II SA/Łd 105/04
WyrokWSA w Łodzi2004-05-20
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Wojciech Chróścielewski, Zygmunt Zgierski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która narusza interes prawny właściciela nieruchomości poprzez ustalenie przebiegu gazociągu przez jego działkę, może zostać uznana za zgodną z prawem, jeśli procedura jej uchwalenia była prawidłowa, a naruszenie interesu właściciela mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, mimo naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości w zakresie możliwości dysponowania swoją działką, jest zgodna z prawem, jeśli procedura jej uchwalenia była prawidłowa, a naruszenie to mieści się w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego. Sąd podkreślił, że obowiązek uwzględnienia zarzutu istnieje tylko wtedy, gdy naruszenie interesu prawnego wiąże się z naruszeniem obiektywnego porządku prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca J. P. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy w M. zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która przewidywała przebieg gazociągu przesyłowego przez jej działkę. Skarżąca podnosiła naruszenie jej prawa do dysponowania własnością oraz zarzucała nieprawidłowe potraktowanie jej wniosku o ominięcie działki. Sąd rozpatrywał kwestię, czy uchwała narusza prawo, mimo że procedura jej uchwalenia była prawidłowa, a interes skarżącej został naruszony w granicach władztwa planistycznego gminy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie : Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.), Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na uchwałę Rady Gminy w M. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. -
II SA/Łd 105/04
UZASADNIENIE
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy M., powiat W., Rada Gminy w M. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996 r. nr 13, poz. 74) oraz na podstawie art. 10 i art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.), uchwaliła zmianę miejscowego planu ogólnego zagospodarowani przestrzennego gminy M., uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy w M. z dnia [...] (Dz.U. Woj. [...] nr [...], poz. [...]). Z uchwały wynika, że celem regulacji zawartych w ustaleniach planu było określenie zasad gospodarowania przestrzenią, w związku z realizacją zadania rządowego - budową gazociągu przesyłowego wysokiego ciśnienia wraz ze stacją redukcyjną. Plan zakłada przebieg gazociągu przesyłowego wysokiego ciśnienia przez tereny niezabudowane użytkowane rolniczo, przeznaczone w planach pod uprawy polowe. Budowa gazociągu zajmie czasowo pas terenu o szerokości 20 m., natomiast budowa stacji redukcyjnej gazu na trwałe wyłączy z użytkowania rolniczego pow. 900 m2. Dla ochrony gruntów rolnych przed degradacją warstwa humusu zostanie zebrana i zabezpieczona przed zniszczeniem z ziemią z wykopów. Określono głębokość posadowienia gazociągu na około 1,3 m. Po ułożeniu gazociągu i zasypaniu wykopów odłożona warstwa humusu zostanie rozplantowana, a teren przywrócony do stanu poprzedniego. Nastąpi również odbudowa urządzeń melioracyjnych. Po wybudowaniu gazociągu nie będą wprowadzone żadne ograniczenia w rolniczym użytkowaniu terenu. Budowa gazociągu i stacji redukcyjnych gazu spowoduje jedynie ograniczenia w lokalizacji nowych obiektów w sąsiedztwie gazociągu. Realizacja przedsięwzięcia pozwoli na zaopatrzenie gazem ziemnym wysoko metanowym oraz na likwidację kotłowni pyłowo-węglowych. Przez działkę nr [...] stanowiącą własność J. P. przebiega jedynie nitka gazociągu. Na działce tej nie będzie usytuowana stacja redukcyjna gazu. Powyższa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...]. Wniosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. został złożony przez Zarząd Gminy na podstawie umowy nr [...] o warunkach wprowadzenia zadania rządowego do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. pomiędzy Wojewodą [...] a Zarządem Gminy M. i został poddany procedurze przewidzianej w art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, po podjęciu uchwały Nr [...] Rady Gminy w M. z dnia [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany planu dla terenów przeznaczonych pod lokalizację gazociągu przesyłowego wysokiego ciśnienia relacji B.-W.- D. wraz ze stacją redukcyjną we wsi M. O przystąpieniu do sporządzenia projektu zmiany planu ogłoszono min. w gazecie lokalnej [...] nr [...] z dnia [...], obwieszczenie wywieszono dnia [...] na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w M. Projekt planu został zaopiniowany i uzgodniony z właściwymi instytucjami i organami. Projekt ten wraz z prognozą skutków wpływu na środowisko przyrodnicze został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od [...] do dnia [...]. O wyłożeniu planu mieszkańcy gminy i zainteresowani właściciele nieruchomości zostali powiadomieni poprzez nadanie zawiadomienia w gazecie [...] nr [...] z dnia [...], wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w M. w dniu [...], w którym pouczono o możliwości wniesienia zarzutu. W okresie wyłożenia projektu planu - [...] wpłynął zarzut J. P. dotyczący przebiegu gazociągu przesyłowego przez teren działki oznaczonej nr ewid. [...]. Uzasadniała ona zarzut ograniczeniem praw własności i brakiem możliwości budowy domów. Trasa przebiegu gazociągu została w miarę możliwości warunków technicznych zmieniona. J. P. ze skorygowanym przebiegiem gazociągu zapoznała się [...], i nie wyraziła na ten przebieg zgody, nadal podtrzymując zgłoszony zarzut. O terminie sesji Rady Gminy w M. w sprawie rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów J. P. została powiadomiona pismem, które otrzymała dnia [...]. Kopia Uchwały Nr [...] Rady Gminy w M. z dnia [...] wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o możliwości złożenia skargi do NSA-OZ w Łodzi w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia została jej przekazana przy piśmie z dnia [...]. O zaskarżeniu Uchwały Nr [...] Rady Gminy w M. z dnia [...] J. P. oświadczyła na posiedzeniu Rady Gminy w M. w dniu [...]. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2003 r. sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1305/03 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. P. Ustalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M., uchwalone uchwałą Nr [...] Rady Gminy w M. z dnia [...] - zostały utrzymane w mocy na podstawie § 68 Uchwały Nr [...] Rady Gminy w M. z dnia [...].
Uchwałę nr [...] z dnia [...] zaskarżyła do Sądu J. P., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności W uzasadnieniu skargi wskazała, iż zaskarżona uchwała narusza jej interes do dysponowania swoją własnością. Podniosła ponadto, iż jej prośbę o ominięcie działki potraktowano jako zarzut i odrzucono bez uzasadnienia. Jednocześnie skarżąca zarzuciła organom gminy działanie na szkodę obywatela oraz narażanie na straty
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi jako niezasadnej. Zaskarżona uchwała nie narusza przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, jak i ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) każdy czyjego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej może po bezskutecznym wezwaniu organu gminy do usunięcia tego naruszenia zaskarżyć tą uchwałę do sądu administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała dotyczy interesu prawnego skarżącej, bowiem przedmiotem tej uchwały było dostosowanie uchwalonego r. uchwałą nr [...] z [...] miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy M. do realizacji zadania rządowego w postaci budowy gazociągu przesyłowego wysokiego ciśnienia wraz ze stacją redukcyjną, zmiana planu zaś obejmuje obszar, na którym położona jest należąca do niej działka o nr ewid.[...], na której ma być zgodnie z tym planem usytuowany odcinek tego gazociągu. Skarżąca pismem z [...] wezwała Radę Gminy w M. do usunięcia naruszenia prawa i "uznania nieważności uchwały Rady Gminy w M. nr [...]. Na wezwanie to nie otrzymała odpowiedzi. Nie można bowiem za doręczenie jej owej odpowiedzi uznać zaproszenia jej na posiedzenie Rady Gminy w dniu [...], na którym dyskutowana była m.in. sprawa jej stanowiska w kwestii przebiegu gazociągu. Wprawdzie Sąd Najwyższy w postanowieniu z 5 stycznia 2001 r., III RN 54/00, OSNP 2001 nr 21, poz. 633, przyjął, iż negatywne stanowisko rady gminy w przedmiocie wezwania przez radnego do usunięcia naruszenia prawa może być ujawnione i zakomunikowane wzywającemu w każdy sposób, który dostatecznie ujawnia odmowę dokonania żądanego naruszenia prawa, ale pogląd ten nie może mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie z kilku powodów. Po pierwsze skarżąca nie jest radną, więc nie zachodzą pomiędzy nią a Radą takie relacje, jakie miały miejsce w sprawie będącej przedmiotem wyroku Sądu Najwyższego. Po drugie, z protokołu posiedzenia rady z [...] jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości nie wynika. że Rada zajęła odmowne stanowisko w sprawie jej wniosku. Ponadto, z art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) wynika, że termin do złożenia skargi składanej m. in. w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wynosi 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na żądanie usunięcia naruszenia prawa. Nie powinno zaś budzić wątpliwości, że doręczenie owej odpowiedzi musi nastąpić na piśmie skoro przepisy rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym odsyłają w wielu przepisach do odpowiedniego stosowania k.p.a. w kwestiach w nich nie uregulowanych. Dla kodeksu zaś doręczenie polega na doręczeniu pisma w sposób przewidziany w art. 39 i n. Doręczenie przez publiczne ogłoszenia, a za takie można by ewentualnie uznać stanowisko Rady odnośnie wniosku skarżącej może nastąpić wówczas, gdyby przepisy szczególne tak stanowiły. Uznać więc trzeba, iż Rada Gminy w M. nie udzieliła skarżącej odpowiedzi na jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z tego powodu przyjąć trzeba, iż termin do wniesienia przez nią skargi wynosił 60 dni od dnia doręczenia Radzie Gminy wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a skarżąca swą skargę złożyła w ostatnim dniu tego terminu.
Dodać należy, że stosownie do art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717) z dniem [...] utraciły moc dotychczasowe plany zagospodarowania przestrzennego. Jednak Rada Gminy w M. podjęła w dniu [...] uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M., powiat [...], województwo [...]. Jej § 68 utrzymał w mocy ustalenia dokonane zaskarżoną obecnie uchwałą nr [...].
Dla uznania zasadności skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie wystarczy, aby zaskarżona uchwała dotyczyła interesu prawnego osoby składającej skargę. Niezbędne jest także dopatrzenie się w tej uchwale naruszenia prawa. Podzielić należy stanowisko, które zostało w tej materii przyjęte w wyroku Sądu Najwyższego z 9 grudnia 1992 r., III ARN 51/93. Skarżąca ani w skardze ani w dołączonych do niej pismach, ani też w licznych pismach nadsyłanych do Sądu po wniesieniu skargi nie precyzuje, w czym dopatruje się niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Jej zarzuty sprowadzają się do naruszenia jej prawa dysponowania własnością należącej do niej działki. Ponadto poważne zastrzeżenia skarżącej budzi też sposób postępowania pracowników Urzędu Gminy w związku z zaskarżeniem przez nią uchwały [...] Rady Gminy w M. z [...], która to skarga prawomocnym Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2003 r., I SA/Łd 1305/03 została odrzucona. Zarzuty wobec tych pracowników mogłyby być ewentualnie przedmiotem skargi w trybie art. 227 k.p.a. złożonej do Rady Gminy - art. 229 pkt 3. k.p.a., a nie skargi do sądu administracyjnego.
Podniesiony we wniosku o usunięcie naruszenia prawa argument, iż skarżąca nie otrzymała pisma przewodniego do doręczonej jej uchwały nr [...] nie wydaje się zasadny. Z reguły w praktyce funkcjonowania administracji przesłanie każdego dokumentu następuje łącznie z pismem przewodnim. W aktach administracyjnych znajduje się dowód doręczenia skarżącej w dniu [...] wskazanej uchwały wraz z kserokopią pisma Wójta (Przewodniczącego Zarządu) informującego o prawie złożenia skargi do NSA. Zresztą sama skarżąca na posiedzeniu Rady zapowiedziała złożenie skargi. W tej sytuacji trudno dać wiarę skarżącej, iż takiego pisma nie otrzymała. Jak była zresztą już o tym mowa wcześniej argumenty te dotyczą zaskarżenia uchwały nr [...], na którą wniesiona skarga została prawomocnie odrzucona.
Skoro procedura poprzedzająca uchwalenia zmian w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy M. nie była,(a przynajmniej nie sposób wykazać, że była) wadliwa, uznając, że gminie przysługuje władztwo planistyczne nie sposób uznać zasadności skargi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok z 31 sierpnia 1998 r., IV SA 695/98, ONSA 2000, nr 1, poz. 16) dominuje pogląd, podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, iż obowiązek uwzględnienia zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istnieje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego przejawiającego się w naruszeniu konkretnego przepisu prawa materialnego. Rada gminy nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut nastąpiło, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego wynikającego z art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie, z którym, ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Co prawda pogląd ten odnosi się bezpośrednio do sytuacji, w której przedmiotem skargi jest uchwała o odrzuceniu zarzutów do projektu planu, ale może mieć on także zastosowanie do samej uchwały, przedmiotem której jest uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego lub dokonującej zmian w takim planie.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło