II SA/Łd 105/16
WyrokWSA w Łodzi2016-04-13
Skład orzekający: Anna Stępień, Barbara Rymaszewska, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, została wydana prawidłowo na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych jedynie w odniesieniu do części inwestycji, a nie całej inwestycji budowy elektrowni wiatrowych?Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, została uznana za prawidłową. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła jedynie części inwestycji, a nie całości, co naruszało zasadę dwuinstancyjności i wymagało ponownego, całościowego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z budową elektrowni wiatrowej. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa, ponieważ nakazywała zaniechanie robót jedynie w odniesieniu do części inwestycji, a nie całej. Inwestor dokonał istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę poprzez przesunięcie jednej z elektrowni wiatrowych o około 120 m, co według organu odwoławczego wymagało uzyskania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżący kwestionował potrzebę uzyskania nowej decyzji środowiskowej, argumentując, że zmiana lokalizacji nie wpłynęła na uwarunkowania środowiskowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych oddala skargę. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. 2013r., poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." – po rozpatrzeniu odwołania K.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., z dnia [...], nr [...], nakazującej odwołującemu zaniechanie dalszych robót budowlanych, związanych z budową elektrowni wiatrowej na działce o nr ewid. 1648/2, obr. [...], gmina W. , realizowanej z odstępstwem od decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...], nr [...], wydanej przez Starostę Powiatu [...] – uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy z którego wynikało, że pismem z dnia 12 marca 2015r. Starosta Powiatu [...]. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o przeprowadzenie kontroli inwestycji, polegającej na budowie zespołu elektrowni wiatrowych o mocy 2000 kW i wysokości nieprzekraczającej 150 m, wraz z infrastrukturą techniczną, obejmującą kontenerowe złącze Zk - Sn z punktem kontrolno-pomiarowym oraz linii kablowych projektowanych do realizacji na działkach oznaczonych nr ewid. 1648/2, 1665, 1666, 1667, 1668, 1669, 1670, 1628, 1614, 1595 i 1587/2, obręb [...], gmina W. , realizowanej na podstawie decyzji Starosty P. z dnia [...], nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K.G. pozwolenia na budowę.
Następnie organ II instancji wskazał, że w dniu 20 marca 2015r. organ stopnia powiatowego przeprowadził oględziny w sprawie budowy elektrowni wiatrowych na ww. działkach, której inwestorem jest K.G. . W trakcie oględzin inwestor przedłożył posiadaną dokumentację, dotyczącą przedmiotowej budowy. Pismem z dnia 24 marca 2015r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wezwał K.G. do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej wykonanych elektrowni wiatrowych. Przy piśmie z dnia 8 maja 2015r. K.G. przedłożył ww. inwentaryzację. Następnie postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ stopnia powiatowego wstrzymał K.G. z dniem otrzymania przedmiotowego rozstrzygnięcia roboty budowlane, prowadzone przy budowie zespołu dwóch elektrowni wiatrowych o mocy 2000 kW każda i wysokości nie przekraczającej 150 m wraz z infrastrukturą techniczną, obejmującą: kontenerowe złącza kablowe Zk-Sn z punktem kontrolno-pomiarowym oraz linie kablowe na działkach oznaczonych nr ewid. 1648/2, 1665, 1666, 1667, 1668, 1669, 1670, 1628, 1614, 1595, 1587/2 obr. [...], gmina W. Wyżej wskazane rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu II instancji z dnia [...], nr [...].
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) nakazał K.G. przedłożenie w terminie do dnia 30 września 2015r., dokumentów dotyczących budowy zespołu ww. elektrowni wiatrowych: - czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; - decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; - decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - podstawa prawna art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1235 ze zm.). Przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2015r. inwestor przedłożył wymaganą ww. postanowieniem dokumentację. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. po analizie przedłożonej dokumentacji stwierdził, iż posiada ona braki i wezwał K.G. do jej uzupełnienia, w terminie do dnia 30 września 2015r., poprzez dostarczenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniającej zmianę usytuowania jednej z dwóch elektrowni wiatrowych. Ponieważ inwestor nie wywiązał się we wskazanym terminie z ww. obowiązku, wobec tego organ stopnia powiatowego wydał, wskazaną na wstępie, decyzję z dnia [...], nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, przytoczywszy treść art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy Prawo budowlane, stwierdził, że inwestor zmienił usytuowanie jednej z elektrowni wiatrowych o ok. 120 m od miejsca, w którym była projektowana. Organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego zobligowany był zatem do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, którego jednym z etapów było wydanie decyzji z dnia [...], nr [...], nakazującej K.G. przedłożenie w terminie do dnia 30 września 2015r. dokumentów, dotyczących budowy ww. elektrowni wiatrowych. Niewykonanie obowiązków nałożonych wspomnianą decyzją, skutkowało następnie wydaniem decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Jednakże organ II instancji stwierdził, że skoro obowiązek przedłożenia dokumentacji zamiennej obejmował całość ww. inwestycji, to należało wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, odnośnie całości inwestycji, a nie jedynie jej części. Natomiast skarżoną decyzją organ I instancji nakazał K.G. jedynie zaniechanie dalszych robót budowlanych, związanych z budową elektrowni wiatrowej na działce o nr ewid. 1648/2, obr. [...] , gmina W. .
W ocenie organ odwoławczego, prawidłowa jest ocena Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., że inwestor w przedmiotowej sprawie winien uzyskać nową decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniającą zmianę usytuowania jednej z dwóch elektrowni wiatrowych. Zgodnie bowiem z przepisem art. 72 ust. 2 pkt 1a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się w przypadku zmiany: decyzji, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 10, 14, 18 i 19, polegających na zmianie zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczących: a) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, b) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, c) charakterystycznych parametrów drogi w zakresie nie wymagającym zmiany granic pasa drogowego; - które nie spowodują zmian uwarunkowań określonych w wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak wynika z ww. przepisu, katalog wykluczeń w nim zawartych jest katalogiem zamkniętym, dlatego też nie można go traktować rozszerzające. Dodatkowo, zdaniem organu II instancji, obowiązek przedłożenia ww. nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na znaczną zmianę lokalizacji jednej z badanych elektrowni wiatrowych, powoduje również obowiązek pozyskania nowej decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego.
Ponadto organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie miał możliwości skorzystania z kompetencji kasacyjno-reformatoryjnych, przyznanych normą art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż godziłoby to w zasadę dwuinstancyjności postępowania określoną art. 15 k.p.a.
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył K.G. , zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja nie rozstrzyga w sposób wyczerpujący kwestii poruszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ II instancji nie podjął się oceny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie oraz nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości kwestii merytorycznych, leżących u podstawy rozstrzygnięcia decyzji pierwszoinstancyjnej.
Skarżący wyjaśnił, że prace budowlane związane z realizacją inwestycji podjął zgodnie z ostateczną decyzją Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...], nr [...]. W trakcie trwania prac budowlanych podjął decyzję, że jedna z elektrowni wiatrowych winna zostać przesunięta o około 100-120 m w kierunku wschodnim w celu odsunięcia jej od wybudowanej już w sąsiedztwie innej elektrowni wiatrowej innego inwestora. Uzasadnieniem decyzji o przesunięciu elektrowni były argumenty zarówno ekonomiczne, jak i technologiczne. Elektrownia pierwotnie lokalizowana miała być na gruntach chronionych kl. RIII, które skarżący uprawia i których szkoda byłoby niszczyć w wyniku realizacji inwestycji. Ponadto zbyt bliskie sytuowanie jego elektrowni względem elektrowni już istniejącej na działkach sąsiednich byłoby niekorzystne zarówno dla pracy jego elektrowni, jak również dla elektrowni sąsiada. W związku z powyższym podjął działania zmierzające do zmiany decyzji wydanych dla przedmiotowej inwestycji. Uzyskał decyzję Burmistrza W. z dnia [...], znak: [...], w sprawie zmiany decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzję Starosty [...] w sprawie zmiany decyzji o wyłączeniu z użytkowania rolniczego. Następnie zlecił opracowanie projektu zamiennego i wystąpił o decyzję zamienną pozwolenia na budowę. Skarżący podniósł, że nie zwracał w tym momencie uwagi na fakt, iż decyzja środowiskowa nie jest ważna, z uwagi na informacje zawarte w decyzji zmieniającej decyzje lokalizacyjną, w której Burmistrz W. (czyli organ odpowiedzialny również za wydawanie decyzji środowiskowej) stwierdził, iż nie zmieniły się środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji, jak również na informacje zawarte w projekcie zamiennym, dotyczące obszaru oddziaływania projektowanej inwestycji. Inwestycja projektowana jest bowiem na tej samej działce budowlanej, dla której określone zostały środowiskowe uwarunkowania, a jej parametry zgodne są z granicznymi parametrami w niej określonymi.
Skarżący podniósł, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazywał na brak podstaw prawnych do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniającą zmianę usytuowania jednej z dwóch elektrowni wiatrowych, z uwagi na fakt, że zmiana lokalizacji jego elektrowni wiatrowej na działce 1648/2 obr. [...]. , gmina W. nie spowodowała zmian uwarunkowań, określonych w wydanej przez Wójta Gminy W. decyzji z dnia [...], nr [...]o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowego przedsięwzięcia. Inwestycja projektowana jest bowiem na tej samej działce budowlanej, dla której określone zostały środowiskowe uwarunkowania, a jej parametry zgodne są z granicznymi parametrami w niej określonymi. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, o której wyżej mowa w jej pkt 1 określa tylko lokalizację dwóch elektrowni wiatrowych na działkach nr 1648/2 i 1670 obręb ewidencyjny [...]. bez szczegółowego odniesienia się do lokalizacji przedmiotowych elektrowni (np. w układzie współrzędnych lub odległościowych w stosunku do granic nieruchomości) co powoduje faktycznie, że skarżący ma uprawnienie do dowolnej lokalizacji elektrowni w obszarze działek nr 1648/2 i 1670 obręb ewidencyjny W. w oparciu o przedmiotową decyzję bez konieczności występowania o jej zmianę bądź wydanie nowej decyzji. Zmiana lokalizacji jednej z elektrowni nie spowodowała zmian uwarunkowań określonych w przedmiotowej decyzji. Skarżący wskazał na zapis art. 72 ust. 2 pkt. 1a lit l) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
Zdaniem skarżącego, decyzję, o jakiej mowa w powołanym art. 72 ust. 2 pkt 1a lit. a) ustawy z dnia 3 października 2008r., stanowi m.in. określona w art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny (uwzględniający zmiany wynikające z istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu budowlanego) oraz udzielająca pozwolenie na wznowienie robót budowlanych. Z powyższego wynika, że wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się w przypadku wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oraz udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wówczas, gdy dokonane przez inwestora zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego w tym szczegółowej lokalizacji inwestycji nie spowodują zmian uwarunkowań, określonych w wydanej decyzji środowiskowej, która reguluje jedynie ogólną lokalizację inwestycji. Ponadto w związku ze zmianą ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (art. 20 ust. 1 pkt 1c) obszar oddziaływania projektowanego obiektu określa projektant w projekcie budowlanym. W przedłożonym do zatwierdzenia projekcie napisano, że przedmiotowa inwestycja w zmienionym zakresie nie wpłynie negatywnie na środowisko oraz na higienę i zdrowie użytkowników projektowanych obiektów budowlanych. Zmiana zatwierdzonego projektu budowlanego nie spowoduje zmiany obszaru oddziaływania projektowanych obiektów budowlanych, gdyż wraz z zastosowaniem mniejszych generatorów i krótszych łopat wirników zmniejszy się moc akustyczna źródła z 103,9 dB(A) na 102,5 dB(A) co gwarantuje zachowanie dopuszczalnych wartości hałasu w granicach obszaru oddziaływania zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną przez Wójta Gminy W. z dnia [...], nr [...]. Zanieczyszczenia akustyczne generowane przez projektowane elektrownie wiatrowe ograniczone będą normatywnymi odległościami tych urządzeń od obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi, określonych w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W., przy których zachowane będą standardy akustyczne zgodnie z obowiązującymi przepisami. Najbliższa zabudowa znajduje się w odległości powyżej 500,00 m w kierunku wschodnim od miejsca posadowienia elektrowni (zabudowa zagrodowa – Ż.).
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Uczestnik postępowania PGE Dystrybucja S.A. w L., Oddział Ł. przyłączył się do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.
Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Taki rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Co do zasady bowiem, orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 k.p.a.), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu, mają charakter wyjątkowy. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2003r., sygn. akt IV SA 1496/02, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny M. Prawn. 2004/2/60, z dnia 2 grudnia 1999r., sygn. akt I SA 632/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 48722, z dnia 27 października 1999r., sygn. akt I SA 2127/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 48721).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uznać należy za prawidłowe.
Zgodnie bowiem z treścią art. 138 § 2 organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, za zasadną uznać należy konkluzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie administracyjne, naruszało zasady procedowania, co z uwagi na charakter sprawy mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Uprawniona jest zatem konkluzja o konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Dotyczy to w szczególności przeprowadzenia postępowania i objęcia rozstrzygnięciem całej prowadzonej przez skarżącego inwestycji, na którą uzyskał on pozwolenie na budowę.
Poza sporem jest bowiem, że K.G. , decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia [...]., uzyskał pozwolenie na budowę zespołu dwóch elektrowni wiatrowych o mocy 2000 kW każda i wysokości nie przekraczającej 150 m wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą kontenerowe złącze kablowe Zk-Sn z punktem kontrolno – pomiarowym oraz linie kablowe projektowane do realizacji na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi 166482, 1665, 1666, 1667, 1668, 1669, 1670, 1628, 1614, 1595 i 1587/2 położonych w miejscowości W. . Niesporne jest także, że odstępstwo od warunków udzielonego pozwolenia na budowę w związku ze zmianą lokalizacji jednej z dwóch elektrowni i jej przesunięciem o 120 m w kierunku granicy działki nr 1648/2, uznać należy za istotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowalne. Postanowieniem z dnia [...] organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wstrzymał zatem roboty budowane, prowadzone w oparciu o w/w pozwolenie, zaś orzeczeniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji środowiskowej.
Wskazane wyżej rozstrzygnięcia są ostateczne, co w zasadzie rodzi obowiązek organu architektoniczno – budowlanego uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Jakkolwiek w aktach sprawy brak jest informacji czy decyzja taka została wydana, wobec konieczności jej wyeliminowania z obrotu prawnego, za trafną uznać należy konkluzję organ odwoławczego, że rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego, podejmowane w trybie art. 51 ust. 4 albo 5 ustawy powinny odnosić się co całej inwestycji, nie zaś jedynie jej części.
Z uwagi natomiast na fakt, że orzeczenie organu nadzoru budowlanego dotyczyło jedynie części inwestycji, konieczne było podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego w trybie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy nie mógł bowiem orzekać reformacyjnie w zakresie, jakiego nie dotyczyła zaskarżona decyzja, nie narażając się na zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. i ewentualnie art. 139 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2007r., sygn.akt I OSK 1859/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 338621, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2007r., sygn.akt II SA/Gl 143/07, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej, Lex nr 341073).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy w pierwszej kolejności, iż dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do jej merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego, kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. Tym niemniej, biorąc pod uwagę względy ekonomiki procesowej, za konieczne i uzasadnione uznano odniesienie się do kwestii związanych z decyzją środowiskową, tym bardziej, że zarzuty skargi wskazywały wyłącznie na wadliwość stanowiska organów w tym zakresie.
Wskazać zatem należy, że decyzja środowiskowa, w przeciwieństwie np. do decyzji o warunkach zabudowy, która operuje pojęciem "teren inwestycji", określa m.in. rodzaj i miejsce inwestycji (art. 82 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko). Owo miejsce – usytuowanie inwestycji nie zaś teren na którym ma być sytuowane - jest także punktem odniesienia dla ustalania wpływu inwestycji na środowisko. Stąd też, w ocenie Sądu, miejsce to nie powinno być identyfikowane li tylko z terenem działki, na której inwestycja ma być realizowana. Z drugiej strony, co umknęło uwadze organów nadzoru budowalnego, zmiana lokalizacji jednej z elektrowni i jej przesunięcie o 120 m w ramach działki nr 1648/2 odnosiła się do decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zaś do ustaleń postępowania środowiskowego. Załączona decyzja środowiskowa Wójta Gminy W. z [...], na co trafnie wskazuje skarżący, istotnie jako miejsce usytuowania turbin wskazuje działki nr 1648/2 i 1670. Organ nie zbadał zaś w jaki sposób i czy w ogóle miejsce realizacji przedsięwzięcia ustalone w toku postępowania środowiskowego zostało zmienione, rodząc potrzebę już to ubiegania się o nową decyzję środowiskową już to o jej zmianę w trybie art. 87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Stanowcza konkluzja o potrzebie legitymowania się przez inwestora nową decyzją środowiskową jest zatem co najmniej przedwczesna. Wadliwe jest również stanowisko o "wyeliminowaniu z obrotu prawnego" decyzji środowiskowej w związku z upływem "czteroletniego terminu ważności decyzji, w brzmieniu obowiązującym przed zmianą przedmiotowego przepisu w roku 2015 (...)". Termin, o którym mowa w art. 72 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko dotyczy bowiem wniosku wszczynającego postępowanie w przedmiocie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust 1 ustawy. Ten zaś został w niniejszej sprawie złożony w okresie ważności decyzji (jak wynika z decyzji pozwoleniowej - w dniu 30 listopada 2010r.).
Trafne jest natomiast stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 72 ust. 2b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 9 października 2015r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015r, poz. 1936) nie może w rozpoznawanej sprawie stanowić podstawy do odstąpienia od wymogu uzyskania decyzji środowiskowej (ew. jej zmiany). Niezależnie bowiem od tego, że ustawa wspomniana weszła w życie po dacie wydania zaskarżonej decyzji ([...]), przewidując co do zasady obowiązek stosowania przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed datą jej wejścia w życie (art. 6 ust.2) z dopuszczeniem stosowania regulacji znowelizowanej (w pełnym zakresie) na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 6 ust.4), wskazać należy, iż przedmiot regulacji art. 72 ust. 2b w zw. z ust. 2a odnosi się wyłącznie do zmian zatwierdzonego projektu budowalnego dotyczących: charakterystycznych paramentów obiektu budowanego oraz charakterystycznych paramentów drogi w zakresie niewymagający zmiany granic pasa drogowego, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne oraz charakterystycznych parametrów drogi w zakresie niewymagającym zamiany granic pasa drogowego, które nie spowodują zmian uwarunkowań określonych w decyzji środowiskowej. Jak z powyższego wynika, wyłączenie wspomniane nie dotyczy zmiany lokalizacji obiektu a jedynie jego charakterystycznych paramentów, określonych w projekcie budowalnym.
Odnosząc się natomiast do poglądów prawnych organu odwoławczego, zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazać należy, iż zalecenia o jakich mowa w zdaniu drugim art. 138 § 2 k.p.a., wiążą organ pierwszej instancji jedynie co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn.akt II OSK 502/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 339485). Oznacza to, że przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy może jedynie udzielić wskazówek co do zakresu postępowania dowodowego w pierwszej instancji. Nie może natomiast ingerować w rozstrzygnięcie sprawy przez ten organ. Art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a. pozostawia bowiem uznaniu organu odwoławczego wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji. Z powołanego przepisu nie wynika zaś, by organ I instancji był związany poglądem prawnym, wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej.
Wskazane wyżej okoliczności dowodzą trafności konkluzji organu odwoławczego o potrzebie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie w znacznej części a w konsekwencji – prawidłowego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. dla podjętej decyzji o charakterze kasacyjnym.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi wobec braku uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło