706/1, 238/4, powiat [...], gmina Miasto R., obręb nr [...].
W toku postępowania ustalono, że na podstawie art. 11a specustawy Burmistrz Miasta R. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej. Organ I instancji wskazał, iż wniosek spełniał wymogi art. 11d ust. 1 ustawy i został złożony po uzyskaniu wymaganych opinii, o których mowa w art. 11b ust. 1 ustawy. Pierwsza z decyzji Starosty została uchylona.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji przeprowadził w dniu 20 maja 2013r. rozprawę administracyjną, która nie przyniosła uzgodnienia stanowisk w zakresie rekompensaty za wywłaszczenie L. K.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych udzielił zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji. W decyzji określono przebieg inwestycji, wskazano nieruchomości, na których zostanie lokalizowana. Podano jej ogólną charakterystykę. Organ stwierdził, że na obszarze objętym inwestycją nie nastąpi zmian powiązań drogi z innymi drogami publicznymi, ustalił, że linia rozgraniczająca teren inwestycji (linia przerywana koloru różowego) wyznaczona na mapie zasadniczej w skali 1:500 obejmuje przebudowę drogi gminnej wraz z przebudową istniejących sieci uzbrojenia terenu, oświetlenia wjazdów, chodników, sieci kanalizacji deszczowej oraz sieci gazowe. Ww. mapa, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Starostę [...] pod nr: [...] dnia 08 luty 2012 r., stanowi załącznik nr 1 do decyzji. Przedsięwzięcie w zakresie objętym niniejsza decyzją nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z powyższym nie wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W punkcie 4. Decyzji Określono warunki ochrony środowiska w trakcie prowadzenia prac budowlanych. W zakresie wymagań dotyczących uzasadnionych interesów osób trzecich organ przytoczył unormowania art. 12 specustawy, wyjaśniając tryb i zasady ustalania odszkodowania za nieruchomości zajęte z mocy prawa.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził m.in., że przedsięwzięcie nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stwierdzono również, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na obszar A, ponieważ zlokalizowana jest poza tymi obszarami. Wskazano ponadto, że decyzja zatwierdza podział działki o nr ewid. 118/42 na dwie działki oznaczone nr ewid. 118/43 i 118/44, z których pierwsza staje się z mocy prawa własnością Gminy R., natomiast druga pozostaje w zarządzie GGDKiA jako pas drogi krajowej. Granica miedzy tymi działkami pokrywa się z linią rozgraniczającą drogę krajową nr 72, zatem zgodnie z 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. nr 43, poz. 430), wydzielona działka o nr ewid. 118/43 nie stanowi pasa drogowego drogi krajowej nr 72.
W ocenie organu I instancji załączony projekt budowlany spełnia wymagania określone w opiniach instytucji i organów opiniujących inwestycję na podstawie art. 11d pkt 8 ustawy oraz spełnia wymogi nałożone w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.). W związku z tym, po dokonaniu sprawdzeń w myśl art. 35 ustawy Prawo budowlane dokonał zatwierdzenia projektu budowlanego.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył L. K. zarzucając, że nie otrzymał załączników do decyzji. Zakwestionował także zasadność przyjętych rozwiązań dotyczących przebiegu projektowanej drogi. Zarzucił również, że kwota ewentualnego odszkodowania po podziale jej na czterech współwłaścicieli nie zapewni mu żadnego lokum. W uzupełnienia odwołania skarżący podważył stanowisko organu I instancji, że planowana inwestycja nie wymagała wcześniejszego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz poddał w wątpliwość stwierdzenie o braku obowiązku dołączenia do wniosku dokumentów, o których mowa w art. 11d ust. 1 pkt 6 i 7 oraz pkt 8 lit. a, b, c, e, g, h ustawy. Zakwestionował także poprawność projektu budowlanego.
Po rozpatrzeniu odwołania L. K. Wojewoda [...] uznał je za niezasadne i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 ustawy, bowiem zawiera wszystkie elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji. Projekt zagospodarowania sporządzony na mapie zasadniczej w skali 1:500 zawiera linie rozgraniczające teren inwestycji. Na mapie tej wyznaczono również teren podlegający czasowemu zajęciu celem wykonania przebudowy infrastruktury związanej z realizacją inwestycji. Zezwolono inwestorowi na wykonanie przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu oraz przebudowy innych dróg. Decyzja zatwierdza także podział nieruchomości. Na mocy przedmiotowej decyzji zatwierdzono projekt budowlany, stanowiący integralną część decyzji. W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Miasta R., tj. działkę o nr ew. 118/43, powstałą wskutek podziału działki nr ew. 118/42; a także działki o nr ew. 239 i 238/3, które w całości objęto liniami rozgraniczającymi. Poza tym ustalono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, a także w szczególności warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, jak również wymagania dotyczące nadzoru na budowie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez L. K. w odwołaniu, Wojewoda [...] w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy to inwestor decyduje o przebiegu drogi oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych. Wojewoda wyjaśnił, iż organ właściwy do wydawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie jest upoważniony do korygowania rozwiązań przyjętych we wniosku o wydanie ww. decyzji. Starosta [...], jak i Wojewoda [...] mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji. Ocenie dokonanej zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, bowiem stosownie do przepisu art. 11e ustawy nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Następnie organ odwoławczy odniósł się do analizy powiązania drogi z innymi drogami publicznym, gdzie stwierdzono, że ul. A zgodnie z klasyfikacją w zakresie funkcji dróg jest drogą klasy Z - czyli zbiorczą, do czasu wybudowania obwodnicy miasta R. stanowiła ona ciąg drogi krajowej nr 72, aktualnie ulica stanowi główny wylot z centrum miasta oraz dojazd do strefy przemysłowej. Przebudowa skrzyżowania ul. A z ul. B na skrzyżowanie skanalizowane z segregacją ruchu przyczyni się także do zwiększenia przepustowości tego skrzyżowania, co zwłaszcza w godzinach szczytu porannego i popołudniowego ma istotne znaczenie. W celu realizacji tej inwestycji niezbędne jest pozyskanie dla miasta m.in. niezbudowanej działki nr ewid. 238/3 oraz zabudowanej domem mieszkalnym jednorodzinnym działki nr ewid. 239, obręb nr [...]. Wojewoda podzielił stanowisko Starosty, że dodatkowe żądania, złożone przez skarżącego, wykraczają poza zakres odszkodowania, o którym jest mowa w art. 12 ust. 4a specustawy. Skarżący zaś nie zgodził się na przyjęcie żadnej ze wskazanych mu działek budowlanych.
Dalej Wojewoda powołał się na cel ustawy i omówił rozwiązania przyjęte w art. 12 jej art. 12, dotyczące przejęcia własności nieruchomości i ustalania odszkodowania Organ odwoławczy wskazał również, iż trafnie organ pierwszej instancji ustalił, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z powyższym nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wniosek ten wynika z rozmiaru inwestycji –przebudowa dotyczy odcinka krótszego niż 1 km, a zgodnie z przepisami: art. 92, art. 93 i art. 95 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla tej kategorii dróg (gminnych i powiatowych) wymaga się decyzji środowiskowej, jeżeli jej wymiar przekracza 1 km.
Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego wniósł L. K. zarzucając przede wszystkim to, że decyzja nakazuje mu opuszczenie domu w terminie trzech miesięcy, nie wspomina jednak gdzie ma się przeprowadzić oraz kiedy otrzyma odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Nie wyjaśniono również skarżącemu treści powołanych w decyzjach przepisów prawa. Ponadto pełnomocnik skarżącego, w uzupełnieniu skargi zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, nieuwzględnienie alternatywnego rozwiązania komunikacyjnego przedstawionego przez skarżącego;
b) art. 9 K.p.a. poprzez jego nieudzielenie stronie sposób wyczerpujący informacji dotyczących stanu faktycznego oraz o potencjalnych następstwach prawnych, korzystnych lub niekorzystnych dla pozytywnego załatwienia sprawy, w tym sposobu rozliczenia, wypłaty odszkodowania, sposobu wyprowadzenia powoda z nieruchomości zapewnienia mu tymczasowego lokum na czas pozostawania bez prawa do budynku mieszkalnego albo mieszkania lub innego prawa do lokalu,
c) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w konsekwencji brak możliwości oceny wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności możliwości alternatywnego przeprowadzenia drogi, która nie godziłaby w uzasadniony interes skarżącego
d) art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, wbrew zasadom logiki oraz doświadczenia życiowego, w sytuacji, gdy materiał dowodowy nie został wyczerpująco zgromadzony a także wszechstronnie oceniony,
e) art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności dlaczego pominął twierdzenia i dowody zgłaszane przez stronę dotyczące sposobu wykorzystania przez organ administracyjny części nieruchomości pomimo braku uzyskania pozwolenia od skarżącego i dlaczego treść uzasadnienia ograniczył tylko i wyłącznie do uzasadnienia prawnego.
Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił obrazę przepisu prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 11c ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w szczególności niezastosowanie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które to nie stały w kolizji z żadnym z przepisów specjalnych wyrażonych w ww. ustawie.
W ocenie pełnomocnika skarżącego powyższe postępowanie powieliło błędy postępowania prowadzonego przez organ I instancji, pomimo umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się na temat szczątkowo zebranego materiału w sprawie zupełnie nie uwzględniono przedstawionych przez skarżącego twierdzeń i dowodów przedkładanych na ich potwierdzenie. W tym kontekście, nieprzeprowadzenie zupełnego postępowania dowodowego, mającego na celu wyjaśnienie sprawy, w tym również dalszych naruszeń spowodowanych przez organ administracyjny w efekcie doprowadziło do oparcia rozstrzygnięcia wyłącznie na założeniach poczynionych przez organ administracyjny, z zupełnym pominięciem słusznego interesu skarżącego, który nie został w żaden sposób zweryfikowany, a możliwy był do dostrzeżenia, nie tylko w przypadku wnikliwego i zupełnego rozpoznania sprawy przez organ zobowiązany do jej merytorycznego rozpoznania, ale i wnikliwym przeanalizowaniu dowodów przedstawionych przez skarżącego, co w niniejszym postępowaniu nie zostało uczynione.
Na tej podstawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w związku z nieuiszczeniem ich w całości, ani w części.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.). Natomiast w razie braku powyższych przesłanek Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tak zakreślonej kognicji wykazała, że organy administracji nie naruszyły zarówno przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotowa inwestycja realizowana jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013r., poz. 687, powoływanej także jako specustawa drogowa). Ustawa ta ma szczególny charakter, gdyż jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów, zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Inwestycja w zakresie realizacji drogi publicznej ma na celu zapewnienia określonych potrzeb społeczności lokalnej (ponadlokalnej), zatem jest inwestycją określonego celu publicznego, jakim jest właśnie droga publiczna. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora na cele budowy drogi publicznej. Interes społeczny i gospodarczy, który znajduje oparcie w omawianym akcie prawnym i który w tym wypadku ma prymat nad słusznym interesem strony, przemawia za szybką i sprawną budową drogi. Z tych przyczyn z jednej strony znacznie zwiększa uprawnienia inwestora, natomiast z drugiej zdecydowanie ogranicza uprawnienia właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Należy podkreślić, że Konstytucja, chroniąc własność (art. 21 ust.1) przewiduje również odjęcie własności za odpowiednim odszkodowaniem (art. 21 ust.2). Nie są zatem zasadne zarzuty pełnomocnika skarżącego braku poszanowania prawa własności. Należy bowiem pamiętać, że ograniczenie uprawnień skarżącego i pozbawienie go prawa własności będzie wynagrodzone stosownym odszkodowaniem, co wynika wprost z art. 12 ust. 4a, ust. 4b, ust. 4f, ust. 5 oraz art. 18 specustawy. Odszkodowanie, o którym mowa, stanowi rekompensatę za wywłaszczoną nieruchomość i zabezpiecza interesy dotychczasowego właściciela.
Nietrafnie pełnomocnik skarżącego wskazuje na naruszenia art. 11c specustawy drogowej jako przepisu prawa materialnego. Przepis ten stanowi, że do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.
Spośród zasad ogólnych postępowania, których organ winien przestrzegać na podstawie art. 11c ustawy, wymienić należy zasadę należytego informowania stron o toczącym się postępowaniu, poprzez zawiadamianie osób będących stronami postępowania o poszczególnych jego etapach, a ponadto przez dokonywanie ogłoszeń publicznych, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Każdy etap postępowania dokumentowany był ogłoszeniami. Jak wynika z akt administracyjnych, udzielano skarżącemu informacji o treści przepisów. Zarzut naruszenia zasady zawarte w art. 9 k.p.a. nie jest zatem uzasadniony.
Zakres okoliczności, których ustalenie jest niezbędne w postępowaniu wyznacza treść art. 11d ust.1 specustawy drogowej. Stosownie do tego przepisu wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności:
1) mapę w skali co najmniej 1:5000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu;
2) analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi;
3) mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami;
4) określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu;
5) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.2)), aktualnym na dzień opracowania projektu;
Zadaniem organu jest zatem zbadanie, czy wniosek inwestora odpowiada tym wymogom, a także czy przedłożona dokumentacja pozwala na wydanie decyzji. Ponadto organ winien sprawdzić poprawność projektu budowlanego. Jak wynika z uzasadnień decyzji organów obydwu instancji, te przesłanki zostały zbadane, organy oceniły poprawność złożonej dokumentacji. Ocena ta odpowiada wymogom art. 77 § 1 k.p.a. , w uzasadnieniu skargi nie podważono zaś skutecznie wniosków organów w tym zakresie.
Zaskarżona decyzja czyni zadość art. 11f ust. 1 ustawy zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, mapę w odpowiedniej skali przedstawiającą proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, stanowiący integralną część decyzji. Organ słusznie też ustalił, że inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji środowiskowej. Zgodnie bowiem z art. 71 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisku Dz.U.2008.199.1227) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Katalog tego typu przedsięwzięć zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z dnia 12 listopada 2010 r.). Z unormowań zawartych w § 3. ust. 1.pkt 6 wynika, że inwestycje dotyczące dróg gminnych zalicza się do tego typu inwestycji, o ile ich długość przekracza 1 km .Natomiast do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko spośród inwestycji drogowych zalicza się min. Autostrady, drogi o odpowiedniej liczbie pasów ruchu w każdym kierunku drogi (§ 2 rozporządzenia). Organ wprawdzie nie powołał powyższych przepisów, a regulacje dotyczące ochrony terenów A, niemniej zawarł w decyzji trafne rozstrzygnięcie.
Zarzut niewyjaśnienia czy niepowołania zastosowanych przepisów nie może odnieść skutku. Stwierdzone błędy uzasadnienia decyzji również nie mogą odnieść skutku, wbrew zarzutom skargi bowiem wszystkie elementy istotne dla rozstrzygnięcia zostały ustalone i wyjaśnione w stopniu pozwalającym na weryfikację rozstrzygnięć..
Organy w tym postępowaniu nie są natomiast uprawnione do badania celowości inwestycji, czy racjonalności przyjętych rozwiązań lokalizacyjnych i komunikacyjnych, czy projektowych. To leży wyłącznie w gestii inwestora, którym w niniejszej sprawie jest gmina. Analogicznie, jak w przypadku inwestycji ocenianych na podstawie ogólnych rozwiązań Prawa budowlanego, również w przypadku specustawy ustawodawca nie uprawnił ani organów administracji, ani sądu kontrolującego do weryfikacji słuszności i celowości planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Art. 11i tej ustawy stanowi, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. A zatem - zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 11i specustawy drogowej w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Ze względu na powyższe zasady nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi odnoszące się do niezbadania istotnych okoliczności sprawy, związanych z przebiegiem drogi, w szczególności nierozważenia alternatywnej propozycji budowy drogi, omijającej działki skarżącego. Nie można organom architektoniczno - budowlanym skutecznie zarzucić naruszenia prawa w sytuacji, gdy - co raz należy podkreślić - ich rola ogranicza się do skontrolowania projektu architektoniczno - budowlanego z punktu widzenia warunków określonych w art. 35 Prawa budowlanego. Organy te nie są uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych rozwiązań. Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych, a następnie techniczno wykonawczych inwestycji. Jakiekolwiek rozważania dotyczące innych wariantów inwestycji miałyby pozaprawny charakter, byłyby niedopuszczalne.
Jak już wyjaśniono kwestią odrębną jest natomiast ustalenie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy nieruchomość lub jej część, o której mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, staje się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomość, o której mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a ustawy). Z kolei art. 12 ust. 4b ustawy stanowi, że decyzję ustalająca wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Odszkodowanie, o którym mowa wyżej ustali zatem Starosta [...] w odrębnej decyzji, o wyjaśnienia w sprawie odszkodowania skarżący może się zwrócić do tego organu. Powyższe warunki zostały wskazane w decyzji organu i instancji w punkcie 3. Nie można zatem mówić o pozbawieniu skarżącego ochrony prawnej i dlatego w tym zakresie zarzuty również należy uznać za niezasadne. Przede wszystkim jednak brak podstaw prawnych do rozważania kwestii odszkodowania, jego adekwatności do poniesionej szkody w tym postępowaniu.
W postanowieniu z dnia [...] o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż na uwzględnienie nie zasługują również argumenty skarżącego, dotyczące nieprzyznania mu w zamian za wywłaszczoną nieruchomość innej nieruchomości lub lokalu, jak również środków na ich ewentualne nabycie. Po pierwsze wskazać należy, iż ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przewiduje obowiązek właściwego zarządcy drogi wskazania lokalu zamiennego tylko i wyłącznie wtedy, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal mieszkalny i tylko wtedy, gdy decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności (art. 17 ust. 4 ustawy). Po drugie zobowiązanie do wskazania lokalu zamiennego ogranicza się do terminu faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie. Jednakże w przypadku, gdy faktyczne objęcie nieruchomości w posiadanie następuje po upływie terminu do wydania nieruchomości (który nie może być krótszy niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna), właściwy zarządca drogi nie ma obowiązku do wskazania lokalu zamiennego (art. 17 ust. 4a ustawy). Z akt niniejszej sprawy nie wynika, iż decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a zatem ww. regulacje dotyczące ewentualnego przyznania skarżącemu lokalu zamiennego nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Powyższe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pozostaje aktualne również na gruncie merytorycznego rozpoznania skargi, bowiem rozstrzyga o zarzucie podniesionym zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i samej skardze.
Brak podania zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji organu I instancji dosłownej treści powołanych w ich treści wszystkich przepisów prawa nie stanowi również takiego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie należy ocenić brak doręczenia skarżącemu wszystkich załączników do decyzji organu I instancji. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika bowiem, że każdy załącznik do decyzji stanowi jej integralną część i co do zasady winien być doręczony wraz z nią wszystkim stronom postępowania. Jednakże w przypadkach inwestycji o dużym zasięgu oddziaływania, których realizacja oddziałuje na interes prawny znacznej liczby podmiotów, doręczanie każdej stronie załącznika w tym jak w niniejszej sprawie w postaci mapy w odpowiedniej skali z zaznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, mapy podziału nieruchomości oraz całego projektu budowlanego pozostaje w sprzeczności z zasadami ekonomii postępowania (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010r., sygn. akt II OSK 1368/09 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 stycznia 2011r., sygn. akt II SA/Bk 638/10 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z decyzji, którą doręczono skarżącemu wynikało, jakie dokumenty stanowią jej załączniki, a zatem nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący osobiście udał się do organu i zapoznał się ze wszystkim dokumentami zgromadzonymi w sprawie.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O wynagrodzeniu dla adwokata orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 19, § 20 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 461).
A. P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło