II SA/Łd 1063/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Zbrojewski (spr.), Sędzia WSA Cz. Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA E. Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Pismem z dnia 24 lutego 2003 r. J. C. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w P. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego, załączając do niego stosowne dokumenty w tym prawo do dysponowania nieruchomościami, przez które zaprojektowano przyłącze. Starosta P. decyzją z dnia [...] Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawczyni pozwolenia na budowę kablowego przyłącza elektroenergetycznego niskiego napięcia dla zasilania domu jednorodzinnego na działce oznaczonej nr ewid. 417 we wsi [...], gmina D. Od powyższej decyzji odwołał się A. D., właściciel nieruchomości położonej we wsi [...], przez którą miała przebiegać projektowana inwestycja. Podniósł, że nigdy nikomu nie wyrażał zgody na przeprowadzenie przez jego działkę jakichkolwiek robót budowlanych obejmujących budowę kablowego przyłącza elektroenergetycznego. Oświadczył również, że wnioskodawczyni sfałszowała zgodę, która znajduje się w aktach sprawy i w związku z powyższym w stosownym czasie powiadomi o tym zdarzeniu Prokuraturę Rejonową. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] znak [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. A.D. zaskarżył wskazane orzeczenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniem z dnia 17 września 2003 r. NSA oddalił wniosek A. D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 774/03 uchylił decyzję organu I jak i II instancji. Zdaniem Sądu, w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia art. 10 § 1, 75 § 1, 81, 83 § 3, 107 § 3 kpa oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta P. decyzją z dnia [...] Nr [...], znak [...] na podstawie art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane odmówił J. C. zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę kablowego przyłącza elektrycznego. Podstawą takiego rozstrzygnięcia był fakt, nieposiadania przez wnioskodawczynię udokumentowanego prawa do dysponowania nieruchomością A.D. Oświadczenie J. C. w tym przedmiocie zostało, bowiem zakwestionowane nie tylko przez A.D., ale także przez inne organy. Odwołanie od wskazanej decyzji złożyła J. C., wnosząc o utrzymanie w mocy decyzji z 2003 r. dotyczących pozwolenia na budowę omawianego przyłącza. Wyjaśniła, iż budowa przyłącza energetycznego zakończona została w 2003 r. Z chwilą oddania budynku do użytku (we wrześniu 2003 r.) zawarta została umowa z Zakładem Energetycznym Ł.-T.. Od tego momentu pobierany jest prąd, opłacany według stawek ustalonych przez Zakład. Strona dodała również, iż w związku z przedmiotowym przyłączem poniosła już znaczne nakłady finansowe, a zmiana po 2 latach decyzji pozytywnej na negatywną jest bardzo krzywdząca. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], znak [...] uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] i umorzył postępowanie organu I instancji. Na podstawie materiału dowodowego organ ustalił, że NSA w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie wstrzymał wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę i przyłącze objęte wnioskiem z dnia 24 lutego 2003 r. zostało wykonane w czasie funkcjonowania prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. W dniu 21 sierpnia 2003 r. J. C. zwarła umowę z Zakładem Energetycznym o sprzedaży energii elektrycznej. W tej sytuacji, decyzja organu I instancji jest według Wojewody, bezzasadna, a postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę bezprzedmiotowe. Uzasadniało to uchylenie decyzji Starosty [...] i umorzenie postępowania. Wskazaną decyzję A. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 105 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Zdaniem skarżącego, decyzja organu II instancji nie realizuje wytycznych zawartych w wyroku Sądu. Organ nie odniósł się do zarzutów formalno-prawnych, opierając swoje rozstrzygnięcie tylko na fakcie wybudowania przyłącza i zawarcia umowy o dostawę energii elektrycznej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, iż odpowiada ona prawu. Stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Umorzenie postępowania, o którym mowa w drugiej części cytowanej normy prawnej powinno nastąpić, gdy postępowanie przed organem I instancji stało się bezprzedmiotowe. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż z bezprzedmiotowością postępowania będziemy mieli do czynienia, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25; wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2003 r. II SA/Kr 2361/2002 nie publikowany). Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia właśnie w rozpoznawanej sprawie. Poza sporem pozostaje fakt, iż J. C. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego. Wskazane przyłącze wybudowała na podstawie ostatecznej, choć nieprawomocnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. Orzeczenie to wraz z pierwotną decyzją Starosty [...] na skutek skargi A.D. zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2005 r., który jak trafnie zauważył, to organ orzekający nie wstrzymał jego wykonania. Skoro, zatem J. C. wybudowała przyłącze energetyczne i z chwilą oddania do użytku budynku mieszkalnego zawarła umowę z Zakładem Energetycznym Ł.-T., dalsze prowadzenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę owego przyłącza stało się bezprzedmiotowe. Jeśli więc organ I instancji pominął w toku postępowania wyjaśniającego tą, jakże istotną okoliczność i wydał decyzję rozstrzygającą sprawę merytorycznie poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, to obowiązkiem Wojewody [...] było wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego i umorzenie postępowania przed organem I instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Dla bliższego wyjaśnienia przesłanek wydanego rozstrzygnięcia, podkreślić zdaniem Sądu trzeba, iż postępowanie, którego przedmiotem jest udzielenie pozwolenia na budowę może dotyczyć tylko i wyłącznie, inwestycji, która miałaby zostać dopiero zrealizowana. Nie może natomiast dotyczyć robót budowlanych, które już wykonano, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Takie stanowisko zostało zaprezentowane także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tak na przykład w wyroku z dnia 30 kwietnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 675/97, nie publikowany) Sąd stwierdził, iż pozwolenie na budowę warunkujące rozpoczęcie inwestycji może być wydane tylko przed rozpoczęciem inwestycji. Decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i realizacja robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nawet, jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę (por wyrok NSA z dnia 15 listopada 2000 r., sygn. akt IV SA 1164/98, nie publikowany). Powyższe poglądy zachowują w ocenie Sądu swoją aktualność również na tle obecnie zachodzących zmian w przepisach Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy, zarzuty A.D. dotyczące naruszenia dyspozycji art. 105 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa należało uznać za chybione. Skoro, zatem decyzja Wojewody [...] jest zgodna z prawem, a Sąd nie stwierdził, by postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie zostało dotknięte istotnymi wadami prawnymi, skargę A.D. należało oddalić. O powyższym, Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.