II SA/Łd 1064/10

WyrokWSA w Łodzi2011-05-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego miał podstawy prawne do umorzenia postępowania w sprawie legalności garażu, który został rozebrany przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego miał prawo umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na rozbiórkę obiektu będącego przedmiotem sprawy. Sąd potwierdził, że brak istnienia obiektu wyklucza możliwość wydania decyzji co do jego legalności, a zatem decyzja o umorzeniu była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
J. J. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi o zbadanie legalności garażu zlokalizowanego blisko granicy jej działki. Organ ustalił, że inwestorki posiadały pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego z terminem wykonania pozostałych robót do 9 października 2008 roku. Inwestorki poinformowały o zakończeniu robót i rozebraniu garażu. Organ potwierdził rozbiórkę podczas oględzin i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. J. J. zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 roku sprawy ze skargi J. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budynku gospodarczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.-Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) po rozpatrzeniu odwołania J. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] roku nr [...], znak: [...], którą w oparciu o przepis art. 105 § 1 K.p.a. umorzono w stosunku do K. K. i H. S. postępowanie w sprawie budynku gospodarczego na czas budowy zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A. 7, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. J. J. w dniu 20 lipca 2000 roku zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z prośbą o zbadanie legalności garażu zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A. 7, w odległości 40 cm od granicy z jej działką. Organ w trakcie postępowania w sprawie spornego garażu ustalił, iż inwestorki - K. K. i H. S. - uzyskały pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego z określeniem terminu wykonania pozostałych robót budowlanych do dnia 9 października 2008 roku. Następnie inwestorki powiadomiły organ o zakończeniu robót i o rozebraniu spornego garażu. Podczas oględzin w dniu 5 listopada 2008 roku organ stwierdził dokonanie rozbiórki tegoż garażu. Organ I instancji, umarzając postępowanie, w uzasadnieniu swej decyzji podniósł, iż inwestorki - K. K. i H. S. dokonały dobrowolnej rozbiórki blaszanego garażu ustawionego na czas trwania budowy budynku mieszkalnego, a zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu od powyższej decyzji J. J. nie zgodziła się z jej treścią, wskazała, że decyzja została wydana " na podstawie dowodów niezgodnych z prawdą i rzeczywistością z rażącym naruszeniem prawa materialnego, jak i procesowego, na szkodę interesu społecznego i prywatnego, niedopełnieniu obowiązków wynikających z przepisów prawa przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno-Budowlanej Ł., posiada wadę z mocy prawa". W wyniku rozpoznania odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, zaś w uzasadnieniu zauważył, że w analizowanej sprawie przedmiotem postępowania był tymczasowy budynek gospodarczy usytuowany na nieruchomości w Ł. przy ul. A. 7 na czas budowy budynku mieszkalnego. Dalej organ podniósł, iż decyzją z dnia 10 listopada 2006r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. udzielił pozwolenia na użytkowanie omawianego obiektu pod warunkiem wykonania pozostałych robót budowlanych do dnia 9 października 2008r. Natomiast pismem z dnia 9 października 2008r. K. K. i H. S. poinformowały organ stopnia powiatowego o zakończeniu robót budowlanych, zgodnie z przywołaną wyżej decyzją oraz o rozebraniu tymczasowego budynku gospodarczego, przeznaczonego do wykorzystania w trakcie prowadzonej inwestycji. W dniu 5 listopada 2008r. organ szczebla podstawowego przeprowadził czynności kontrolne na omawianej nieruchomości, potwierdzając wykonanie wszystkich obowiązków wynikających z decyzji Nr [...]. Tym samym – w ocenie organu odwoławczego - w niniejszej sprawie zaszedł przypadek bezprzedmiotowości postępowania, o charakterze przedmiotowym i ma on charakter trwały, bowiem w wyniku rozbiórki brak jest obiektu, którego dotyczyło postępowanie. Organ zaznaczył, że okoliczność rozebrania tymczasowego budynku gospodarczego nie była kwestionowana przez J. J.. Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji stwierdził, iż podniesione zarzuty nie znalazły potwierdzenia w przekazanych aktach sprawy. Zdaniem organu w szczególności brak jest przesłanek do kwestionowania prawdziwości i zgodności z rzeczywistym stanem taktycznym dowodów stanowiących podstawę weryfikowanej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kluczową kwestią dla wydania analizowanego rozstrzygnięcia było bowiem istnienie obiektu, którego dotyczyło postępowania. Fakt dokonania jego rozbiórki został protokolarnie potwierdzony przez organ stopnia powiatowego i nie budzi wątpliwości organu. Organ odwoławczy nie stwierdził również działania na szkodę interesu społecznego czy też prywatnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. J. J. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i zarzuciła decyzji naruszenie: 1) potwierdzenie niezgodności z prawdą jak i stanem faktycznym sprawy prowadzonej przez PINB od 2000r. dotyczącą usytuowania na nieruchomości ul. A. 7 graniczącej z jej nieruchomością ul. A. 5 usytuowanego garażu blaszanego przed 1997r, w zbliżeniu do budynku stojącego w granicy nieruchomości ul. A. 5 nie zgodnie z przepisami prawa Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, a tym samym naruszenie porządku prawnego w demokratycznym państwie prawa - kodeksu postępowania administracyjnego, prawa budowlanego, konstytucji RP jak i praw międzynarodowych, oraz naruszeniu dóbr osobistych skarżącej (zdrowie, własność, godność, równość, dyskryminacja). 2) niezgodność z prawem poprzez naruszenie: a) przepisów prawa materialnego na niewłaściwej podstawie prawnej, błędna interpretacja przepisów i nie właściwe zastosowanie, art.29 ust. 1 pkt 24 Prawa Budowlanego; art.3 pkt 2, 5 ; art.5 pkt.3,8,9, art. 7 pkt 1, 2, art. 9, art.49b Prawa Budowlanego mające wpływ na wynik sprawy, jak i innych przepisów Prawa budowlanego; b) przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik sprawy art.6-11 K.p.a., art.28 kpa, art.35-36 K.p.a., (bezczynność, jak i zaniechanie) art.75 K.p.a., art.77 § 1 kpa, art.79 § 2 K.p.a., art.80 K.p.a., art.81 K.p.a. jak i innych przepisów K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. Godzi się również pokreślić, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest, jak wspomniano, ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej. Zadaniem sądu administracyjnego jest więc ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający dla wymaganego przez prawo ustalenia determinanty faktycznej decyzji. Zakres badania stanu faktycznego wyznaczają więc normy prawne, określające determinantę faktyczną rozstrzygnięcia a nie wnioski procesowe skarżącego lub innych stron postępowania administracyjnego (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red.T.Wosia. Warszawa 2005, str.424). Oceniając prawidłowość przeprowadzonego w tym zakresie postępowania administracyjnego, Sąd stwierdził, że niewątpliwie sporny garaż został rozebrany. Do takiego spójnego wniosku prowadzi porównanie treści protokołu oględzin dokonanych dnia 5 listopada 2008 roku oraz treść odwołania oraz skargi. Zaakcentować jednak należy, iż data rozbiórki obiektu nie może mieć wpływu na legalność kontrolowanej decyzji odnoszącej się do umorzenia postępowania, skoro niewątpliwie obiekt ten przestał istnieć. Z tego właśnie powodu organy – w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a. – były uprawnione do umorzenia postępowania. Przywołany przepis w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego aktu stanowił, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W tym miejscu wyjaśnić zatem warto, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot ten należy zaś rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne (zob. np. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, LEX nr 201507; wyrok WSA z dnia 17 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3439/02, LEX nr 156962). Inaczej mówiąc: bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok z dnia 9 marca 2000 roku NSA, IV SA 12/98, Lex Nr 77609). Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy wskazać wprost, iż po wykonaniu rozbiórki spornego garażu organy nadzoru budowlanego nie mogły wypowiadać się co do jego legalności – tak jak postulowała skarżąca – skoro obiekt ten w dacie wydania kwestionowanych decyzji już nie istniał. Wskazać nadto należy iż decyzją z dnia [...]., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. udzielił czasowego pozwolenia na użytkowanie spornego garażu pod warunkiem wykonania pozostałych robót budowlanych w budynku na nieruchomości uczestniczek do dnia 9 października 2008r. W takiej sytuacji zasadnym było umorzenie postępowania wszczętego na wniosek skarżącej domagającej się zbadania legalności tego właśnie obiektu. Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a więc brak było podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, dlatego Sąd, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. m.ch.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło